College 7 13/12/2016 Linskens
Vervolg ontwikkeling en celdood
Timing van processen
- Biochemische processen kosten tijd en vormen samen de timing van ontwikkeling
(transcriptie, translatie, celdeling, etc.)
- Grootschalige (whole body) ontwikkelings-overgangen bv. metamorfose, reactie op
omgeving (temperatuur, luchtvochtigheid, seizoen, etc.), groei spurt
- Gereguleerd door hormonen regulatie op organismaal niveau
- Hormoonproductie gereguleerd door interne en externe signalen, bv kliergrootte,
orgaangrootte, omgeving, etc.
- Flc (repressor gen voor bloemen) gen ondergaat in de winter (onder invloed van
langdurige kou) een epigenetische modificatie, waardoor het gen niet meer kan worden
afgeschreven. Er is dan geen remming meer, dus kan de plant bloeien in de lente.
Morfogenese
Basisprocessen
- Migratie over paden (gedefinieerd door bv vorm of morphogens) heel specifieke
migratie, bv voor buis-in-buis vorming
- Beweging over elkaar
- Afscheiding/segregatie van andere cellen in de omgeving communicatie tussen cellen,
aantrekken/afstoten
- Vormverandering van cellen leidt tot structuur (bv buisvorm aannemen)
- Gastrulatie globale celmigratie ten opzichte van elkaar
Chemotaxis, cel-cel contact, cel vorm
Migratie van cellen tijdens ontwikkeling
- Aan de rand van het gebied waar somieten worden gevormd,
wordt CXCL12 geproduceerd (blauw). Tijdens de ontwikkeling
van somieten wordt dit weggehaald.
- Kiemcellen volgen de lijn van CXCL12.
- Er zijn maar vier cellen nodig om richting te geven.
- Cellen zitten nooit stil, ze bewegen altijd random een beetje in
rondjes (als er geen chemoattractant is).
- Als er wel een chemoattractant is, gaan de cellen bewegen in de richting van de attractant
gradient guided motility / chemotaxis.
- Chemotaxis is belangrijk in de embryogenese en het immuunsysteem.
- Cel-cel interacties kunnen leiden tot sorteren van verschillende celtypen.
- Regulatie onder andere door Cadherins (cel-adhesie eiwitten), zelfde soort cel trekt aan,
andere soort stoot af.
- Cel-cel interacties kunnen door negatieve beïnvloeding van buurcellen grenzen scherp
definiëren.
- Cel-cel interacties kunnen leiden tot rangschikking van cellen in structuren
Convergente extentie polaire cellen organiseren zich langs een as in een
langwerpige vorm, via celbeweging op andere cellen.
Polariteit in cellen door Wnt-Frizzled pathway (activatie van Frizzled door Wnt).
Polariteit in de cel door specifieke genen uit de cadherin super familie
sensorische haarcellen in muizenoren hebben allemaal dezelfde oriëntatie.
Vervolg ontwikkeling en celdood
Timing van processen
- Biochemische processen kosten tijd en vormen samen de timing van ontwikkeling
(transcriptie, translatie, celdeling, etc.)
- Grootschalige (whole body) ontwikkelings-overgangen bv. metamorfose, reactie op
omgeving (temperatuur, luchtvochtigheid, seizoen, etc.), groei spurt
- Gereguleerd door hormonen regulatie op organismaal niveau
- Hormoonproductie gereguleerd door interne en externe signalen, bv kliergrootte,
orgaangrootte, omgeving, etc.
- Flc (repressor gen voor bloemen) gen ondergaat in de winter (onder invloed van
langdurige kou) een epigenetische modificatie, waardoor het gen niet meer kan worden
afgeschreven. Er is dan geen remming meer, dus kan de plant bloeien in de lente.
Morfogenese
Basisprocessen
- Migratie over paden (gedefinieerd door bv vorm of morphogens) heel specifieke
migratie, bv voor buis-in-buis vorming
- Beweging over elkaar
- Afscheiding/segregatie van andere cellen in de omgeving communicatie tussen cellen,
aantrekken/afstoten
- Vormverandering van cellen leidt tot structuur (bv buisvorm aannemen)
- Gastrulatie globale celmigratie ten opzichte van elkaar
Chemotaxis, cel-cel contact, cel vorm
Migratie van cellen tijdens ontwikkeling
- Aan de rand van het gebied waar somieten worden gevormd,
wordt CXCL12 geproduceerd (blauw). Tijdens de ontwikkeling
van somieten wordt dit weggehaald.
- Kiemcellen volgen de lijn van CXCL12.
- Er zijn maar vier cellen nodig om richting te geven.
- Cellen zitten nooit stil, ze bewegen altijd random een beetje in
rondjes (als er geen chemoattractant is).
- Als er wel een chemoattractant is, gaan de cellen bewegen in de richting van de attractant
gradient guided motility / chemotaxis.
- Chemotaxis is belangrijk in de embryogenese en het immuunsysteem.
- Cel-cel interacties kunnen leiden tot sorteren van verschillende celtypen.
- Regulatie onder andere door Cadherins (cel-adhesie eiwitten), zelfde soort cel trekt aan,
andere soort stoot af.
- Cel-cel interacties kunnen door negatieve beïnvloeding van buurcellen grenzen scherp
definiëren.
- Cel-cel interacties kunnen leiden tot rangschikking van cellen in structuren
Convergente extentie polaire cellen organiseren zich langs een as in een
langwerpige vorm, via celbeweging op andere cellen.
Polariteit in cellen door Wnt-Frizzled pathway (activatie van Frizzled door Wnt).
Polariteit in de cel door specifieke genen uit de cadherin super familie
sensorische haarcellen in muizenoren hebben allemaal dezelfde oriëntatie.
