Samenvatting de burger en het recht

Recht semester 2: Burger en het recht
Personen& familierecht de inleiding
Juridische omschrijving Personen& familierecht:
 Tak van het burgerlijk recht
 Volgt de levensloop van mensen, van hun geboorte (zelfs al voordien) tot aan hun
overlijden (zelfs nog nadien).
 Personenrecht: regelt het statuut van personen en hun plaats in de
samenleving
 Familierecht: regelt de plaats van personen binnen drie persoonlijke
verhoudingen, die we familiale betrekkingen noemen
1. Partnerrelaties
2. Relatie ouders – kinderen
3. Verwantschap – de relatie met bloedverwanten (andere dan kinderen)
en aanverwanten


Bronnen:
 Burgerlijk wetboek
o + AANVULLENDE EN WIJZIGENDE WETTEN
o + BIJZONDERE WETTEN



 internationale bronnen van het burgerlijk recht
o BUPO- VERDRAG

o EVRM

o IVRK ….

 Bronnen van andere rechtstakken (gerechtelijk recht , strafrecht,…)
o RW (Rechtskundig Weekblad)

o NJT (Nieuw Juridisch Tijdschrift)

o T.B.B.R (Tijdschrift voor Belgisch Burgerlijk Recht)

o T.J.K. (Tijdschrift voor Jeugd en kinderrechten)

o ……

,Het burgerlijk wetboek:
Hervorming burgerlijk wetboek


o 1 november 2020 is de wet van 13 april 2019 tot invoering van een burgerlijk
wetboek en tot invoering van boek 8 in dat wetboek in werking getreden.
o Sindsdien draagt het burgerlijk wetboek van 21 maart 1804 het opschrift “oud
burgerlijk wetboek”
o Op termijn zal het nieuw burgerlijk wetboek uit 10 boeken bestaan:
 Boek 1: algemene bepalingen
 Boek 2: personen, familie en relatievermogensrecht
 Boek3: goederen
 Boek 4: nalatenschappen, schenkingen en testamenten
 Boek 5: verbintenissen
 Boek 6: buitencontractuele aansprakelijkheid
 Boek 7: bijzondere overeenkomsten
 Boek 8: bewijs
 Boek 9: zekerheden
 Boek 10: verjaring

o Het nieuw BW zak stapsgewijs ingevoerd worden
 1/11/2020 draagt het BW van 21 maart 1804 het opschrift oud
BW dat nog steeds van toepassing is
 Het oud BW bevat nog
 Boek 1: personen  zit niet volledig in nieuw BW




Hoofdstuk 1: personenrecht
Het begrip persoon:
 Geen wettelijke definitie
 Houder van “rechten en plichten” met betrekking tot de eigen persoon, andere
personen, goederen of verbintenissen.
• Natuurlijke persoon - mens
• Rechtspersoon → juridische constructie

,  Vb. OCMW, VennS., Staat etc… elke andere entiteit dan
de natuurlijke persoon van wie het recht een
deelnemer aan het rechtsverkeer maakt.
 Rechtspersoonlijkheid - Rechtssubject


De natuurlijke persoon:
 Alleen levende mensen
o Mensen- niet dieren, bomen, AI…
o Levende - niet embryo / lijk
o Alle mensen



1: mensen- niet dieren, bomen AI

, Dieren:
 Art. 3:38 (nieuw) BW derde categorie van entiteit naast persoon en voorwerp,
 MAAR Art. 3:39 BW – de regels m.b.t. de lichamelijke goederen zijn van toepassing
 Praktisch weinig nut
 Symbolische betekenis!
 Toekomst?
 Invulling vanuit eigen belangen van het dier!
 Of rechtspersoonlijkheid geven?


Andere dragers van leven…:
 Lucht, aarde, water, planten bomen…..
 Objectiefrechtelijke bescherming - meer aandacht sinds de SDG’S van de VN
 Objecten ten aanzien waarvan plichten gelden
 Quid rechtspersoonlijkheid?
 Subjecten met eigen rechten en plichten?


SDG= Sustainable devolpments goals van de Verenigde Naties


Artificiële intelligentie ( AI):
 Robots hebben geen rechtspersoonlijkheid




2 levende en niet embryo/ lijken:
 Geen embryo / foetus
 Voorwerp?
o In principe wel  maar tal van objectief rechterlijke beschermde regels
 Niet het dode lichaam


3: alle levende mensen:
• Alle levende mensen zijn recht bekwaam, met andere woorden bekwaam om
rechten en plichten te hebben, zijn met andere woorden rechtssubjecten.