Hoofdstuk 13
Paragraaf 1 - Tsaristisch Rusland
1a. Welke overeenkomst is er tussen het absolutisme in Rusland en in West-Europa?
De absolute koningen en de tsaren verklaarde dat ze hun macht van God hadden gekregen
en dat zee dus aan niemand verantwoording verschuldigd waren.
1b. Noem twee verschillen tussen het absolutisme in Rusland en in West-Europa.
De tsaren in Rusland onderdrukte verzet tegen hun macht nog harder dan de
absolute vorsten in West-Europa. Zij maakte niet alleen gebruik van de politie en
het leger maar ook van een Geheime Dienst, de Ochrana.
In West-Europa kwam er door de Franse Revolutie een einde aan het absolutisme,
terwijl dit in Rusland door ging tot 1917.
2. Noem vier belangrijke verschillen in de gelaagdheid van de bevolking tussen Rusland en
West-Europa rond 1900. En geef per verschil een verklaring.
Het aantal rijke burgers was in Rusland veel kleiner dan in West-Europa. Omdat er
in Rusland veel minder handel op grote schaal was.
Het aantal industriearbeiders was in Rusland veel kleiner dan in West-Europa.
Omdat de industrie zich in Rusland pas laat in de 19e eeuw begon te ontwikkelen.
De invloed van de adel was op het platteland veel groter. Omdat deze bijna de
helft van de landbouwgrond bezat.
Doordat de adel zoveel landbouwgrond bezat, bestond het overgrote deel van de
bevolking uit arme boeren.
3. Welk groot verschil was er tussen de bovenlaag en de rest van de bevolking?
De bovenlaag maakte dele uit van de Europese cultuur, terwijl de rest van de bevolking
bovenal georiënteerd was op hun eigen Russische omgeving.
4. Welk groot verschil was er op godsdienstig gebied tussen Rusland en West-Europa?
Er was in Rusland een nauwelijks samenwerking tussen Kerk en staat. In ruil voor
bescherming door de tsaar moesten de geestelijken het volk aansporen tot trouw aan de
tsaar. Zij werden door de staat betaald.
Paragraaf 2 - De ondergang van het tsarendom
5. Welke vier politieke partijen werden rond 1900 opgericht? En wat waren de
belangrijkste verschillen tussen die partijen?
De socialisten-revolutionairen die zich richtten op de boeren en die het bewind van
de tsaar door een revolutie omver wilden werpen met een zo groot mogelijke partij.
De liberale kadetten die een democratische staat wilden bereiken met een grondwet,
een parlement en algemeen kiesrecht.
De marxistische mensjewieken die aanhang zochten onder de fabrieksarbeiders en
die een grote partij op een vreedzame wijze wilden opbouwen.
De marxistische bolsjewieken die aanhang zochten onder de fabrieksarbeiders en die
met een kleine, goed geleide partij de macht wilden veroveren door een revolutie.
6a. Waardoor ontstond de revolutie van 1905?
, De revolutie van 1905 ontstond door nederlagen in een oorlog met Japan. Die leidde ook tot
economische problemen. Er ontstonden tekorten aan voedsel en allerlei andere producten.
6b. Waardoor mislukte de revolutie?
De revolutie van 1905 mislukte, omdat de tsaar door het Oktobermanifest de meeste
oppositiepartijen aan zijn zijde kreeg. En toen hij bijna alles wat hij daarin had toegezegd en
toegestaan, weer introk, werd nieuw verzet keihard onderdrukt.
7. Waardoor slaagde de Februarirevolutie?
Tsaar Nicolaas benoemde zichzelf tot legeraanvoerder, waardoor hij persoonlijk
aansprakelijk werd gesteld voor de nederlagen.
Omdat de tsaar bij de troepen was, kon hij onvoldoende leidinggeven aan de
regering.
De Doema die grotendeels uit aanhangers van de tsaar bestond, liet de tsaar vallen.
Paragraaf 3 - De bolsjewieken grijpen de macht met geweld
8. Waardoor slaagde de Oktoberrevolutie van de bolsjewieken?
De bolsjewieken waren beter georganiseerd dan de andere partijen.
De propaganda van de bolsjewieken sloeg aan.
De bolsjewieken verboden na hun machtsgreep andere partijen en vervolgden
aanhangers daarvan via een speciale staatveiligheidsdienst.
Verzet werd bloedig neergeslagen.
9. Waardoor wonnen de bolsjewieken de erop volgende burgeroorlog?
Na het einde van de Eerste Wereldoorlog werden bijna alle buitenlandse troepen die
de tegenstanders van de bolsjewieken steunden, teruggetrokken.
De Witte legers werkten op militair gebied niet samen en waren op politiek gebied
verdeeld.
Het Rode Leger van de bolsjewieken beheerste het volkrijkste deel van Rusland en
kon daardoor een groot leger op de been brengen.
Het Rode Leger werd met ijzeren hand geleid door Trotski.
Paragraaf 4 - De communistische partij probeert haar leer in praktijk
te brengen
10. Welke maatregelen om het marxisme- leninisme in praktijk te brengen nam de
communistische partij in het begin:
a) Op economisch gebied?
Fabrieken, banken en winkels werden onteigend en overgenomen door de
staat.
De boeren moesten het grootste deel van hun voedselvoorraden aan de staat
afstaan.
b) Op politiek gebied?
Zij verboden alle andere politieke partijen.
En stonden enige vrijheid toe binnen hun eigen partij.
11a. Waarom kwam de partij daar al snel op terug?
Paragraaf 1 - Tsaristisch Rusland
1a. Welke overeenkomst is er tussen het absolutisme in Rusland en in West-Europa?
De absolute koningen en de tsaren verklaarde dat ze hun macht van God hadden gekregen
en dat zee dus aan niemand verantwoording verschuldigd waren.
1b. Noem twee verschillen tussen het absolutisme in Rusland en in West-Europa.
De tsaren in Rusland onderdrukte verzet tegen hun macht nog harder dan de
absolute vorsten in West-Europa. Zij maakte niet alleen gebruik van de politie en
het leger maar ook van een Geheime Dienst, de Ochrana.
In West-Europa kwam er door de Franse Revolutie een einde aan het absolutisme,
terwijl dit in Rusland door ging tot 1917.
2. Noem vier belangrijke verschillen in de gelaagdheid van de bevolking tussen Rusland en
West-Europa rond 1900. En geef per verschil een verklaring.
Het aantal rijke burgers was in Rusland veel kleiner dan in West-Europa. Omdat er
in Rusland veel minder handel op grote schaal was.
Het aantal industriearbeiders was in Rusland veel kleiner dan in West-Europa.
Omdat de industrie zich in Rusland pas laat in de 19e eeuw begon te ontwikkelen.
De invloed van de adel was op het platteland veel groter. Omdat deze bijna de
helft van de landbouwgrond bezat.
Doordat de adel zoveel landbouwgrond bezat, bestond het overgrote deel van de
bevolking uit arme boeren.
3. Welk groot verschil was er tussen de bovenlaag en de rest van de bevolking?
De bovenlaag maakte dele uit van de Europese cultuur, terwijl de rest van de bevolking
bovenal georiënteerd was op hun eigen Russische omgeving.
4. Welk groot verschil was er op godsdienstig gebied tussen Rusland en West-Europa?
Er was in Rusland een nauwelijks samenwerking tussen Kerk en staat. In ruil voor
bescherming door de tsaar moesten de geestelijken het volk aansporen tot trouw aan de
tsaar. Zij werden door de staat betaald.
Paragraaf 2 - De ondergang van het tsarendom
5. Welke vier politieke partijen werden rond 1900 opgericht? En wat waren de
belangrijkste verschillen tussen die partijen?
De socialisten-revolutionairen die zich richtten op de boeren en die het bewind van
de tsaar door een revolutie omver wilden werpen met een zo groot mogelijke partij.
De liberale kadetten die een democratische staat wilden bereiken met een grondwet,
een parlement en algemeen kiesrecht.
De marxistische mensjewieken die aanhang zochten onder de fabrieksarbeiders en
die een grote partij op een vreedzame wijze wilden opbouwen.
De marxistische bolsjewieken die aanhang zochten onder de fabrieksarbeiders en die
met een kleine, goed geleide partij de macht wilden veroveren door een revolutie.
6a. Waardoor ontstond de revolutie van 1905?
, De revolutie van 1905 ontstond door nederlagen in een oorlog met Japan. Die leidde ook tot
economische problemen. Er ontstonden tekorten aan voedsel en allerlei andere producten.
6b. Waardoor mislukte de revolutie?
De revolutie van 1905 mislukte, omdat de tsaar door het Oktobermanifest de meeste
oppositiepartijen aan zijn zijde kreeg. En toen hij bijna alles wat hij daarin had toegezegd en
toegestaan, weer introk, werd nieuw verzet keihard onderdrukt.
7. Waardoor slaagde de Februarirevolutie?
Tsaar Nicolaas benoemde zichzelf tot legeraanvoerder, waardoor hij persoonlijk
aansprakelijk werd gesteld voor de nederlagen.
Omdat de tsaar bij de troepen was, kon hij onvoldoende leidinggeven aan de
regering.
De Doema die grotendeels uit aanhangers van de tsaar bestond, liet de tsaar vallen.
Paragraaf 3 - De bolsjewieken grijpen de macht met geweld
8. Waardoor slaagde de Oktoberrevolutie van de bolsjewieken?
De bolsjewieken waren beter georganiseerd dan de andere partijen.
De propaganda van de bolsjewieken sloeg aan.
De bolsjewieken verboden na hun machtsgreep andere partijen en vervolgden
aanhangers daarvan via een speciale staatveiligheidsdienst.
Verzet werd bloedig neergeslagen.
9. Waardoor wonnen de bolsjewieken de erop volgende burgeroorlog?
Na het einde van de Eerste Wereldoorlog werden bijna alle buitenlandse troepen die
de tegenstanders van de bolsjewieken steunden, teruggetrokken.
De Witte legers werkten op militair gebied niet samen en waren op politiek gebied
verdeeld.
Het Rode Leger van de bolsjewieken beheerste het volkrijkste deel van Rusland en
kon daardoor een groot leger op de been brengen.
Het Rode Leger werd met ijzeren hand geleid door Trotski.
Paragraaf 4 - De communistische partij probeert haar leer in praktijk
te brengen
10. Welke maatregelen om het marxisme- leninisme in praktijk te brengen nam de
communistische partij in het begin:
a) Op economisch gebied?
Fabrieken, banken en winkels werden onteigend en overgenomen door de
staat.
De boeren moesten het grootste deel van hun voedselvoorraden aan de staat
afstaan.
b) Op politiek gebied?
Zij verboden alle andere politieke partijen.
En stonden enige vrijheid toe binnen hun eigen partij.
11a. Waarom kwam de partij daar al snel op terug?
