Inleiding in evidence-based medicine
Samenvatting
Hoofdstuk 7 Bewijs toepassen op individuele patiënten
7.1 Inleiding
Definitie van EBP: Het zorgvuldig, expliciet, oordeelkundig gebruik van beste bewijsmateriaal om
beslissingen te nemen voor individuele patiënten.
Hoe kan een clinicus deze vertaalslag maken?
Opvatting van vele clinicus: resultaten zijn niet toepasbaar op dagelijkse praktijk, omdat:
o In onderzoek zitten andere patiënten, dan jou eigen patiënt
o D.m.v de gebruikte in- en exclusiecriteria is er door de patiënt een keuze gemaakt of
toestemming gegeven om mee te doen aan het onderzoek> hierdoor selectie opgetreden.
o Patiënten die weigeren met een onderzoek mee te doen hebben vaak een andere prognose
en therapietrouw dan de patiënten die wel meedoen.
o De gegeven behandeling in het onderzoek neemt men aan als bovengemiddeld goed,
hierdoor doen mensen in een onderzoek het beter dan de patiënten in dagelijkse praktijk.
o Vaak is de setting anders, waar het onderzoek is uitgevoerd.
o Het hangt ook af van de mate waarin de vaardigheid van de diagnosticus of behandelaar het
succes van de behandeling bepaalt; behandelaars in onderzoeken zijn vaak geselecteerd op
hun buitengewone vaardigheden.
Hierdoor ontstaat kloof tussen feiten uit onderzoek en feiten uit de dagelijkse praktijk
De vragen die centraal staan bij de clinicus: ‘’gelden de resultaten uit onderzoek voor mijn patiënt?’’
& ‘’in hoeverre de voorspelde absolute verlaging van het risico opweegt tegenover de kans op
bijwerkingen?’’
Hierna moet de patiënt zijn eigen voorkeur geven.
Wat staat er in dit hoofdstuk: verschillende aspecten van het toepassen van evidence, kwalitatieve
en kwantitatieve aspecten aan bod, voor- en nadelen van onderzoek hierdoor ontstane voorkeur, het
gaat het meest over medicamenteuze en therapie behandelingen
7.2 Betekenis en bruikbaarheid van evidence
De resultaten uit een onderzoek is voor de toepasbaarheid van de informatie bij patiënten. In een
klinische trial worden de patiënten bestudeert wat voor andere patiënten een optimaal beleid zou
zijn. Wat voorop staat is of de patiënten uit de trial dezelfde pathofysiologie heeft als de patiënt die
voor je ziet. Een steuntje: voldoet patiënt aan inclusie en exclusie criteria van onderzoek. Ook kan je
op een andere manier redeneren: zijn er redenen dat mijn patiënt anders zou reageren op de
interventie, dan de patiënten in dit onderzoek. Ook kan de patiënt een co-morbiditeit, dus de
pathofysiologie is anders, zou er moeten gekeken worden naar of de interventie gewenste effecten
boekt of juist voor meer bijwerkingen zorgt.
In een trial worden mensen met co-morbiditeit bijna altijd uitgesloten. Sommige behandelingen
geven meer of minder effect bij mensen me co-morbiditeit. Men weet niet altijd waarom dit is. Voor
de individuele patiënt is het netto-effect van de behandeling erg belangrijk: verbetering van de kans
op de gunstige uitkomst met aftrek van de kans op een onaangename (of fatale) bijwerking. Bij het
op deze wijzer afwegen of evidence uit een onderzoek toepast kan worden bij een patiënt uit de
dagelijkse praktijk, zijn drie begrippen van belang:
- Generaliseerbaarheid (externe validiteit)
De mate waarin de resultaten van onderzoek geldig zijn voor individuen buiten het
onderzoek met weliswaar dezelfde klinische kenmerken, maar die leven in een ander
geografisch gebied en andere tijds perioden. De centrale aanname is dat de onderliggende
pathofysiologie voor individuen buiten het onderzoek dezelfde is als voor de patiënten in het
onderzoek.
- Extrapoleerbaarheid
Samenvatting
Hoofdstuk 7 Bewijs toepassen op individuele patiënten
7.1 Inleiding
Definitie van EBP: Het zorgvuldig, expliciet, oordeelkundig gebruik van beste bewijsmateriaal om
beslissingen te nemen voor individuele patiënten.
Hoe kan een clinicus deze vertaalslag maken?
Opvatting van vele clinicus: resultaten zijn niet toepasbaar op dagelijkse praktijk, omdat:
o In onderzoek zitten andere patiënten, dan jou eigen patiënt
o D.m.v de gebruikte in- en exclusiecriteria is er door de patiënt een keuze gemaakt of
toestemming gegeven om mee te doen aan het onderzoek> hierdoor selectie opgetreden.
o Patiënten die weigeren met een onderzoek mee te doen hebben vaak een andere prognose
en therapietrouw dan de patiënten die wel meedoen.
o De gegeven behandeling in het onderzoek neemt men aan als bovengemiddeld goed,
hierdoor doen mensen in een onderzoek het beter dan de patiënten in dagelijkse praktijk.
o Vaak is de setting anders, waar het onderzoek is uitgevoerd.
o Het hangt ook af van de mate waarin de vaardigheid van de diagnosticus of behandelaar het
succes van de behandeling bepaalt; behandelaars in onderzoeken zijn vaak geselecteerd op
hun buitengewone vaardigheden.
Hierdoor ontstaat kloof tussen feiten uit onderzoek en feiten uit de dagelijkse praktijk
De vragen die centraal staan bij de clinicus: ‘’gelden de resultaten uit onderzoek voor mijn patiënt?’’
& ‘’in hoeverre de voorspelde absolute verlaging van het risico opweegt tegenover de kans op
bijwerkingen?’’
Hierna moet de patiënt zijn eigen voorkeur geven.
Wat staat er in dit hoofdstuk: verschillende aspecten van het toepassen van evidence, kwalitatieve
en kwantitatieve aspecten aan bod, voor- en nadelen van onderzoek hierdoor ontstane voorkeur, het
gaat het meest over medicamenteuze en therapie behandelingen
7.2 Betekenis en bruikbaarheid van evidence
De resultaten uit een onderzoek is voor de toepasbaarheid van de informatie bij patiënten. In een
klinische trial worden de patiënten bestudeert wat voor andere patiënten een optimaal beleid zou
zijn. Wat voorop staat is of de patiënten uit de trial dezelfde pathofysiologie heeft als de patiënt die
voor je ziet. Een steuntje: voldoet patiënt aan inclusie en exclusie criteria van onderzoek. Ook kan je
op een andere manier redeneren: zijn er redenen dat mijn patiënt anders zou reageren op de
interventie, dan de patiënten in dit onderzoek. Ook kan de patiënt een co-morbiditeit, dus de
pathofysiologie is anders, zou er moeten gekeken worden naar of de interventie gewenste effecten
boekt of juist voor meer bijwerkingen zorgt.
In een trial worden mensen met co-morbiditeit bijna altijd uitgesloten. Sommige behandelingen
geven meer of minder effect bij mensen me co-morbiditeit. Men weet niet altijd waarom dit is. Voor
de individuele patiënt is het netto-effect van de behandeling erg belangrijk: verbetering van de kans
op de gunstige uitkomst met aftrek van de kans op een onaangename (of fatale) bijwerking. Bij het
op deze wijzer afwegen of evidence uit een onderzoek toepast kan worden bij een patiënt uit de
dagelijkse praktijk, zijn drie begrippen van belang:
- Generaliseerbaarheid (externe validiteit)
De mate waarin de resultaten van onderzoek geldig zijn voor individuen buiten het
onderzoek met weliswaar dezelfde klinische kenmerken, maar die leven in een ander
geografisch gebied en andere tijds perioden. De centrale aanname is dat de onderliggende
pathofysiologie voor individuen buiten het onderzoek dezelfde is als voor de patiënten in het
onderzoek.
- Extrapoleerbaarheid
