Uitgebreide samenvatting
Voor de verandering; een praktische inleiding in de agogische theorie.
Joep Brinkman (vijfde druk; ISBN: 9789001820558) Hoofdstuk 2
Weet je nog? ‘Agogiek is de leer van eenzijdige, systematische, doelgerichte, beroepsmatige
beïnvloeding die gericht is op het bereiken van een meer wenselijk geachte psychosociale situatie van
volwassenen (individueel of in onderling verband) die zich van deze beïnvloeding bewust zijn en die
deze situatie ook nastreven.’
Waarom zou iemand eigenlijk willen veranderen? Bronnen van verandering met voorbeeld:
• Eigen ontwikkeling – Kritiek hebben op je ouders, totdat je zelf ouder wordt en het begrijpt.
• Idealen – Geen vlees meer eten wegens kennis over bio-industrie.
• Innerlijke drang (de drive) – Een arts besluit om in Angola te gaan werken om zijn grenzen te
leren kennen en deze verleggen.
• Onvrede met de bestaande situatie – van baan veranderen.
• Informatie is in strijd met het gedrag - Jouw gedrag wijkt af van informatie die je leest.
– Je eetpatroon veranderen omdat je hebt gelezen over gezonde levensstijl).
• Geheel nieuwe informatie – In de opleiding krijg je nieuwe informatie, die jouw houding voor
de klas of in je werk zal veranderen. Je stel je nu anders op (Ik-boodschap). – Een
gereformeerde man leert over genetica, hersenen en bewustzijn en zal anders denken over de
relatie tussen lichaam en geest dan eerst. Wel is het zo dat mensen niet puur door nieuwe
informatie hun gedrag gaan veranderen, bijv. door alleen één lesje over eten. Daar is meer
voor nodig, heeft ook met cultuur en zelf inzicht ergens in hebben te maken.
• Verwachtingen van anderen – Het wijkteam verwacht dat jij vaker je mening geeft.
• Belangen – Je merkt dat je sneller wordt aangenomen als je nette kleren aantrekt bij een
sollicitatiegesprek – je past je aan aan de groep zodat ze jou niet gaan pesten.
• Bedreiging van buitenaf – Als jij niet meer initiatief neemt, krijg je een onvoldoende.
• (Plotselinge) wijziging in omstandigheden – Je wordt ontslagen of je verliest je vrouw, je
bent genoodzaakt om je aan de nieuwe situatie aan te passen.
• Indrukwekkende of confronterende ervaringen – Je zorgt voor je demente buurvrouw,
waardoor je anders over euthanasie gaat denken – Een man rijdt tegen een lantaarnpaal. Hij
mankeert niets, maar het dringt tot hem door dat hij iets van zijn leven moet maken.
Motivatie: ‘motion’ betekent beweging/ ‘motor’.
De motivatie van mensen is in het algemeen groter als:
er minder bedreiging is (veranderen met mes op de keel is lastiger, als je weet dat het goed
gaat en je meer wil bereiken, is je motivatie tot verandering groter.
er meer goeds mee te bereiken (positieve bekrachtiging) of naars te voorkomen (negatieve
bekrachtiging) is.
er meer ondersteuning uit de omgeving is
Er eerder effect waarneembaar is, er een succesvol resultaat is. Dit is misschien wel de
sterkste motor voor verandering. Succes motiveert sterker als het sneller op de actie volgt.
De veranderkrachten groter zijn dan de weerstandskrachten - beslissingsbalans
Dus het is als agoog belangrijk om te inventariseren wat de cliënt beweegt en wat hem tegenhoudt,
te richten op kleine successen (want het behalen van resultaten is een belangrijke drijfveer) en grote
veranderingen helpen op te delen in haalbare tussenstappen.
Kids skills: nieuwe vaardigheden aanleren, t/m 12 jaar; alle problemen worden opgevat als
vaardigheden die nog kunnen worden aangeleerd.
Voor de verandering; een praktische inleiding in de agogische theorie.
Joep Brinkman (vijfde druk; ISBN: 9789001820558) Hoofdstuk 2
Weet je nog? ‘Agogiek is de leer van eenzijdige, systematische, doelgerichte, beroepsmatige
beïnvloeding die gericht is op het bereiken van een meer wenselijk geachte psychosociale situatie van
volwassenen (individueel of in onderling verband) die zich van deze beïnvloeding bewust zijn en die
deze situatie ook nastreven.’
Waarom zou iemand eigenlijk willen veranderen? Bronnen van verandering met voorbeeld:
• Eigen ontwikkeling – Kritiek hebben op je ouders, totdat je zelf ouder wordt en het begrijpt.
• Idealen – Geen vlees meer eten wegens kennis over bio-industrie.
• Innerlijke drang (de drive) – Een arts besluit om in Angola te gaan werken om zijn grenzen te
leren kennen en deze verleggen.
• Onvrede met de bestaande situatie – van baan veranderen.
• Informatie is in strijd met het gedrag - Jouw gedrag wijkt af van informatie die je leest.
– Je eetpatroon veranderen omdat je hebt gelezen over gezonde levensstijl).
• Geheel nieuwe informatie – In de opleiding krijg je nieuwe informatie, die jouw houding voor
de klas of in je werk zal veranderen. Je stel je nu anders op (Ik-boodschap). – Een
gereformeerde man leert over genetica, hersenen en bewustzijn en zal anders denken over de
relatie tussen lichaam en geest dan eerst. Wel is het zo dat mensen niet puur door nieuwe
informatie hun gedrag gaan veranderen, bijv. door alleen één lesje over eten. Daar is meer
voor nodig, heeft ook met cultuur en zelf inzicht ergens in hebben te maken.
• Verwachtingen van anderen – Het wijkteam verwacht dat jij vaker je mening geeft.
• Belangen – Je merkt dat je sneller wordt aangenomen als je nette kleren aantrekt bij een
sollicitatiegesprek – je past je aan aan de groep zodat ze jou niet gaan pesten.
• Bedreiging van buitenaf – Als jij niet meer initiatief neemt, krijg je een onvoldoende.
• (Plotselinge) wijziging in omstandigheden – Je wordt ontslagen of je verliest je vrouw, je
bent genoodzaakt om je aan de nieuwe situatie aan te passen.
• Indrukwekkende of confronterende ervaringen – Je zorgt voor je demente buurvrouw,
waardoor je anders over euthanasie gaat denken – Een man rijdt tegen een lantaarnpaal. Hij
mankeert niets, maar het dringt tot hem door dat hij iets van zijn leven moet maken.
Motivatie: ‘motion’ betekent beweging/ ‘motor’.
De motivatie van mensen is in het algemeen groter als:
er minder bedreiging is (veranderen met mes op de keel is lastiger, als je weet dat het goed
gaat en je meer wil bereiken, is je motivatie tot verandering groter.
er meer goeds mee te bereiken (positieve bekrachtiging) of naars te voorkomen (negatieve
bekrachtiging) is.
er meer ondersteuning uit de omgeving is
Er eerder effect waarneembaar is, er een succesvol resultaat is. Dit is misschien wel de
sterkste motor voor verandering. Succes motiveert sterker als het sneller op de actie volgt.
De veranderkrachten groter zijn dan de weerstandskrachten - beslissingsbalans
Dus het is als agoog belangrijk om te inventariseren wat de cliënt beweegt en wat hem tegenhoudt,
te richten op kleine successen (want het behalen van resultaten is een belangrijke drijfveer) en grote
veranderingen helpen op te delen in haalbare tussenstappen.
Kids skills: nieuwe vaardigheden aanleren, t/m 12 jaar; alle problemen worden opgevat als
vaardigheden die nog kunnen worden aangeleerd.
