Sportpsychologie
en
omgeving
Hoorcollege
1:
Competitie
en
coöperatie
(H5)
Invloeden
vanuit
de
omgeving
-‐
Individu
-‐
Nabije
omgeving
(coach/trainer/familie/ouders)
-‐
De
sport
(andere
ploeggenoten
en
tegenstanders)
-‐
De
maatschappij/de
cultuur
Definities
Competentie
=
een
sociaal
proces
dat
ontstaat
wanneer
beloningen
worden
gegeven
aan
mensen
gebaseerd
op
de
prestatie
ten
opzichte
van
de
prestatie
van
andere
deelnemers
met
dezelfde
taak
of
tijdens
dezelfde
wedstrijd.
Coöperatie
=
een
sociaal
proces
waardoor
de
prestatie
wordt
geëvalueerd
en
beloond
op
basis
van
de
collectieve
prestatie
van
een
groep
mensen
die
samenwerken
om
een
bepaald
doel
te
behalen.
Onderzoek
(Deutsch,
1949)
Er
zijn
weinig
situaties
waarin
alleen
sprake
is
van
ofwel
competitie
ofwel
coöperatie.
In
bijna
alle
situaties
is
er
sprake
van
beide
soorten.
Bij
basketbal
bijvoorbeeld
heb
je
zowel
samenwerking
als
strijd
onderling
om
bijvoorbeeld
een
basisplek.
Proces
van
competentie
(Martens)
1.
Objectief
-‐
karaktereigenschappen
2.
Subjectief
-‐
vaardigheden
3.
Respons
-‐
motieven
4.
Consequentie-‐
houding
Fases
Fase
1:
objectieve
competitieve
situatie
Situatie
waarin
een
prestatie
wordt
vergeleken
met
een
prestatiestandaard
in
het
bijzijn
van
minimaal
één
ander
persoon.
Bijvoorbeeld:
met
een
maatje
20
minuten
hardlopen.
Fase
2:
subjectieve
competitieve
situatie
Manier
waarop
een
persoon
de
objectieve
competitieve
situatie
ervaart.
Ofwel
hoe
een
situatie
wordt
geïnterpreteerd.
Van
invloed
op
deze
beoordeling
zijn:
-‐
Ervaren
bekwaamheid
-‐
Motivatie
-‐
De
tegenstander
-‐
Het
belang
van
de
competitieve
situatie
De
karaktereigenschap
die
beste
voorspelt
hoe
persoon
zal
reageren
op
een
bepaalde
competitieve
situatie:
competitiviteit!
1
en
omgeving
Hoorcollege
1:
Competitie
en
coöperatie
(H5)
Invloeden
vanuit
de
omgeving
-‐
Individu
-‐
Nabije
omgeving
(coach/trainer/familie/ouders)
-‐
De
sport
(andere
ploeggenoten
en
tegenstanders)
-‐
De
maatschappij/de
cultuur
Definities
Competentie
=
een
sociaal
proces
dat
ontstaat
wanneer
beloningen
worden
gegeven
aan
mensen
gebaseerd
op
de
prestatie
ten
opzichte
van
de
prestatie
van
andere
deelnemers
met
dezelfde
taak
of
tijdens
dezelfde
wedstrijd.
Coöperatie
=
een
sociaal
proces
waardoor
de
prestatie
wordt
geëvalueerd
en
beloond
op
basis
van
de
collectieve
prestatie
van
een
groep
mensen
die
samenwerken
om
een
bepaald
doel
te
behalen.
Onderzoek
(Deutsch,
1949)
Er
zijn
weinig
situaties
waarin
alleen
sprake
is
van
ofwel
competitie
ofwel
coöperatie.
In
bijna
alle
situaties
is
er
sprake
van
beide
soorten.
Bij
basketbal
bijvoorbeeld
heb
je
zowel
samenwerking
als
strijd
onderling
om
bijvoorbeeld
een
basisplek.
Proces
van
competentie
(Martens)
1.
Objectief
-‐
karaktereigenschappen
2.
Subjectief
-‐
vaardigheden
3.
Respons
-‐
motieven
4.
Consequentie-‐
houding
Fases
Fase
1:
objectieve
competitieve
situatie
Situatie
waarin
een
prestatie
wordt
vergeleken
met
een
prestatiestandaard
in
het
bijzijn
van
minimaal
één
ander
persoon.
Bijvoorbeeld:
met
een
maatje
20
minuten
hardlopen.
Fase
2:
subjectieve
competitieve
situatie
Manier
waarop
een
persoon
de
objectieve
competitieve
situatie
ervaart.
Ofwel
hoe
een
situatie
wordt
geïnterpreteerd.
Van
invloed
op
deze
beoordeling
zijn:
-‐
Ervaren
bekwaamheid
-‐
Motivatie
-‐
De
tegenstander
-‐
Het
belang
van
de
competitieve
situatie
De
karaktereigenschap
die
beste
voorspelt
hoe
persoon
zal
reageren
op
een
bepaalde
competitieve
situatie:
competitiviteit!
1
