The Art of Management deel 2 Samenvatting
3. Cultuur
3.1. De essentie van cultuur
Het aandachtsgebied cultuur gaat – net zoals structuur – over de vraag hoe mensen met elkaar
omgaan. Het betreft hier echter de zachte of informele kant van de omgangsvormen. Termen cultuur,
bedrijfscultuur en organisatiecultuur worden gebruikt als synoniemen. Leiderschap gaat in wezen om de
vraag hoe managers met hun mensen omgaan.
Het hebben van een eigen identiteit of corporate identity is voor veel bedrijven van levensbelang.
In de vele honderden definities die er van cultuur bestaan, zien we de volgende gemeenschappelijke
kenmerken:
- Cultuur is iets dat door mensen wordt gedeeld.
- Cultuur wordt gedragen door mensen.
- Cultuur is aangeleerd.
- Cultuur is niet onmiddellijk zichtbaar, noch direct beïnvloedbaar.
- Cultuur heeft een duurzaam stabiel en moeilijk te beïnvloeden karakter.
Cultuur: de gemeenschappelijke waarden (integriteit, respect of betrouwbaarheid) en normen van een
organisatie en het daaruit voortvloeiende gedrag.
Vaak blijft cultuur impliciet Ze worden zichtbaar in gedragspatronen, de wijze waarop omgegaan
wordt met collega’s, managers, klanten, aandeelhouders en maatschappelijke instellingen. Ook rituelen
als de wekelijkse borrel, bedrijfsuitjes, mail- en vergadergedrag zijn uitingen van bedrijfscultuur.
Figuur 1 - Cultuur: van interne waarden naar externe verschijning
De cultuur kan ook op andere wijze zichtbaar worden, bijvoorbeeld in:
Codes, voorschriften en dergelijke: Sociale normen zijn bijvoorbeeld neergelegd in CAO’s en
veiligheidsvoorschriften. Ethische en maatschappelijke normen kunnen worden gecodificeerd in
een ethische code of een ‘corporate manual’
Sleutelpersonen: die de cultuur scheppen of in stand houden. In elk bedrijf zijn mensen naar
wie wordt opgekeken, die worden bewonderd en een soort standaard vormen.
Verhalen: In elk bedrijf doen verhalen, roddels en geruchten de ronde.
Symbolen: Huisstijl, logo’s, huisvesting, interieur en kleding (dresscode, casual friday) krijgen
vaak aandacht als uitdrukkingsvormen van een bedrijfscultuur.
Er zijn drie cultuurniveaus: cultuur als zichtbaar artefact, als verkondigde basiswaarden en als
onbewust vanzelfsprekend aangenomen overtuigingen, percepties, gedachten en gevoelens (die
uiteindelijk de bronnen zijn van de basiswaarden en het handelen).
3. Cultuur
3.1. De essentie van cultuur
Het aandachtsgebied cultuur gaat – net zoals structuur – over de vraag hoe mensen met elkaar
omgaan. Het betreft hier echter de zachte of informele kant van de omgangsvormen. Termen cultuur,
bedrijfscultuur en organisatiecultuur worden gebruikt als synoniemen. Leiderschap gaat in wezen om de
vraag hoe managers met hun mensen omgaan.
Het hebben van een eigen identiteit of corporate identity is voor veel bedrijven van levensbelang.
In de vele honderden definities die er van cultuur bestaan, zien we de volgende gemeenschappelijke
kenmerken:
- Cultuur is iets dat door mensen wordt gedeeld.
- Cultuur wordt gedragen door mensen.
- Cultuur is aangeleerd.
- Cultuur is niet onmiddellijk zichtbaar, noch direct beïnvloedbaar.
- Cultuur heeft een duurzaam stabiel en moeilijk te beïnvloeden karakter.
Cultuur: de gemeenschappelijke waarden (integriteit, respect of betrouwbaarheid) en normen van een
organisatie en het daaruit voortvloeiende gedrag.
Vaak blijft cultuur impliciet Ze worden zichtbaar in gedragspatronen, de wijze waarop omgegaan
wordt met collega’s, managers, klanten, aandeelhouders en maatschappelijke instellingen. Ook rituelen
als de wekelijkse borrel, bedrijfsuitjes, mail- en vergadergedrag zijn uitingen van bedrijfscultuur.
Figuur 1 - Cultuur: van interne waarden naar externe verschijning
De cultuur kan ook op andere wijze zichtbaar worden, bijvoorbeeld in:
Codes, voorschriften en dergelijke: Sociale normen zijn bijvoorbeeld neergelegd in CAO’s en
veiligheidsvoorschriften. Ethische en maatschappelijke normen kunnen worden gecodificeerd in
een ethische code of een ‘corporate manual’
Sleutelpersonen: die de cultuur scheppen of in stand houden. In elk bedrijf zijn mensen naar
wie wordt opgekeken, die worden bewonderd en een soort standaard vormen.
Verhalen: In elk bedrijf doen verhalen, roddels en geruchten de ronde.
Symbolen: Huisstijl, logo’s, huisvesting, interieur en kleding (dresscode, casual friday) krijgen
vaak aandacht als uitdrukkingsvormen van een bedrijfscultuur.
Er zijn drie cultuurniveaus: cultuur als zichtbaar artefact, als verkondigde basiswaarden en als
onbewust vanzelfsprekend aangenomen overtuigingen, percepties, gedachten en gevoelens (die
uiteindelijk de bronnen zijn van de basiswaarden en het handelen).
