Goed Bestuur: de realiteit of een
utopie?
Een analytisch raamwerk over goed bestuur en een hieruit
voortvloeiende (normatieve) toepassing op de Sociale
Verzekeringsbank
,Inhoudsopgave
1. Inleiding........................................................................................................................................................3
2. Een analytisch raamwerk voor goed bestuur................................................................................................4
2.1 De goede bestuurder en vakmanschap....................................................................................................4
2.2 (Conflicterende) publieke waarden.........................................................................................................6
2.3 Public Value Management......................................................................................................................7
2.4 Analytisch raamwerk..............................................................................................................................9
3. Casus: de Sociale Verzekeringsbank..........................................................................................................10
3.1 De visie op goed bestuur.......................................................................................................................10
3.2 Toepassing analytisch raamwerk..........................................................................................................12
4. Conclusie & discussie op goed bestuur......................................................................................................14
Literatuurlijst..................................................................................................................................................15
2
, 1. Inleiding
Goed bestuur is essentieel voor het functioneren van een democratische rechtsstaat. Volgens
het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (2009) kan er zonder goed
bestuur geen gezonde wisselwerking plaatsvinden tussen overheid en samenleving, en kan de
overheid niet in maatschappelijke behoeften voorzien. De vraag rijst wat goed bestuur
inhoudt. Een eenduidig antwoord op deze vraag is niet gemakkelijk te geven. In de literatuur
bestaan diverse opvattingen over de term goed bestuur en welke eigenschappen, kwalificaties
en vaardigheden een goede (publieke) bestuurder zou moeten bezitten. Dit laatste heeft naast
de politieke opvattingen en de tijd waarin het debat wordt gehouden, ook te maken met de
invalshoek van het begrip. Volgens ‘t Hart (2014) dient men te kijken naar de persoonlijke
kwaliteiten en gedragspatronen van een ambtelijk vakman, zoals politieke bekwaamheid en
transparantie. Lorenzetti is echter van mening dat een goede bestuurder een aardse
belichaming dient te zijn van God, maar zich tegelijkertijd ondergeschikt moet weten te
maken aan de collectieve behoeften van de gemeenschap (De Graaf & Van Asperen, 2018,
p. 413). Goed bestuur blijft hierdoor een discutabel begrip.
De diverse (normatieve) opvattingen hebben de afgelopen decennia geleid tot de
ontwikkeling van nieuwe sturingsvormen, waaronder Public Value Management. Bij deze
sturingsvorm ligt de nadruk op het creëren van publieke waarde (Moore, 1994). De
beslissingen die een goede bestuurder neemt dienen de publieke waarden en eigenschappen
van de gemeenschap zo goed mogelijk te representeren. Echter, publieke managers komen in
de hedendaagse netwerksamenleving voor steeds meer bestuurlijke opgaven te staan. Het
betreft dikwijls complexe en ongestructureerde problematiek. Dit leidt er toe dat er tussen
publieke managers onderling principiële onenigheid ontstaat over de behartiging van waarden,
waarvan sommige op gespannen voet met elkaar staan (Bannink & Trommel, 2019, pp. 198-
201).
In deze paper is aan de hand van wetenschappelijke literatuur getracht een eigen
analytisch raamwerk te definiëren omtrent de inhoudelijke betekenis van goed bestuur. In het
tweede deel van de paper wordt het analytisch raamwerk actief toegepast op de casus van de
Sociale Verzekeringsbank en visie van gastspreker Alex Corra. De paper wordt afgesloten
met een conclusie die inzicht geeft in mijn visie van goed bestuur.
3
utopie?
Een analytisch raamwerk over goed bestuur en een hieruit
voortvloeiende (normatieve) toepassing op de Sociale
Verzekeringsbank
,Inhoudsopgave
1. Inleiding........................................................................................................................................................3
2. Een analytisch raamwerk voor goed bestuur................................................................................................4
2.1 De goede bestuurder en vakmanschap....................................................................................................4
2.2 (Conflicterende) publieke waarden.........................................................................................................6
2.3 Public Value Management......................................................................................................................7
2.4 Analytisch raamwerk..............................................................................................................................9
3. Casus: de Sociale Verzekeringsbank..........................................................................................................10
3.1 De visie op goed bestuur.......................................................................................................................10
3.2 Toepassing analytisch raamwerk..........................................................................................................12
4. Conclusie & discussie op goed bestuur......................................................................................................14
Literatuurlijst..................................................................................................................................................15
2
, 1. Inleiding
Goed bestuur is essentieel voor het functioneren van een democratische rechtsstaat. Volgens
het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (2009) kan er zonder goed
bestuur geen gezonde wisselwerking plaatsvinden tussen overheid en samenleving, en kan de
overheid niet in maatschappelijke behoeften voorzien. De vraag rijst wat goed bestuur
inhoudt. Een eenduidig antwoord op deze vraag is niet gemakkelijk te geven. In de literatuur
bestaan diverse opvattingen over de term goed bestuur en welke eigenschappen, kwalificaties
en vaardigheden een goede (publieke) bestuurder zou moeten bezitten. Dit laatste heeft naast
de politieke opvattingen en de tijd waarin het debat wordt gehouden, ook te maken met de
invalshoek van het begrip. Volgens ‘t Hart (2014) dient men te kijken naar de persoonlijke
kwaliteiten en gedragspatronen van een ambtelijk vakman, zoals politieke bekwaamheid en
transparantie. Lorenzetti is echter van mening dat een goede bestuurder een aardse
belichaming dient te zijn van God, maar zich tegelijkertijd ondergeschikt moet weten te
maken aan de collectieve behoeften van de gemeenschap (De Graaf & Van Asperen, 2018,
p. 413). Goed bestuur blijft hierdoor een discutabel begrip.
De diverse (normatieve) opvattingen hebben de afgelopen decennia geleid tot de
ontwikkeling van nieuwe sturingsvormen, waaronder Public Value Management. Bij deze
sturingsvorm ligt de nadruk op het creëren van publieke waarde (Moore, 1994). De
beslissingen die een goede bestuurder neemt dienen de publieke waarden en eigenschappen
van de gemeenschap zo goed mogelijk te representeren. Echter, publieke managers komen in
de hedendaagse netwerksamenleving voor steeds meer bestuurlijke opgaven te staan. Het
betreft dikwijls complexe en ongestructureerde problematiek. Dit leidt er toe dat er tussen
publieke managers onderling principiële onenigheid ontstaat over de behartiging van waarden,
waarvan sommige op gespannen voet met elkaar staan (Bannink & Trommel, 2019, pp. 198-
201).
In deze paper is aan de hand van wetenschappelijke literatuur getracht een eigen
analytisch raamwerk te definiëren omtrent de inhoudelijke betekenis van goed bestuur. In het
tweede deel van de paper wordt het analytisch raamwerk actief toegepast op de casus van de
Sociale Verzekeringsbank en visie van gastspreker Alex Corra. De paper wordt afgesloten
met een conclusie die inzicht geeft in mijn visie van goed bestuur.
3
