Nederlands A
H1 : Taal in de 21ste eeuw
Taal als sleutelcompetentie
● Taal is een belangrijk sleutelcompetentie
○ een krachtig bindmiddel dat communicatie mogelijk maakt
○ het doet begrip ontstaat en de sociale samenhang verstevigt
○ bewust omgaan met verandering, complexe informatie verwerken, kritisch en
probleemoplossend denken…
○ heeft dus invloed op persoonlijke leven, maar ook op in welke mate je succes hebt op
school en later op de arbeidsmarkt
vele functies in school en samenleving
● conceptualiserende functie : Taal nodig om werkelijkheid te benoemen/ te vatten.
○ casus: Leon gaat op zoek naar verschillen tussen leven nu en leven vroeger
● communicatieve / sociale functie : taal als communicatiemiddel, Mensen gebruiken taal om
boodschappen aan elkaar over te brengen, om met elkaar in interactie te gaan
○ casus: kinderen die onderling over tiktok praten
● expressieve functie = taal als middel om uitdrukking te geven aan persoonlijke emoties,
zichzelf op een creatieve manier te uiten
Taalcompetentie
= is het geheel van talige kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om geschreven, gesproken
en multimodale teksten te begrijpen, te evalueren en te gebruiken zodat
1) Volwaardige deelname aan samenleving mogelijk wordt
2) realisatie eigen doelen
3) de eigen kennis en mogelijkheden levenslang en duurzaam kunnen ontwikkeld worden
,H2 : Taalonderwijs in de 21ste eeuw
De 7 principes van taalkrachtig onderwijs een krachtig taalonderwijs
TAALKRACHTIG ONDERWIJS…
Principe 1 : … stimuleert een positieve talige grondhouding
= rekening houden met motivatie en andere sociaal-emotionele factoren van leerlingen
● je creëert dus een omgeving waar de lln een positieve talige grondhouding kunnen
aankweken
Een veilige oefencontext aanbieden
● veilige oefenkansen zijn cruciaal : ze mogen fouten maken & experimenteren
→ Bv. kleinere groepjes experimenteren met mondelinge en geschreven taal: dit voelt veiliger aan dat
direct voor de klas, of direct voor de juf alleen.
Het talige repertoire
● elk kind wordt aanvaard zoals het is.
● individueel leerproces: elke leerling heeft ander leertempo
● eventuele andere talen die lln thuis spreken: waardeer talen die ze al kunnen
→ Bv. houd rekening met iemand die mss nog niet zo goed Nederlands kan of het moeilijk heeft om in
groep te werken
Hoge verwachtingen koesteren
● lln moeten voelen dat LK gelooft in hun taalleervermogen
● door hoge verwachtingen geef je lln de boodschap mee dat iedereen kan leren + geeft
zelfvertrouwen
● lln → rijk taalaanbod krijgen + uitdagende talige taken uitvoeren
● brengt veilige context niet in gevaar → je creëert net veiligheid omdat je in ze gelooft
→ Bv. laat hen zelfstandig moeilijke teksten verwerken;
Principe 2 : … is contextrijk
= op interesses en de voorkennis in te spelen en aan te sluiten in hun leefwereld
● vertrek uit concrete materialen , vragen en situaties en die te verbinden met meer abstracte
inhouden
● gekoppeld aan andere vakken
● ondersteunende context : zorg voor visuele ondersteuning en verbale ondersteuning
● nieuwe leerinhoud verbinden met eerder opgedane ervaring en kennis
, Principe 3 : … is functioneel
= taal functioneel inzetten om verschillende doelen te bereiken
● zinvolle, betekenisvolle activiteiten : schrijven om anderen te informeren, om iets te weten
te komen…
● belangrijk : talige doel voor ogen houden
● samenwerken tussen leerlingen maakt onderwijs ook functioneler
● motivatie bij lln → betrokkenheid stijgt
→ Bv. verschillende provincies leren om te weten waar penne vriendjes wonen
Principe 4 : … is (inter)actief
= taal actief gebruiken
Leraar- leerlinginteractie
● elke lln in de klas moet voldoende persoonlijke taalaanbod en voldoende feedback krijgen
○ zo wordt niveau van de lln ondersteund
● taalstimulerend reageren op de taaluiting van leerlingen → prikkelende vragen stellen die het
denken stimuleren + terugverwijzen naar het doel
○ opinievragen en vragen die denken stimuleren
Leerling-leerlinginteractie
● leerlingen onderling
● kunnen elkaar input geven → bv bij brainstorm
● homogene of heterogene groepen
Principe 5 : … geeft ondersteuning
● kwaliteitsvolle feedback geven
○ feedback = hoe de stand van zaken nu is
○ feed-up= beschrijving gewenste leeruitkomst
○ feed-forward= beschrijving nodige stap vooruit
● scaffolding = De juiste hoeveelheid ondersteuning bieden om de lln een trapje hoger te
brengen
● modeling = juiste voorbeeld tonen → helpt lln om doel te bereiken
● ondersteuning → te differentiëren
H1 : Taal in de 21ste eeuw
Taal als sleutelcompetentie
● Taal is een belangrijk sleutelcompetentie
○ een krachtig bindmiddel dat communicatie mogelijk maakt
○ het doet begrip ontstaat en de sociale samenhang verstevigt
○ bewust omgaan met verandering, complexe informatie verwerken, kritisch en
probleemoplossend denken…
○ heeft dus invloed op persoonlijke leven, maar ook op in welke mate je succes hebt op
school en later op de arbeidsmarkt
vele functies in school en samenleving
● conceptualiserende functie : Taal nodig om werkelijkheid te benoemen/ te vatten.
○ casus: Leon gaat op zoek naar verschillen tussen leven nu en leven vroeger
● communicatieve / sociale functie : taal als communicatiemiddel, Mensen gebruiken taal om
boodschappen aan elkaar over te brengen, om met elkaar in interactie te gaan
○ casus: kinderen die onderling over tiktok praten
● expressieve functie = taal als middel om uitdrukking te geven aan persoonlijke emoties,
zichzelf op een creatieve manier te uiten
Taalcompetentie
= is het geheel van talige kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om geschreven, gesproken
en multimodale teksten te begrijpen, te evalueren en te gebruiken zodat
1) Volwaardige deelname aan samenleving mogelijk wordt
2) realisatie eigen doelen
3) de eigen kennis en mogelijkheden levenslang en duurzaam kunnen ontwikkeld worden
,H2 : Taalonderwijs in de 21ste eeuw
De 7 principes van taalkrachtig onderwijs een krachtig taalonderwijs
TAALKRACHTIG ONDERWIJS…
Principe 1 : … stimuleert een positieve talige grondhouding
= rekening houden met motivatie en andere sociaal-emotionele factoren van leerlingen
● je creëert dus een omgeving waar de lln een positieve talige grondhouding kunnen
aankweken
Een veilige oefencontext aanbieden
● veilige oefenkansen zijn cruciaal : ze mogen fouten maken & experimenteren
→ Bv. kleinere groepjes experimenteren met mondelinge en geschreven taal: dit voelt veiliger aan dat
direct voor de klas, of direct voor de juf alleen.
Het talige repertoire
● elk kind wordt aanvaard zoals het is.
● individueel leerproces: elke leerling heeft ander leertempo
● eventuele andere talen die lln thuis spreken: waardeer talen die ze al kunnen
→ Bv. houd rekening met iemand die mss nog niet zo goed Nederlands kan of het moeilijk heeft om in
groep te werken
Hoge verwachtingen koesteren
● lln moeten voelen dat LK gelooft in hun taalleervermogen
● door hoge verwachtingen geef je lln de boodschap mee dat iedereen kan leren + geeft
zelfvertrouwen
● lln → rijk taalaanbod krijgen + uitdagende talige taken uitvoeren
● brengt veilige context niet in gevaar → je creëert net veiligheid omdat je in ze gelooft
→ Bv. laat hen zelfstandig moeilijke teksten verwerken;
Principe 2 : … is contextrijk
= op interesses en de voorkennis in te spelen en aan te sluiten in hun leefwereld
● vertrek uit concrete materialen , vragen en situaties en die te verbinden met meer abstracte
inhouden
● gekoppeld aan andere vakken
● ondersteunende context : zorg voor visuele ondersteuning en verbale ondersteuning
● nieuwe leerinhoud verbinden met eerder opgedane ervaring en kennis
, Principe 3 : … is functioneel
= taal functioneel inzetten om verschillende doelen te bereiken
● zinvolle, betekenisvolle activiteiten : schrijven om anderen te informeren, om iets te weten
te komen…
● belangrijk : talige doel voor ogen houden
● samenwerken tussen leerlingen maakt onderwijs ook functioneler
● motivatie bij lln → betrokkenheid stijgt
→ Bv. verschillende provincies leren om te weten waar penne vriendjes wonen
Principe 4 : … is (inter)actief
= taal actief gebruiken
Leraar- leerlinginteractie
● elke lln in de klas moet voldoende persoonlijke taalaanbod en voldoende feedback krijgen
○ zo wordt niveau van de lln ondersteund
● taalstimulerend reageren op de taaluiting van leerlingen → prikkelende vragen stellen die het
denken stimuleren + terugverwijzen naar het doel
○ opinievragen en vragen die denken stimuleren
Leerling-leerlinginteractie
● leerlingen onderling
● kunnen elkaar input geven → bv bij brainstorm
● homogene of heterogene groepen
Principe 5 : … geeft ondersteuning
● kwaliteitsvolle feedback geven
○ feedback = hoe de stand van zaken nu is
○ feed-up= beschrijving gewenste leeruitkomst
○ feed-forward= beschrijving nodige stap vooruit
● scaffolding = De juiste hoeveelheid ondersteuning bieden om de lln een trapje hoger te
brengen
● modeling = juiste voorbeeld tonen → helpt lln om doel te bereiken
● ondersteuning → te differentiëren
