2023
Verwijtbaarheid van de schending van de
inlichtingenplicht
,Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................3
Samenvatting..........................................................................................................................................4
Afkortingenlijst.......................................................................................................................................5
Hoofdstuk 1............................................................................................................................................6
1.1 Inleiding........................................................................................................................................6
1.2 Handelingsprobleem.....................................................................................................................8
1.3 Hoofdvraag.................................................................................................................................10
1.3 Deelvragen..................................................................................................................................10
1.4 Doelstelling.................................................................................................................................11
Output..........................................................................................................................................11
Outcome.......................................................................................................................................11
Aanbevelingen..................................................................................................................................14
3.1 De Participatiewet......................................................................................................................15
3.2 Bijstandsuitkering.......................................................................................................................15
3.3 Wat de inlichtingenplicht inhoudt..............................................................................................15
3.4 Verschil tussen de inlichtingenplicht en de medewerkingsplicht...............................................16
3.5 Wijzigingen die doorgegeven dienen te worden........................................................................17
3.7 Wanneer de inlichtingenplicht niet geldt....................................................................................17
3.8 Niet voldoen aan de inlichtingenplicht.......................................................................................17
Deelconclusie....................................................................................................................................18
Hoofdstuk 4: Schending van de inlichtingenplicht................................................................................20
4.1 De wet- en regelgeving...............................................................................................................20
4.1.1. Bestuurlijke boete...............................................................................................................20
Wetswijziging................................................................................................................................21
4.2 Jurisprudentie.............................................................................................................................22
4.2.1 Uitspraken waarin er wel sprake is van een schending van de inlichtingenplicht................22
4.2.2 Uitspraken waarin er geen sprake is van een schending van de inlichtingenplicht.............23
Deelconclusie....................................................................................................................................25
Hoofdstuk 5: De beoordeling van verwijtbaarheid...............................................................................28
5.1 Definitie verwijtbaarheid............................................................................................................28
5.2 Verwijtbaarheid in de zin van artikel 5:41 Awb..........................................................................28
5.4 Het gemeentebeleid over de beoordeling van verwijtbaarheid.................................................31
5.4.1 Interview met een beleidsadviseur......................................................................................31
5.5 Beoordeling van verwijtbaarheid in de praktijk..........................................................................32
1
, 5.5.1 Interview met een inkomensconsulent...............................................................................32
5.5.2 Interview met een kwaliteitsmedewerker...........................................................................34
Deelconclusie....................................................................................................................................35
Hoofdstuk 6: Invloed van de actieve informatievoorziening op de beoordeling van verwijtbaarheid. 37
6.2 De inhoud van de informatievoorziening over de inlichtingenplicht..........................................37
Wel verwijtbaar............................................................................................................................39
Knelpunten...................................................................................................................................43
Deelconclusie....................................................................................................................................43
Hoofdstuk 7: Conclusie.........................................................................................................................45
Beroepsproduct: Advies.......................................................................................................................47
Aanbevelingen..................................................................................................................................47
1. Bespreking inhoud van flyers....................................................................................................47
2. Bevestiging ontvangst flyer.......................................................................................................47
3. Video over de inlichtingenplicht afspelen.................................................................................47
4. Video over de inlichtingenplicht toegankelijker maken...........................................................48
5. Ontvangst van sms’jes controleren...........................................................................................48
6. Taalniveau van flyers verlagen..................................................................................................49
7. Beoordelingswijze van verwijtbaarheid vaststellen in de beleidsregels...................................49
8. Wijzigingsformulieren via DigiD invullen..................................................................................49
9. Voorlichting over de inlichtingenplicht op locatie terugbrengen..............................................50
10. Herinneringen sturen naar een specifieke doelgroep.............................................................50
Bibliografie...........................................................................................................................................51
Bijlagen.................................................................................................................................................53
Bijlage 1: Flyer inlichtingenplicht......................................................................................................53
Bijlage 2: Het stappenplan................................................................................................................54
Bijlage 3: Transcripties van interviews..............................................................................................58
Interview met een beleidsadviseur...............................................................................................58
Interview met een inkomensconsulent........................................................................................63
Interview met een kwaliteitsmedewerker....................................................................................72
Interview met een productmanager.............................................................................................77
Interview met een stafadviseur....................................................................................................81
Bijlage 4: Codering en codebomen van interviews...........................................................................87
2
, Voorwoord
Voor u ligt het eindresultaat van het onderzoeksrapport en het beroepsproduct. Ik heb hier de
afgelopen vijf maanden hard aan gewerkt. Ik heb op allerlei verschillende manieren onderzoek
gedaan, waaronder veel in de praktijk. De kennis die ik de afgelopen jaren heb mogen opdoen tijdens
mijn opleiding, heb ik tijdens dit afstudeeronderzoek in de praktijk kunnen toepassen. Dit is een hele
uitdagende maar enorm leerzame en interessante ervaring voor mij geweest.
Ik wil hierbij in het bijzonder mijn begeleidsters bedanken, die mij beiden van begin tot eind van dit
proces hebben begeleidt. Op momenten waarin ik vast liep of de draad kwijt was, hebben zij mij zowel
samen als afzonderlijk van elkaar geholpen en hebben zij onduidelijke situaties voor mij opgehelderd.
Dit heeft mij op meerdere momenten tijdens dit proces enorm geholpen.
Daarnaast wil ik graag de beleidsadviseur, de inkomensconsulent, de kwaliteitsmedewerker, de
productmanager en de stafadviseur die ik allemaal heb mogen interviewen, heel erg bedanken voor
de medewerking. Ook wil ik hen bedanken voor het beantwoorden van mijn aanvullende vragen die ik
buiten de interviews om aan een aantal van hen heb gesteld. Tevens wil ik de manager van de
kwaliteitsmedewerkers bedanken voor de uitnodiging van de bijeenkomst ‘Externe communicatie
Keten toezicht en handhaving’. Ook wil ik de ambtenaren die aanwezig waren tijdens deze
bijeenkomst bedanken voor hun leerzame input, waar ik veel baat bij heb gehad. Verder wil ik de
ambtenaren die mijn vragen via de mail hebben beantwoordt, bedanken voor de tijd en moeite die ze
hierin hebben gestoken. Ook wil ik de wethouder bedanken voor het luisteren naar mijn aanbevelingen
en dit op te nemen in het nieuwe beleidskader ‘Beleidskader Arbeidsparticipatie’, dat deze zomer zal
verschijnen.
Al met al ben ik enorm dankbaar voor deze hele ervaring en ben ik erg tevreden hoe de communicatie
verliep tussen mij en de ambtenaren met wie ik contact heb gelegd voor dit onderzoek. Iedereen was
zeer enthousiast over mijn onderwerp en meer dan bereid om mij te helpen. Dit heeft voor een
soepele ervaring gezorgd.
Ik wens u veel leesplezier!
3
Verwijtbaarheid van de schending van de
inlichtingenplicht
,Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................3
Samenvatting..........................................................................................................................................4
Afkortingenlijst.......................................................................................................................................5
Hoofdstuk 1............................................................................................................................................6
1.1 Inleiding........................................................................................................................................6
1.2 Handelingsprobleem.....................................................................................................................8
1.3 Hoofdvraag.................................................................................................................................10
1.3 Deelvragen..................................................................................................................................10
1.4 Doelstelling.................................................................................................................................11
Output..........................................................................................................................................11
Outcome.......................................................................................................................................11
Aanbevelingen..................................................................................................................................14
3.1 De Participatiewet......................................................................................................................15
3.2 Bijstandsuitkering.......................................................................................................................15
3.3 Wat de inlichtingenplicht inhoudt..............................................................................................15
3.4 Verschil tussen de inlichtingenplicht en de medewerkingsplicht...............................................16
3.5 Wijzigingen die doorgegeven dienen te worden........................................................................17
3.7 Wanneer de inlichtingenplicht niet geldt....................................................................................17
3.8 Niet voldoen aan de inlichtingenplicht.......................................................................................17
Deelconclusie....................................................................................................................................18
Hoofdstuk 4: Schending van de inlichtingenplicht................................................................................20
4.1 De wet- en regelgeving...............................................................................................................20
4.1.1. Bestuurlijke boete...............................................................................................................20
Wetswijziging................................................................................................................................21
4.2 Jurisprudentie.............................................................................................................................22
4.2.1 Uitspraken waarin er wel sprake is van een schending van de inlichtingenplicht................22
4.2.2 Uitspraken waarin er geen sprake is van een schending van de inlichtingenplicht.............23
Deelconclusie....................................................................................................................................25
Hoofdstuk 5: De beoordeling van verwijtbaarheid...............................................................................28
5.1 Definitie verwijtbaarheid............................................................................................................28
5.2 Verwijtbaarheid in de zin van artikel 5:41 Awb..........................................................................28
5.4 Het gemeentebeleid over de beoordeling van verwijtbaarheid.................................................31
5.4.1 Interview met een beleidsadviseur......................................................................................31
5.5 Beoordeling van verwijtbaarheid in de praktijk..........................................................................32
1
, 5.5.1 Interview met een inkomensconsulent...............................................................................32
5.5.2 Interview met een kwaliteitsmedewerker...........................................................................34
Deelconclusie....................................................................................................................................35
Hoofdstuk 6: Invloed van de actieve informatievoorziening op de beoordeling van verwijtbaarheid. 37
6.2 De inhoud van de informatievoorziening over de inlichtingenplicht..........................................37
Wel verwijtbaar............................................................................................................................39
Knelpunten...................................................................................................................................43
Deelconclusie....................................................................................................................................43
Hoofdstuk 7: Conclusie.........................................................................................................................45
Beroepsproduct: Advies.......................................................................................................................47
Aanbevelingen..................................................................................................................................47
1. Bespreking inhoud van flyers....................................................................................................47
2. Bevestiging ontvangst flyer.......................................................................................................47
3. Video over de inlichtingenplicht afspelen.................................................................................47
4. Video over de inlichtingenplicht toegankelijker maken...........................................................48
5. Ontvangst van sms’jes controleren...........................................................................................48
6. Taalniveau van flyers verlagen..................................................................................................49
7. Beoordelingswijze van verwijtbaarheid vaststellen in de beleidsregels...................................49
8. Wijzigingsformulieren via DigiD invullen..................................................................................49
9. Voorlichting over de inlichtingenplicht op locatie terugbrengen..............................................50
10. Herinneringen sturen naar een specifieke doelgroep.............................................................50
Bibliografie...........................................................................................................................................51
Bijlagen.................................................................................................................................................53
Bijlage 1: Flyer inlichtingenplicht......................................................................................................53
Bijlage 2: Het stappenplan................................................................................................................54
Bijlage 3: Transcripties van interviews..............................................................................................58
Interview met een beleidsadviseur...............................................................................................58
Interview met een inkomensconsulent........................................................................................63
Interview met een kwaliteitsmedewerker....................................................................................72
Interview met een productmanager.............................................................................................77
Interview met een stafadviseur....................................................................................................81
Bijlage 4: Codering en codebomen van interviews...........................................................................87
2
, Voorwoord
Voor u ligt het eindresultaat van het onderzoeksrapport en het beroepsproduct. Ik heb hier de
afgelopen vijf maanden hard aan gewerkt. Ik heb op allerlei verschillende manieren onderzoek
gedaan, waaronder veel in de praktijk. De kennis die ik de afgelopen jaren heb mogen opdoen tijdens
mijn opleiding, heb ik tijdens dit afstudeeronderzoek in de praktijk kunnen toepassen. Dit is een hele
uitdagende maar enorm leerzame en interessante ervaring voor mij geweest.
Ik wil hierbij in het bijzonder mijn begeleidsters bedanken, die mij beiden van begin tot eind van dit
proces hebben begeleidt. Op momenten waarin ik vast liep of de draad kwijt was, hebben zij mij zowel
samen als afzonderlijk van elkaar geholpen en hebben zij onduidelijke situaties voor mij opgehelderd.
Dit heeft mij op meerdere momenten tijdens dit proces enorm geholpen.
Daarnaast wil ik graag de beleidsadviseur, de inkomensconsulent, de kwaliteitsmedewerker, de
productmanager en de stafadviseur die ik allemaal heb mogen interviewen, heel erg bedanken voor
de medewerking. Ook wil ik hen bedanken voor het beantwoorden van mijn aanvullende vragen die ik
buiten de interviews om aan een aantal van hen heb gesteld. Tevens wil ik de manager van de
kwaliteitsmedewerkers bedanken voor de uitnodiging van de bijeenkomst ‘Externe communicatie
Keten toezicht en handhaving’. Ook wil ik de ambtenaren die aanwezig waren tijdens deze
bijeenkomst bedanken voor hun leerzame input, waar ik veel baat bij heb gehad. Verder wil ik de
ambtenaren die mijn vragen via de mail hebben beantwoordt, bedanken voor de tijd en moeite die ze
hierin hebben gestoken. Ook wil ik de wethouder bedanken voor het luisteren naar mijn aanbevelingen
en dit op te nemen in het nieuwe beleidskader ‘Beleidskader Arbeidsparticipatie’, dat deze zomer zal
verschijnen.
Al met al ben ik enorm dankbaar voor deze hele ervaring en ben ik erg tevreden hoe de communicatie
verliep tussen mij en de ambtenaren met wie ik contact heb gelegd voor dit onderzoek. Iedereen was
zeer enthousiast over mijn onderwerp en meer dan bereid om mij te helpen. Dit heeft voor een
soepele ervaring gezorgd.
Ik wens u veel leesplezier!
3
