3 De Balansmethode,
De start van dubbel boekhouden
1. Basisgelijkheid als fundament van dubbel boekhouden
Bronnen van vermogen: passiva
- Herkomst van het vermogen (aandeelhouders/derden)
Aanwending van vermogen: activa
- Waarvoor de onderneming de middelen heeft aangewend (gebouw, voorraad,
liquide middelen)
à een onderneming kan nooit meer middelen aanschaffen dan het vermogen
waarover ze beschikt (fundamenteel balansevenwicht: activa = passiva)
Balans: momentopname van de bronnen en aanwendingen van vermogen
2. Registratie van transacties via de balansmethode
Zie oefeningen balans
Opmerkingen:
- Personeelskost
® Activa: bank
® Passiva: resultaat (kost)
- Vennootschapsbelastingen op de winst
® Passiva: Schuld aan de staat + verminderen van het resultaat
- Annulatie van kosten en opbrengsten / verwerking van het resultaat
® Passiva: EV (overgedragen winst) + VV (dividend)
Permanente voorraadregistratie
• Werking:
1. Alle aankopen HG worden op balans genoteerd bij de voorraad
handelsgoederen (aanschaffingswaarde)
2. Bij elke verkoop wordt de voorraad HG op de balans verminderd
(aanschaffingswaarde)
• Voordelen:
® Altijd juiste voorraadwaardering
• Nadelen:
® GS: steeds kostprijs materiaalverbruik berekenen
® Gereed prod.:
§ Afwerking: verkoop aan mezelf (KP)
§ Verkoop: verkoop aan mezelf terugdraaien
® HG: KP verkochte HG berekenen
1
, 3. Evaluatie van de balansmethode
3.1 Nood aan resultatenrekening en resultaatverwerking
Balans: statistisch informatiemiddel à geen inzicht in manier waarop toestand is
ontstaan
• Resultatenrekening: resultaat gedurende boekjaar, tussen 2 balansen +
welke kosten en opbrengsten zijn er
• Resultaatverwerking: hoe resultaat verwerkt wordt in balans (overgedragen,
dividend, reserves) à vermogensvermeerdering/-vermindering
3.2 Nood aan niet-permanente voorraadregistratie
1. Beginvoorraad: staat op balans
2. Aankoop: als kost noteren
3. Einde boekjaar: voorraadwijziging boeken
Vooraadwijziging:
- BV < EV: voorraadstijging
§ Actief stijgt (voorraad HG/GS/gereed prod.)
§ Passief: Opbrengsten stijgen à stijgen resultaat
- BV > EV: voorraaddaling
§ Actief daalt (voorraad HG/GS/gereed prod.)
§ Opbrengst daalt à daling resultaat
4. De balans
4.1 Activa
Opmerkingen:
- Fin. Vaste activa: aandelen, leningen verstrekt aan andere ondernemingen om een
duurzame band te creëren + betaalde waarborgen
- Geldbeleggingen: eigen aandelen, beleggingen
2
, 4.2 Passiva
Opmerkingen:
- EV = niet-opeisbaar
vermogen
- VV = opeisbaar vermogen
- NV
à inbreng = kapitaal + buiten
kapitaal (nieuwe aandelen uitgeven aan
hogere prijs à uitgiftepremies)
- Herwaarderings-
meerwaarde: actiefcomponent dat
later meer waard blijkt te zijn
Logische (=gouden) financieringsregels:
- Omdat vaste activa niet bestemd zijn om te gelde te worden gemaakt, zal de
aangepaste financiering hiervoor bestaan uit EV en langdurig VV
- Vlottende activa zijn wel bestemd om te gelde te worden gemaakt
§ Langdurig vlottend activa: EV en langdurig VV
§ Kortstondige vlottende activa: VV < 1j
5. De resultatenrekening en resultaatverwerking
Opmerkingen:
• Niet-recurrent: komen niet elk
jaar opnieuw voor
3
De start van dubbel boekhouden
1. Basisgelijkheid als fundament van dubbel boekhouden
Bronnen van vermogen: passiva
- Herkomst van het vermogen (aandeelhouders/derden)
Aanwending van vermogen: activa
- Waarvoor de onderneming de middelen heeft aangewend (gebouw, voorraad,
liquide middelen)
à een onderneming kan nooit meer middelen aanschaffen dan het vermogen
waarover ze beschikt (fundamenteel balansevenwicht: activa = passiva)
Balans: momentopname van de bronnen en aanwendingen van vermogen
2. Registratie van transacties via de balansmethode
Zie oefeningen balans
Opmerkingen:
- Personeelskost
® Activa: bank
® Passiva: resultaat (kost)
- Vennootschapsbelastingen op de winst
® Passiva: Schuld aan de staat + verminderen van het resultaat
- Annulatie van kosten en opbrengsten / verwerking van het resultaat
® Passiva: EV (overgedragen winst) + VV (dividend)
Permanente voorraadregistratie
• Werking:
1. Alle aankopen HG worden op balans genoteerd bij de voorraad
handelsgoederen (aanschaffingswaarde)
2. Bij elke verkoop wordt de voorraad HG op de balans verminderd
(aanschaffingswaarde)
• Voordelen:
® Altijd juiste voorraadwaardering
• Nadelen:
® GS: steeds kostprijs materiaalverbruik berekenen
® Gereed prod.:
§ Afwerking: verkoop aan mezelf (KP)
§ Verkoop: verkoop aan mezelf terugdraaien
® HG: KP verkochte HG berekenen
1
, 3. Evaluatie van de balansmethode
3.1 Nood aan resultatenrekening en resultaatverwerking
Balans: statistisch informatiemiddel à geen inzicht in manier waarop toestand is
ontstaan
• Resultatenrekening: resultaat gedurende boekjaar, tussen 2 balansen +
welke kosten en opbrengsten zijn er
• Resultaatverwerking: hoe resultaat verwerkt wordt in balans (overgedragen,
dividend, reserves) à vermogensvermeerdering/-vermindering
3.2 Nood aan niet-permanente voorraadregistratie
1. Beginvoorraad: staat op balans
2. Aankoop: als kost noteren
3. Einde boekjaar: voorraadwijziging boeken
Vooraadwijziging:
- BV < EV: voorraadstijging
§ Actief stijgt (voorraad HG/GS/gereed prod.)
§ Passief: Opbrengsten stijgen à stijgen resultaat
- BV > EV: voorraaddaling
§ Actief daalt (voorraad HG/GS/gereed prod.)
§ Opbrengst daalt à daling resultaat
4. De balans
4.1 Activa
Opmerkingen:
- Fin. Vaste activa: aandelen, leningen verstrekt aan andere ondernemingen om een
duurzame band te creëren + betaalde waarborgen
- Geldbeleggingen: eigen aandelen, beleggingen
2
, 4.2 Passiva
Opmerkingen:
- EV = niet-opeisbaar
vermogen
- VV = opeisbaar vermogen
- NV
à inbreng = kapitaal + buiten
kapitaal (nieuwe aandelen uitgeven aan
hogere prijs à uitgiftepremies)
- Herwaarderings-
meerwaarde: actiefcomponent dat
later meer waard blijkt te zijn
Logische (=gouden) financieringsregels:
- Omdat vaste activa niet bestemd zijn om te gelde te worden gemaakt, zal de
aangepaste financiering hiervoor bestaan uit EV en langdurig VV
- Vlottende activa zijn wel bestemd om te gelde te worden gemaakt
§ Langdurig vlottend activa: EV en langdurig VV
§ Kortstondige vlottende activa: VV < 1j
5. De resultatenrekening en resultaatverwerking
Opmerkingen:
• Niet-recurrent: komen niet elk
jaar opnieuw voor
3
