1
DEEL 1: TAAL EN TAALVERMOGEN
HOOFDSTUK 1: VAN TAAL NAAR TAALWETENSCHAP
• Universalia
Talen hebben een bepaalde structuur, waarin ze sterk van elkaar kunnen verschillen. sommige
eigenschappen worden door alle talen gedeeld: de universalia
• Compositionaliteit
Dit is een kenmerk van menselijke, natuurlijke talen. Taalelementen hebben een betekenis en door
deze te combineren kunnen andere betekenissen worden uitgedrukt. Een ander belangrijk kenmerk
is recursie, hiermee kunnen zinnen diep binnen andere zinnen worden ingebed.
• Onomatopeeën
Er is een relatie tussen vorm en betekenis. Bijvoorbeeld; tsjilpen, piepen, tikken, kwaken.
• Computertalen
In deze taal zijn computerprogramma’s geschreven. Deze verschillen sterk van de menselijke,
natuurlijke taal. het begrip ‘taal’ word ook gebruikt voor andere systemen waarmee mensen met
elkaar communiceren en informatie overbrengen. Verder zijn er ook kunsttalen waaronder het
Esperanto.
• Gesproken talen en gebarentalen
Talen kunnen in verschillende vormen of modaliteiten worden geuit. in gebarentalen is de relatie
tussen vorm en betekenis sterker dan in gesproken talen. Ook kunnen talen geschreven worden en
daarin onderscheiden in het soort schrift. Een geschreven taal noemen we een secundaire taal.
• Descriptieve, prescriptieve en pedagogische grammatica
Descriptief - Alle vormen van een bepaalde taal worden beschreven, niet alleen de
standaardvormen.
Prescriptief - Deze regels worden voorgeschreven, geven de normen weer van ‘correct taalgebruik’
Pedagogisch - De regels worden beschreven ten behoeve van taalleerders. Bijvoorbeeld in het
onderwijs.
Wie veranderingen in de tijd beschrijft maak een diachrone beschrijving. De synchrone beschrijving
is een beschrijving op een bepaald moment
• Syntaxis
De syntaxis is de zinsbouw. Verder heb je de semantiek, de betekenis. De pragmatiek, de wijze
waarop taalgebruik in langere teksten is gestructureerd. De fonetiek, de klanken. En de morfologie,
de woordvorming.
DEEL 1: TAAL EN TAALVERMOGEN
HOOFDSTUK 1: VAN TAAL NAAR TAALWETENSCHAP
• Universalia
Talen hebben een bepaalde structuur, waarin ze sterk van elkaar kunnen verschillen. sommige
eigenschappen worden door alle talen gedeeld: de universalia
• Compositionaliteit
Dit is een kenmerk van menselijke, natuurlijke talen. Taalelementen hebben een betekenis en door
deze te combineren kunnen andere betekenissen worden uitgedrukt. Een ander belangrijk kenmerk
is recursie, hiermee kunnen zinnen diep binnen andere zinnen worden ingebed.
• Onomatopeeën
Er is een relatie tussen vorm en betekenis. Bijvoorbeeld; tsjilpen, piepen, tikken, kwaken.
• Computertalen
In deze taal zijn computerprogramma’s geschreven. Deze verschillen sterk van de menselijke,
natuurlijke taal. het begrip ‘taal’ word ook gebruikt voor andere systemen waarmee mensen met
elkaar communiceren en informatie overbrengen. Verder zijn er ook kunsttalen waaronder het
Esperanto.
• Gesproken talen en gebarentalen
Talen kunnen in verschillende vormen of modaliteiten worden geuit. in gebarentalen is de relatie
tussen vorm en betekenis sterker dan in gesproken talen. Ook kunnen talen geschreven worden en
daarin onderscheiden in het soort schrift. Een geschreven taal noemen we een secundaire taal.
• Descriptieve, prescriptieve en pedagogische grammatica
Descriptief - Alle vormen van een bepaalde taal worden beschreven, niet alleen de
standaardvormen.
Prescriptief - Deze regels worden voorgeschreven, geven de normen weer van ‘correct taalgebruik’
Pedagogisch - De regels worden beschreven ten behoeve van taalleerders. Bijvoorbeeld in het
onderwijs.
Wie veranderingen in de tijd beschrijft maak een diachrone beschrijving. De synchrone beschrijving
is een beschrijving op een bepaald moment
• Syntaxis
De syntaxis is de zinsbouw. Verder heb je de semantiek, de betekenis. De pragmatiek, de wijze
waarop taalgebruik in langere teksten is gestructureerd. De fonetiek, de klanken. En de morfologie,
de woordvorming.
