Sequential Occupational Dexterity Assessment (SODA)
UIT: Meetinstrumenten op Activiteitenniveau voor Handletsel
Drs. Lucelle van de Ven- Stevens, Afdeling Ertgotherapie, UMC St. Radboud, Nijmegen
Algemene eigenschappen
De SODA is ontwikkeld voor patiënten met Reumatoïde Artritis (RA).
De SODA bestaat uit 12 gestandaardiseerde taken, waarvan 6 bilateraal en 6 unilateraal
uitgevoerd worden. Deze taken zijn:
· Het overschrijven van een zin.
· Het oppakken van een enveloppe.
· Het oppakken van muntgeld.
· Het vasthouden van een telefoonhoorn in luisterpositie.
· Het losdraaien van een dopje van een tube.
· Het uitknijpen van tandpasta op een tandenborstel.
· Het hanteren van bestek.
· Het dichtmaken van een blouse met kleine knoopjes.
· Het opendraaien van een grote dop van een kan.
· Het inschenken van water in een glas.
· Het wassen van de handen.
· Het afdrogen van de handen.
Doelstelling
Het meten van handvaardigheid in het dagelijks leven door het observeren van gestandaardiseerde
taken onder gecontroleerde condities.
Methode van afname
Alle 12 taken worden, op het wassen en afdrogen van de handen na, zittend uitgevoerd. De
patiënt zit op een in hoogte verstelbare stoel zonder armleuningen. Hij zit aan een tafel met
een werkbladhoogte van circa 75 cm. De stoel is zodanig ingesteld dat de patiënt met een
rechte rug en ontspannen schouders kan zitten. Beide voeten rusten op de grond. De
onderarmen mogen tijdens het uitvoeren van de taken op de tafel liggen, maar de ellebogen
steunen niet.
De testafnemer zit tegenover de patiënt. De patiënt krijgt een verbale instructie. Als de taak
anders wordt uitgevoerd dan de bedoeling is, wordt de taak op de gestandaardiseerde manier
voorgedaan. Mocht voor de patiënt de uitvoering op de gewenste manier niet mogelijk zijn,
wordt de alternatieve manier gescoord of wordt geregistreerd dat de patiënt de taak niet kan
uitvoeren. Na elke taak wordt de patiënt gevraagd of het uitvoeren van de taak hem moeite
kost of dat hij pijn heeft ervaren.
Standaardisatie
De SODA is gestandaardiseerd. Alle handelingen van de taken zijn geanalyseerd en
nauwkeurig omschreven in grepen en bewegingspatronen van de hand. Op deze manier is
duidelijk aangegeven hoe de handeling geobserveerd en gescoord moet worden.
Benodigd materiaal
Het materiaal moet door de therapeut zelf verzameld worden. Materialen, die nodig zijn, zijn:
Instructies en scoreformulieren, pen en papier, enveloppe, muntgeld, telefoon, tube tandpasta,
tandenborstel, mes en vork, blouse met kleine knoopjes, kan, glas, zeep en handdoek.
Voorwaarden voor afname
Er zijn geen voorwaarden waaraan voldaan moet worden om de SODA af te mogen nemen.
UIT: Meetinstrumenten op Activiteitenniveau voor Handletsel
Drs. Lucelle van de Ven- Stevens, Afdeling Ertgotherapie, UMC St. Radboud, Nijmegen
Algemene eigenschappen
De SODA is ontwikkeld voor patiënten met Reumatoïde Artritis (RA).
De SODA bestaat uit 12 gestandaardiseerde taken, waarvan 6 bilateraal en 6 unilateraal
uitgevoerd worden. Deze taken zijn:
· Het overschrijven van een zin.
· Het oppakken van een enveloppe.
· Het oppakken van muntgeld.
· Het vasthouden van een telefoonhoorn in luisterpositie.
· Het losdraaien van een dopje van een tube.
· Het uitknijpen van tandpasta op een tandenborstel.
· Het hanteren van bestek.
· Het dichtmaken van een blouse met kleine knoopjes.
· Het opendraaien van een grote dop van een kan.
· Het inschenken van water in een glas.
· Het wassen van de handen.
· Het afdrogen van de handen.
Doelstelling
Het meten van handvaardigheid in het dagelijks leven door het observeren van gestandaardiseerde
taken onder gecontroleerde condities.
Methode van afname
Alle 12 taken worden, op het wassen en afdrogen van de handen na, zittend uitgevoerd. De
patiënt zit op een in hoogte verstelbare stoel zonder armleuningen. Hij zit aan een tafel met
een werkbladhoogte van circa 75 cm. De stoel is zodanig ingesteld dat de patiënt met een
rechte rug en ontspannen schouders kan zitten. Beide voeten rusten op de grond. De
onderarmen mogen tijdens het uitvoeren van de taken op de tafel liggen, maar de ellebogen
steunen niet.
De testafnemer zit tegenover de patiënt. De patiënt krijgt een verbale instructie. Als de taak
anders wordt uitgevoerd dan de bedoeling is, wordt de taak op de gestandaardiseerde manier
voorgedaan. Mocht voor de patiënt de uitvoering op de gewenste manier niet mogelijk zijn,
wordt de alternatieve manier gescoord of wordt geregistreerd dat de patiënt de taak niet kan
uitvoeren. Na elke taak wordt de patiënt gevraagd of het uitvoeren van de taak hem moeite
kost of dat hij pijn heeft ervaren.
Standaardisatie
De SODA is gestandaardiseerd. Alle handelingen van de taken zijn geanalyseerd en
nauwkeurig omschreven in grepen en bewegingspatronen van de hand. Op deze manier is
duidelijk aangegeven hoe de handeling geobserveerd en gescoord moet worden.
Benodigd materiaal
Het materiaal moet door de therapeut zelf verzameld worden. Materialen, die nodig zijn, zijn:
Instructies en scoreformulieren, pen en papier, enveloppe, muntgeld, telefoon, tube tandpasta,
tandenborstel, mes en vork, blouse met kleine knoopjes, kan, glas, zeep en handdoek.
Voorwaarden voor afname
Er zijn geen voorwaarden waaraan voldaan moet worden om de SODA af te mogen nemen.
