Inhoud
2. Koop van een onderneming – het proces ............................................................................................ 2
2.1 Vier fasen in het koopproces ......................................................................................................... 2
2.2 Redenen voor de acquisitie en de acquisitiestrategie ................................................................... 2
2.3 De zoekfase .................................................................................................................................... 2
2.4 De transactiefase ............................................................................................................................ 3
2.5 Onderdelen in de transactiefase .................................................................................................... 3
2.6 Post-merger integration ................................................................................................................. 4
2.7 Samenwerking met adviseurs ........................................................................................................ 4
2.8 Risicobeheersing ............................................................................................................................ 4
3. De acquisitiestrategie ........................................................................................................................... 5
3.1 Redenen voor een fusie of overname ............................................................................................ 5
3.2 De acquisitiestrategie ..................................................................................................................... 8
4. Van acquisitiestrategie naar kandidaat................................................................................................ 8
4.1 Het concretiseren van de acquisitiestrategie ................................................................................ 8
4.2 Is er een kans van slagen? ............................................................................................................ 11
4.3 Het transactieteam ...................................................................................................................... 11
4.4 Het ingaan van de transactiefase ................................................................................................. 12
5. De managementbuy-out en private equity ....................................................................................... 12
5.1 De managementbuy-out .............................................................................................................. 12
5.2 Private equity ............................................................................................................................... 13
5.3 Karakteristieken werkwijzen ........................................................................................................ 13
6. Waarde en prijs .................................................................................................................................. 14
6.1 Waarde en prijs ............................................................................................................................ 14
6.2 Algemene waarderingsmethodieken ........................................................................................... 14
6.3 Van stand-alone waarde naar strategische waarde .................................................................... 20
6.4 De fairnessopinie .......................................................................................................................... 22
7. Financiering en structurering ............................................................................................................. 22
7.1 Het financieringspotentieel van een onderneming ..................................................................... 22
7.2 Besluitvormingsproces binnen een bank ..................................................................................... 23
7.3 Financieringsvormen .................................................................................................................... 24
7.4 Structurering van de transactie.................................................................................................... 25
7.5 Buy-outstructuur en debt pushdown........................................................................................... 28
, 7.6 Overige fiscale aspecten structurering ........................................................................................ 30
7.7 Convenanten ................................................................................................................................ 31
8. Van eerste contact tot intentieverklaring .......................................................................................... 32
8.1 Het eerste contact met de verkopers .......................................................................................... 32
8.2 Onderhandelingen niet vrijblijvend ............................................................................................. 33
8.3 De geheimhoudingsverklaring ..................................................................................................... 33
8.4 Regelgeving .................................................................................................................................. 33
8.5 Indicatief bod ............................................................................................................................... 33
8.6 Intentieverklaring ......................................................................................................................... 34
9. Juridische aspecten ............................................................................................................................ 34
9.1 Diverse regelgeving van belang ................................................................................................... 34
9.2 Mededingingsrecht ...................................................................................................................... 34
9.3 Aanbod van aandelen aan het publiek ........................................................................................ 35
9.4 Bevoegdheden ondernemingsraad .............................................................................................. 35
9.5 SER-besluit Fusiegedragsregels 2000 ........................................................................................... 36
9.6 Regelgeving betreffende beursfondsen ....................................................................................... 37
9.7 De Corporate Governance Code .................................................................................................. 39
10. Het due diligence onderzoek ........................................................................................................... 39
10.1 Het doel van een due diligence onderzoek................................................................................ 39
10.2 Financiële due diligence ............................................................................................................. 42
, 2. Koop van een onderneming – het proces
2.1 Vier fasen in het koopproces
Het koop- of verkoopproces van een onderneming bestaat uit vier hoofdfasen:
1. Bepalen van acquisitiestrategie, het bepalen van de strategische doelstellingen en
bepalen van het profiel van de geschikte overnamekandidaat (target).
2. Zoeken, het vinden van de target en het leggen van de eerste contacten.
3. Transactiefase, het beheersen van het koopproces door het inschatten van de risico’s.
4. De post-acquisitiefase, beginnen met het realiseren van de vooraf geformuleerde
doelstellingen.
Voor een koper is het belangrijk dat het beslissingsproces in de eerste drie fasen
gebaseerd is op verwachtingen die je in de vierde fase daadwerkelijk wil en kan
bereiken. Dit kan betekenen dat het op een bepaald moment verstandig is om af te zien van
de koop. Het is belangrijk om de haalbaarheid van de vooraf gestelde doelen in het oog
te houden.
Het succesvol afronden van een transactieproces vereist flexibiliteit, inzicht, ervaring en tact
om problemen die zich voordoen tijdig op te merken en op te lossen.
2.2 Redenen voor de acquisitie en de acquisitiestrategie
De kerntaak van het management van een onderneming is om richting te geven aan de
toekomstige ontwikkeling van de onderneming en dit tot stand brengen. Hierbij dient
rekening gehouden te worden met de mogelijkheden van de onderneming en met het belang
van de verschillende stakeholders. Er dienen strategische doelstellingen te worden
geformuleerd, vervolgens dienen deze periodiek geëvalueerd te worden en vervolgens
gaat het management na welke stappen er genomen worden om de doelstellingen te
realiseren. Overnames of alternatieve samenwerkingsconstructies kunnen bijdragen aan het
realiseren van de doelstellingen.
2.3 De zoekfase
Aan de hand van het acquisitieprofiel kan op zoek worden gegaan naar
overnamekandidaten.
Voor een onderneming waarbij groei door overnames een belangrijk onderdeel is van de
strategie wordt de zoektocht meestal uitgevoerd door een team van de afdeling ‘Corporate
Development of M&A. Bij andere ondernemingen wordt dit uitgevoerd door de bestuurders
van de onderneming.
Voordat het koopproces verder in gang wordt gezet is het verstandig om aandacht te besteden
aan de onderstaande zaken:
- Lijkt de transactie de moeite waard en is deze financierbaar?
- Bestaat de kans om op één lijn te komen met de verkopers?
- Kan er een tijdsverloop worden opgesteld van de verdere transactie, dat als
uitgangspunt kan dienen van de onderhandelingen?
2
2. Koop van een onderneming – het proces ............................................................................................ 2
2.1 Vier fasen in het koopproces ......................................................................................................... 2
2.2 Redenen voor de acquisitie en de acquisitiestrategie ................................................................... 2
2.3 De zoekfase .................................................................................................................................... 2
2.4 De transactiefase ............................................................................................................................ 3
2.5 Onderdelen in de transactiefase .................................................................................................... 3
2.6 Post-merger integration ................................................................................................................. 4
2.7 Samenwerking met adviseurs ........................................................................................................ 4
2.8 Risicobeheersing ............................................................................................................................ 4
3. De acquisitiestrategie ........................................................................................................................... 5
3.1 Redenen voor een fusie of overname ............................................................................................ 5
3.2 De acquisitiestrategie ..................................................................................................................... 8
4. Van acquisitiestrategie naar kandidaat................................................................................................ 8
4.1 Het concretiseren van de acquisitiestrategie ................................................................................ 8
4.2 Is er een kans van slagen? ............................................................................................................ 11
4.3 Het transactieteam ...................................................................................................................... 11
4.4 Het ingaan van de transactiefase ................................................................................................. 12
5. De managementbuy-out en private equity ....................................................................................... 12
5.1 De managementbuy-out .............................................................................................................. 12
5.2 Private equity ............................................................................................................................... 13
5.3 Karakteristieken werkwijzen ........................................................................................................ 13
6. Waarde en prijs .................................................................................................................................. 14
6.1 Waarde en prijs ............................................................................................................................ 14
6.2 Algemene waarderingsmethodieken ........................................................................................... 14
6.3 Van stand-alone waarde naar strategische waarde .................................................................... 20
6.4 De fairnessopinie .......................................................................................................................... 22
7. Financiering en structurering ............................................................................................................. 22
7.1 Het financieringspotentieel van een onderneming ..................................................................... 22
7.2 Besluitvormingsproces binnen een bank ..................................................................................... 23
7.3 Financieringsvormen .................................................................................................................... 24
7.4 Structurering van de transactie.................................................................................................... 25
7.5 Buy-outstructuur en debt pushdown........................................................................................... 28
, 7.6 Overige fiscale aspecten structurering ........................................................................................ 30
7.7 Convenanten ................................................................................................................................ 31
8. Van eerste contact tot intentieverklaring .......................................................................................... 32
8.1 Het eerste contact met de verkopers .......................................................................................... 32
8.2 Onderhandelingen niet vrijblijvend ............................................................................................. 33
8.3 De geheimhoudingsverklaring ..................................................................................................... 33
8.4 Regelgeving .................................................................................................................................. 33
8.5 Indicatief bod ............................................................................................................................... 33
8.6 Intentieverklaring ......................................................................................................................... 34
9. Juridische aspecten ............................................................................................................................ 34
9.1 Diverse regelgeving van belang ................................................................................................... 34
9.2 Mededingingsrecht ...................................................................................................................... 34
9.3 Aanbod van aandelen aan het publiek ........................................................................................ 35
9.4 Bevoegdheden ondernemingsraad .............................................................................................. 35
9.5 SER-besluit Fusiegedragsregels 2000 ........................................................................................... 36
9.6 Regelgeving betreffende beursfondsen ....................................................................................... 37
9.7 De Corporate Governance Code .................................................................................................. 39
10. Het due diligence onderzoek ........................................................................................................... 39
10.1 Het doel van een due diligence onderzoek................................................................................ 39
10.2 Financiële due diligence ............................................................................................................. 42
, 2. Koop van een onderneming – het proces
2.1 Vier fasen in het koopproces
Het koop- of verkoopproces van een onderneming bestaat uit vier hoofdfasen:
1. Bepalen van acquisitiestrategie, het bepalen van de strategische doelstellingen en
bepalen van het profiel van de geschikte overnamekandidaat (target).
2. Zoeken, het vinden van de target en het leggen van de eerste contacten.
3. Transactiefase, het beheersen van het koopproces door het inschatten van de risico’s.
4. De post-acquisitiefase, beginnen met het realiseren van de vooraf geformuleerde
doelstellingen.
Voor een koper is het belangrijk dat het beslissingsproces in de eerste drie fasen
gebaseerd is op verwachtingen die je in de vierde fase daadwerkelijk wil en kan
bereiken. Dit kan betekenen dat het op een bepaald moment verstandig is om af te zien van
de koop. Het is belangrijk om de haalbaarheid van de vooraf gestelde doelen in het oog
te houden.
Het succesvol afronden van een transactieproces vereist flexibiliteit, inzicht, ervaring en tact
om problemen die zich voordoen tijdig op te merken en op te lossen.
2.2 Redenen voor de acquisitie en de acquisitiestrategie
De kerntaak van het management van een onderneming is om richting te geven aan de
toekomstige ontwikkeling van de onderneming en dit tot stand brengen. Hierbij dient
rekening gehouden te worden met de mogelijkheden van de onderneming en met het belang
van de verschillende stakeholders. Er dienen strategische doelstellingen te worden
geformuleerd, vervolgens dienen deze periodiek geëvalueerd te worden en vervolgens
gaat het management na welke stappen er genomen worden om de doelstellingen te
realiseren. Overnames of alternatieve samenwerkingsconstructies kunnen bijdragen aan het
realiseren van de doelstellingen.
2.3 De zoekfase
Aan de hand van het acquisitieprofiel kan op zoek worden gegaan naar
overnamekandidaten.
Voor een onderneming waarbij groei door overnames een belangrijk onderdeel is van de
strategie wordt de zoektocht meestal uitgevoerd door een team van de afdeling ‘Corporate
Development of M&A. Bij andere ondernemingen wordt dit uitgevoerd door de bestuurders
van de onderneming.
Voordat het koopproces verder in gang wordt gezet is het verstandig om aandacht te besteden
aan de onderstaande zaken:
- Lijkt de transactie de moeite waard en is deze financierbaar?
- Bestaat de kans om op één lijn te komen met de verkopers?
- Kan er een tijdsverloop worden opgesteld van de verdere transactie, dat als
uitgangspunt kan dienen van de onderhandelingen?
2
