Les 1: Introductie
Achtergrond bedrijfskunde
• Vakgebied: management- en economische vraagstukken
• Doel: optimaal presteren van organisaties (toegepaste wetenschap)
• Disciplines: bedrijfseconomie, economie, sociologie en psychologie
• Thema’s: o.a. organisatiestrategie, bedrijfsprocessen, marketing,
ondernemingsfinanciering
Achtergrond sociologie
• Vakgebied: studie naar hoe mensen samenleven
• Doel: onderzoek naar invloed van sociale omgeving op gedrag van mensen (kenniscreatie)
• Disciplines: o.a. cultuursociologie, arbeidssociologie, onderwijssociologie
• Thema’s: o.a. sociale verbanden, conflicten, ontstaan van normen en waarden,
machtspatronen
Achtergrond psychologie
• Vakgebied: studie naar interne processen om gedrag te verklaren
• Doel: begrijpen hoe de mens functioneert en waarom de mens zo functioneert
(kenniscreatie)
• Disciplines: o.a. experimentele psychologie, klinische psychologie, neuropsychologie,
ontwikkelingspsychologie
• Thema’s: o.a. hersenfunctie (waarneming, tastzin), stoornissen, gedrag in levensfasen,
persoonlijkheidsleer, drijfveerstudie
,A&O psychologie bij verschillende HR-Rollen
1. Corporate recruiter
* Welke doelgroep past het beste bij de organisatie?
* Wat zijn de competenties, persoonlijkheid en eigenschappen van de sollicitant en is dit
passend bij de organisatie?
2. Mobiliteitsmanager
* Aan welke kenmerken zie je aan een medewerker, dat hij/zij bv. niet meer op zijn plek is
binnen zijn functie?
* Met welke factoren moet er rekening gehouden worden, bij het verplaatsen binnen een
bedrijf?
* Wat zijn de wensen/ ambities van verschillende werknemers, voor de juiste persoon/functie
match?
3. Organisatieadviseur
* Zijn de afdelingen op de juiste manier verdeeld, hoe is de afstemming geregeld?
* Hoeveel vrijheid/ autonomie geven we verschillende werknemers?
* Wat is de afstemming tussen arbeiders en de organisatie, om de organisatiedoelen te
realiseren?
4. Verzuimbegeleider
* Sluit de re-integratie aan bij de desbetreffende persoon?
* Wat zijn de redenen van het verzuim (hoog/laag), op welke manier benader je mensen met
bv. langdurig/ frequent verzuim.
* Hoe zorg ik dat ik het team betrokken houdt, bij bv. een zieke werknemer?
Historie van de A&O psychologie
Oudste vorm van toegepaste bedrijfspsychologie is o.a. Taylorisme en het Scientific
Management
Hoe kunnen bedrijven optimaal functioneren?
• Psychologie as a technologie
• o.a. taakontwerp (taylor) en motivatie (Hawthorne)
Thema’s o.a.
• Discipline • Efficiency • Motivatie • Leiderschap
ca. 1950 Arbeids- en organisatiepsychologie: van managerial (werkgeversbelang) naar
neutralere positie; accent op arbeid en organisatie
Thema’s o.a.
• Werkbereidheid • Werkomstandigheden • Welzijn & gezondheid (stress).
, Huidige ontwikkelingen binnen de A&O psychologie
Aandacht voor soft skills
• Veel werken in teams
• Toename van klantvriendelijkheid en klanttevredenheid als beoordelingscriterium
A&O psychologie is niet waarde neutraal> manier om mensen te manipuleren, maar ook te
helpen.
Actuele vragen
• hoe kunnen we de maatschappelijke participatie van diverse groepen in de samenleving
verhogen?
• Hoe kunnen we ‘duurzame inzetbaarheid’ van mensen bereiken?
Samenvattend
A&O-psychologie opereert in het spanningsveld tussen de belangen van de werkgever en
de werknemers, door te zoeken naar
• manieren om organisaties optimaal te laten presteren;
• De invloed uit de sociale omgeving op het gedrag van mensen;
• Verklaringen voor gedrag uit interne processen (bij de mens)
Achtergrond bedrijfskunde
• Vakgebied: management- en economische vraagstukken
• Doel: optimaal presteren van organisaties (toegepaste wetenschap)
• Disciplines: bedrijfseconomie, economie, sociologie en psychologie
• Thema’s: o.a. organisatiestrategie, bedrijfsprocessen, marketing,
ondernemingsfinanciering
Achtergrond sociologie
• Vakgebied: studie naar hoe mensen samenleven
• Doel: onderzoek naar invloed van sociale omgeving op gedrag van mensen (kenniscreatie)
• Disciplines: o.a. cultuursociologie, arbeidssociologie, onderwijssociologie
• Thema’s: o.a. sociale verbanden, conflicten, ontstaan van normen en waarden,
machtspatronen
Achtergrond psychologie
• Vakgebied: studie naar interne processen om gedrag te verklaren
• Doel: begrijpen hoe de mens functioneert en waarom de mens zo functioneert
(kenniscreatie)
• Disciplines: o.a. experimentele psychologie, klinische psychologie, neuropsychologie,
ontwikkelingspsychologie
• Thema’s: o.a. hersenfunctie (waarneming, tastzin), stoornissen, gedrag in levensfasen,
persoonlijkheidsleer, drijfveerstudie
,A&O psychologie bij verschillende HR-Rollen
1. Corporate recruiter
* Welke doelgroep past het beste bij de organisatie?
* Wat zijn de competenties, persoonlijkheid en eigenschappen van de sollicitant en is dit
passend bij de organisatie?
2. Mobiliteitsmanager
* Aan welke kenmerken zie je aan een medewerker, dat hij/zij bv. niet meer op zijn plek is
binnen zijn functie?
* Met welke factoren moet er rekening gehouden worden, bij het verplaatsen binnen een
bedrijf?
* Wat zijn de wensen/ ambities van verschillende werknemers, voor de juiste persoon/functie
match?
3. Organisatieadviseur
* Zijn de afdelingen op de juiste manier verdeeld, hoe is de afstemming geregeld?
* Hoeveel vrijheid/ autonomie geven we verschillende werknemers?
* Wat is de afstemming tussen arbeiders en de organisatie, om de organisatiedoelen te
realiseren?
4. Verzuimbegeleider
* Sluit de re-integratie aan bij de desbetreffende persoon?
* Wat zijn de redenen van het verzuim (hoog/laag), op welke manier benader je mensen met
bv. langdurig/ frequent verzuim.
* Hoe zorg ik dat ik het team betrokken houdt, bij bv. een zieke werknemer?
Historie van de A&O psychologie
Oudste vorm van toegepaste bedrijfspsychologie is o.a. Taylorisme en het Scientific
Management
Hoe kunnen bedrijven optimaal functioneren?
• Psychologie as a technologie
• o.a. taakontwerp (taylor) en motivatie (Hawthorne)
Thema’s o.a.
• Discipline • Efficiency • Motivatie • Leiderschap
ca. 1950 Arbeids- en organisatiepsychologie: van managerial (werkgeversbelang) naar
neutralere positie; accent op arbeid en organisatie
Thema’s o.a.
• Werkbereidheid • Werkomstandigheden • Welzijn & gezondheid (stress).
, Huidige ontwikkelingen binnen de A&O psychologie
Aandacht voor soft skills
• Veel werken in teams
• Toename van klantvriendelijkheid en klanttevredenheid als beoordelingscriterium
A&O psychologie is niet waarde neutraal> manier om mensen te manipuleren, maar ook te
helpen.
Actuele vragen
• hoe kunnen we de maatschappelijke participatie van diverse groepen in de samenleving
verhogen?
• Hoe kunnen we ‘duurzame inzetbaarheid’ van mensen bereiken?
Samenvattend
A&O-psychologie opereert in het spanningsveld tussen de belangen van de werkgever en
de werknemers, door te zoeken naar
• manieren om organisaties optimaal te laten presteren;
• De invloed uit de sociale omgeving op het gedrag van mensen;
• Verklaringen voor gedrag uit interne processen (bij de mens)
