Individuele FiA toets Wetenschap en Maatschappij
1. De filosofen van de Wiener Kreis en Karl Popper formuleerden elk een
ander demarcatie-criterium voor wetenschap. Geef uitleg over het
demarcatiecriterium van één van beide theorieën en beargumenteer met
gebruik van Kuhn of Latour en met voorbeelden uit de film ‘Dallas Buyers
Club’ of uit de documentaire ‘Dodo game’ dat wetenschap in de praktijk
anders werkt.
De Wiener Kreis is van mening dat waarneming de basis is voor theorie. Het demarcatie-
criterium voor de wetenschap volgens de Wiener Kreis berust op verificatie. Verificatie houdt
in dat een bewering kan worden bevestigd door middel van waarneming. Echter, in de film
‘Dallas Buyers Club’ blijkt dat wetenschap in de praktijk iets anders werkt. In de film is te
zien dat hiv-patiënten wanhopig op zoek zijn naar een medicijn voor hiv. Wetenschappers zijn
nog volop bezig met een experiment om de werking van het medicijn te testen. Hierbij willen
ze graag een RCT-onderzoek uitvoeren, waarbij een deel van de patiënten het daadwerkelijke
medicijn krijgt en een ander deel een placebo. Dit valt niet goed in de smaak bij de patiënten,
omdat zij allemaal het daadwerkelijke medicijn willen in de hoop in leven te blijven. Deze
situatie past in het vertalingsmodel, dat tegenover het verspreidingsmodel staat. Het
verspreidingsmodel houdt in dat er een groep wetenschappers is die iets nieuws ontdekken en
dit implementeren in de samenleving. Latour is van mening dat het aannemen van nieuwe
theorieën anders gaat, namelijk volgens het vertalingsmodel. Het tot stand komen van een
nieuwe theorie is dus een samenwerking tussen verschillende groepen uit de samenleving. Dit
is ook terug te zien in de film ‘Dallas Buyers Club’ waarbij de patiënten veel invloed willen
hebben op de medicatie tegen hiv. Dit is een voorbeeld waaruit blijkt dat de verschillende
groepen samen op zoek moeten gaan naar een medicijn tegen hiv. Hier kan uit opgemaakt
worden dat wetenschap in de praktijk anders werkt. Volgens de Wiener Kreis zullen
wetenschappers eerst zelf waarnemingen moeten doen om tot een theorie te komen, maar in
de praktijk is het een samenwerking tussen verschillende groepen die ervoor zorgt dat een
theorie tot stand komt.
2. Schrijf als ‘kenner van Kuhn en Latour’ een commentaar op ‘wetenschap
als mensenwerk’ zoals dat naar voren komt in het artikel dat hieronder bij
jouw studierichting vermeld wordt. Daarbij geef je inzicht in kernpunt(en)
van het artikel en je maakt gebruik van de theorieën van Kuhn én Latour
in je reactie (ook als de auteurs zelf maar één van beide theorieën
noemen).
Het artikel ‘addiction: current criticism of the brain disease paradigm’ gaat over de vraag hoe
er tegen verslaving moet worden aangekeken. De hoofdvraag gaat er met name over of het
wel een goed idee is om verslaving te beschrijven als ziekte. Verslaving beschrijven als ziekte
heeft zowel voor- als nadelen, deze worden in het artikel besproken. Uit het artikel blijkt dat
er een paradigmashift heeft plaatsgevonden. Waar vroeger verslaving voornamelijk ging over
gedragscriteria, blijkt nu ook dat er biologische criteria zijn voor verslaving. Dit maakt dat
vooral biomedische wetenschappers verslaving hebben erkend als een hersenziekte. Hiermee
wordt eigenlijk gezegd dat mensen die verslaafd zijn aan bepaalde middelen, ‘ziek’ zijn. De
sociale wetenschappers zijn het hier niet eens met deze erkenning. Zij zijn van mening dat
door deze nieuwe benaming te weinig rekening wordt gehouden met de individuele waarden
en sociale context van de verslaafden.
1. De filosofen van de Wiener Kreis en Karl Popper formuleerden elk een
ander demarcatie-criterium voor wetenschap. Geef uitleg over het
demarcatiecriterium van één van beide theorieën en beargumenteer met
gebruik van Kuhn of Latour en met voorbeelden uit de film ‘Dallas Buyers
Club’ of uit de documentaire ‘Dodo game’ dat wetenschap in de praktijk
anders werkt.
De Wiener Kreis is van mening dat waarneming de basis is voor theorie. Het demarcatie-
criterium voor de wetenschap volgens de Wiener Kreis berust op verificatie. Verificatie houdt
in dat een bewering kan worden bevestigd door middel van waarneming. Echter, in de film
‘Dallas Buyers Club’ blijkt dat wetenschap in de praktijk iets anders werkt. In de film is te
zien dat hiv-patiënten wanhopig op zoek zijn naar een medicijn voor hiv. Wetenschappers zijn
nog volop bezig met een experiment om de werking van het medicijn te testen. Hierbij willen
ze graag een RCT-onderzoek uitvoeren, waarbij een deel van de patiënten het daadwerkelijke
medicijn krijgt en een ander deel een placebo. Dit valt niet goed in de smaak bij de patiënten,
omdat zij allemaal het daadwerkelijke medicijn willen in de hoop in leven te blijven. Deze
situatie past in het vertalingsmodel, dat tegenover het verspreidingsmodel staat. Het
verspreidingsmodel houdt in dat er een groep wetenschappers is die iets nieuws ontdekken en
dit implementeren in de samenleving. Latour is van mening dat het aannemen van nieuwe
theorieën anders gaat, namelijk volgens het vertalingsmodel. Het tot stand komen van een
nieuwe theorie is dus een samenwerking tussen verschillende groepen uit de samenleving. Dit
is ook terug te zien in de film ‘Dallas Buyers Club’ waarbij de patiënten veel invloed willen
hebben op de medicatie tegen hiv. Dit is een voorbeeld waaruit blijkt dat de verschillende
groepen samen op zoek moeten gaan naar een medicijn tegen hiv. Hier kan uit opgemaakt
worden dat wetenschap in de praktijk anders werkt. Volgens de Wiener Kreis zullen
wetenschappers eerst zelf waarnemingen moeten doen om tot een theorie te komen, maar in
de praktijk is het een samenwerking tussen verschillende groepen die ervoor zorgt dat een
theorie tot stand komt.
2. Schrijf als ‘kenner van Kuhn en Latour’ een commentaar op ‘wetenschap
als mensenwerk’ zoals dat naar voren komt in het artikel dat hieronder bij
jouw studierichting vermeld wordt. Daarbij geef je inzicht in kernpunt(en)
van het artikel en je maakt gebruik van de theorieën van Kuhn én Latour
in je reactie (ook als de auteurs zelf maar één van beide theorieën
noemen).
Het artikel ‘addiction: current criticism of the brain disease paradigm’ gaat over de vraag hoe
er tegen verslaving moet worden aangekeken. De hoofdvraag gaat er met name over of het
wel een goed idee is om verslaving te beschrijven als ziekte. Verslaving beschrijven als ziekte
heeft zowel voor- als nadelen, deze worden in het artikel besproken. Uit het artikel blijkt dat
er een paradigmashift heeft plaatsgevonden. Waar vroeger verslaving voornamelijk ging over
gedragscriteria, blijkt nu ook dat er biologische criteria zijn voor verslaving. Dit maakt dat
vooral biomedische wetenschappers verslaving hebben erkend als een hersenziekte. Hiermee
wordt eigenlijk gezegd dat mensen die verslaafd zijn aan bepaalde middelen, ‘ziek’ zijn. De
sociale wetenschappers zijn het hier niet eens met deze erkenning. Zij zijn van mening dat
door deze nieuwe benaming te weinig rekening wordt gehouden met de individuele waarden
en sociale context van de verslaafden.
