Samenvatting IPR Familierecht tracé
2022/2023
1. Huwelijk en echtscheiding
1.1. Huwelijk
1.2. Echtscheiding
1.3. Toepasselijk recht & Erkenning
2. Ouderlijke verantwoordelijkheid
2.1. Bronnen
2.2. Bevoegdheid
2.3. Toepasselijk recht
3. Kinderontvoering
4. Alimentatie
4.1. Bronnen
4.2. Toepasselijk recht
4.3. Erkenning en tenuitvoerlegging
5. Huwelijksvermogensrecht
5.1. Bronnen
5.2. Toepasselijk recht
5.3. Toepasselijk recht totaal
6. Erfrecht
6.1. Bronnen en rechtsmacht
6.2. Toepasselijk recht en erkenning en tenuitvoerlegging
6.3. Europese Erfrechtverklaring
,1. Huwelijk en echtscheiding
IPR Stappenplan
1. Internationale feiten
- Wat zijn de internationale feiten van de casus?
- Bijv. nationaliteit van partijen of gewone verblijfplaats
2. Kwalificatie
- De kwalificatie ziet op de onderwerpen waar de rechtsvragen over
gaan
- Bijv. huwelijksvermogensrecht of alimentatie
3. IPR-vraag
- Bevoegdheid
- Toepasselijk recht
- Erkenning en tenuitvoerlegging
4. Bronnen
- Europese Verordeningen, internationale verdragen of nationale
bronnen
5. Toepassingsgebieden
- Materieel toepassingsgebied
- Formeel toepassingsgebied
- Temporeel toepassingsgebied
6. Samenloop
- Als er twee bronnen, internationale bronnen danwel Europese bronnen
of twee internationale bronnen, of twee Europese bronnen van
toepassing zijn
- Dan hebben we te maken met samenloop en moet er vastgesteld
worden welke bron voorrang claimt
7. Toepassing van de bron
Bij familierecht komt het vaker voor dat verschillende kwalificaties in
dezelfde procedure worden voorgelegd bij de rechter. Gezag en
alimentatie hangen heel vaak samen als het gaat om kinderalimentatie.
Net zoals bij de verdeling van het huwelijksvermogen en de
partneralimentatie. Bovendien is het ook vaak zo dat in familierechtelijke
zaken een verschillend toepasselijk recht kan worden vastgesteld ten
aanzien van het huwelijksvermogensrecht, de alimentatie, de
echtscheiding en het gezag. Bovendien dat een rechter wel degelijk
bevoegd kan zijn voor een verzoek en niet bevoegd kan zijn voor het
andere verzoek. Dus een gestructureerde en gedegen aanpak ten aanzien
van de behandeling van IPR familierechtelijke vraagstukken op het
gebied van het IPR is essentieel.
,1.1. Huwelijk
bronnen
Casus
In deze situatie hebben we te maken met een man en vrouw van Duitse
nationaliteit, die wonen in Duitsland. In 2004 zijn ze in 2004 in het
huwelijk getreden in Duitsland. Ze blijven er ook 4 jaar wonen, en voor
dat hun zoon is geboren in 2008. Vier jaar later besluit het gezin met zijn
drieën de grens over te gaan en vestigt het gezin zich in Nederland. In
2012 komen beide ouders met hun zoon naar Nederland. De vrouw woont
nu de laatste 6 maanden in Frankrijk en de man woont in Nederland.
De vrouw is vertrokken naar Frankrijk met hun zoon en die vrouw komt
naar u, als zijnde een advocaat, en vraagt zich af of zij zich hier kan
scheiden en of zij ook hier een verzoek kan indienen voor eenhoofdig
gezag over haar kind te krijgen. En of zij de Nederlandse rechter kan
verzoeken om alimentatie, voor zowel haar als haar zoon. En ook of zij
het huwelijksvermogen zou kunnen verdelen.
Vraag
welke feiten van belang zijn, welke kwalificaties hier zich voordoen en
daarbij ook welke IPR-vragen zich hier voordoen.
- Mevrouw wil hier scheiden, dat is die eerste kwalificatie.
- Daarnaast wil ze gezag,
- Alimentatie; en
- en huwelijksvermogensrecht
Er zijn vier verschillende kwalificaties, en ten aanzien van ieder van deze
kwalificaties dienen zich twee verschillende IPR-vragen voor. Is de
, Nederlandse rechter bevoegd ten aanzien van de echtscheiding en welk
recht gaat de rechter dan toepassen? Die twee vragen doen zich voor bij
het verzoek bij echtscheiding, maar ook bij het verzoek tot gezag,
alimentatie en het huwelijksvermogensrecht. Dus er zijn 8 verschillende
IPR-vragen die zich kunnen voordoen in dit geval.
Ook kan het zijn dat beide partijen voorlopige voorzieningen vragen ten
aanzien van deze gebieden. Daarmee zouden de voorlopige voorzieningen
ook weer twee IPR-vragen per kwalificatie zich kunnen opdoen.
Erkenning en tenuitvoerlegging van huwelijken
Met huwelijken hebben we het nooit over de tenuitvoerlegging daarvan.
Een huwelijk kan alleen erkend worden. De erkenning heeft betrekking
declaratoire vonnissen, of rechtsfeiten, terwijl tenuitvoerlegging te
maken heeft met condemnatoire vonnissen, situaties waarbij iets wordt
opgelegd. Dit is niet bij huwelijken het geval, hier is dus alleen sprake
van erkenning.
De bevoegdheid van de rechtbank heeft dan niet zoveel te maken met
huwelijksrecht, omdat niet zozeer geprocedeerd kan worden over het
huwelijk. Vaak wordt er geprocedeerd over de situatie dat het huwelijk al
heeft plaatsgevonden. Men wil het dan ontbinden of nietig laten
verklaren.
De regels waar we het meest te maken hebben, hebben betrekking op de
erkenning van de in het buitenland gesloten huwelijken. Hier zien we
twee bronnen: het Haags Huwelijksverdrag 1978 enerzijds en de
artikelen 1:31 e.v. BW anderzijds.
Toepasselijk recht
Ten aanzien van het toepasselijke recht, gaan deze regels over de vraag
over welk recht dan wordt gebruikt om een huwelijk in Nederland te
kunnen sluiten. Dient dit enkel naar aanleiding van het Nederlandse
recht plaats te vinden of kan ook gebruik worden gemaakt van andere
rechtsstelsels? Hoe gaan we om met het sluiten van huwelijken op basis
van consulaten en dient er dan ander rechtstelsels te worden gebruikt?
Daar zien de regels van het toepasselijke recht op.
Uitleg werking HHV19978 en BW10
Normaal gesproken dient u altijd eerst naar de internationale bronnen te
kijken, alvorens je inzoomt op de nationale bronnen. In dit geval is dit
echter anders.
Het Haags huwelijksverdrag 1978, was enkel door Nederland
geratificeerd. Dit betekent dat het verdrag niet in werking trad. Dus NL
heeft die tekst van dat verdrag omgezet in een wet. Die wet heette toen
Wet Conflictenrecht huwelijken, dat zorgde ervoor dat de bepalingen van
het Haags Huwelijksverdrag 1978 toch rechtskracht konden krijgen in
Nederland doormiddel van een aangenomen wet. Tegen de tijd dat de
2022/2023
1. Huwelijk en echtscheiding
1.1. Huwelijk
1.2. Echtscheiding
1.3. Toepasselijk recht & Erkenning
2. Ouderlijke verantwoordelijkheid
2.1. Bronnen
2.2. Bevoegdheid
2.3. Toepasselijk recht
3. Kinderontvoering
4. Alimentatie
4.1. Bronnen
4.2. Toepasselijk recht
4.3. Erkenning en tenuitvoerlegging
5. Huwelijksvermogensrecht
5.1. Bronnen
5.2. Toepasselijk recht
5.3. Toepasselijk recht totaal
6. Erfrecht
6.1. Bronnen en rechtsmacht
6.2. Toepasselijk recht en erkenning en tenuitvoerlegging
6.3. Europese Erfrechtverklaring
,1. Huwelijk en echtscheiding
IPR Stappenplan
1. Internationale feiten
- Wat zijn de internationale feiten van de casus?
- Bijv. nationaliteit van partijen of gewone verblijfplaats
2. Kwalificatie
- De kwalificatie ziet op de onderwerpen waar de rechtsvragen over
gaan
- Bijv. huwelijksvermogensrecht of alimentatie
3. IPR-vraag
- Bevoegdheid
- Toepasselijk recht
- Erkenning en tenuitvoerlegging
4. Bronnen
- Europese Verordeningen, internationale verdragen of nationale
bronnen
5. Toepassingsgebieden
- Materieel toepassingsgebied
- Formeel toepassingsgebied
- Temporeel toepassingsgebied
6. Samenloop
- Als er twee bronnen, internationale bronnen danwel Europese bronnen
of twee internationale bronnen, of twee Europese bronnen van
toepassing zijn
- Dan hebben we te maken met samenloop en moet er vastgesteld
worden welke bron voorrang claimt
7. Toepassing van de bron
Bij familierecht komt het vaker voor dat verschillende kwalificaties in
dezelfde procedure worden voorgelegd bij de rechter. Gezag en
alimentatie hangen heel vaak samen als het gaat om kinderalimentatie.
Net zoals bij de verdeling van het huwelijksvermogen en de
partneralimentatie. Bovendien is het ook vaak zo dat in familierechtelijke
zaken een verschillend toepasselijk recht kan worden vastgesteld ten
aanzien van het huwelijksvermogensrecht, de alimentatie, de
echtscheiding en het gezag. Bovendien dat een rechter wel degelijk
bevoegd kan zijn voor een verzoek en niet bevoegd kan zijn voor het
andere verzoek. Dus een gestructureerde en gedegen aanpak ten aanzien
van de behandeling van IPR familierechtelijke vraagstukken op het
gebied van het IPR is essentieel.
,1.1. Huwelijk
bronnen
Casus
In deze situatie hebben we te maken met een man en vrouw van Duitse
nationaliteit, die wonen in Duitsland. In 2004 zijn ze in 2004 in het
huwelijk getreden in Duitsland. Ze blijven er ook 4 jaar wonen, en voor
dat hun zoon is geboren in 2008. Vier jaar later besluit het gezin met zijn
drieën de grens over te gaan en vestigt het gezin zich in Nederland. In
2012 komen beide ouders met hun zoon naar Nederland. De vrouw woont
nu de laatste 6 maanden in Frankrijk en de man woont in Nederland.
De vrouw is vertrokken naar Frankrijk met hun zoon en die vrouw komt
naar u, als zijnde een advocaat, en vraagt zich af of zij zich hier kan
scheiden en of zij ook hier een verzoek kan indienen voor eenhoofdig
gezag over haar kind te krijgen. En of zij de Nederlandse rechter kan
verzoeken om alimentatie, voor zowel haar als haar zoon. En ook of zij
het huwelijksvermogen zou kunnen verdelen.
Vraag
welke feiten van belang zijn, welke kwalificaties hier zich voordoen en
daarbij ook welke IPR-vragen zich hier voordoen.
- Mevrouw wil hier scheiden, dat is die eerste kwalificatie.
- Daarnaast wil ze gezag,
- Alimentatie; en
- en huwelijksvermogensrecht
Er zijn vier verschillende kwalificaties, en ten aanzien van ieder van deze
kwalificaties dienen zich twee verschillende IPR-vragen voor. Is de
, Nederlandse rechter bevoegd ten aanzien van de echtscheiding en welk
recht gaat de rechter dan toepassen? Die twee vragen doen zich voor bij
het verzoek bij echtscheiding, maar ook bij het verzoek tot gezag,
alimentatie en het huwelijksvermogensrecht. Dus er zijn 8 verschillende
IPR-vragen die zich kunnen voordoen in dit geval.
Ook kan het zijn dat beide partijen voorlopige voorzieningen vragen ten
aanzien van deze gebieden. Daarmee zouden de voorlopige voorzieningen
ook weer twee IPR-vragen per kwalificatie zich kunnen opdoen.
Erkenning en tenuitvoerlegging van huwelijken
Met huwelijken hebben we het nooit over de tenuitvoerlegging daarvan.
Een huwelijk kan alleen erkend worden. De erkenning heeft betrekking
declaratoire vonnissen, of rechtsfeiten, terwijl tenuitvoerlegging te
maken heeft met condemnatoire vonnissen, situaties waarbij iets wordt
opgelegd. Dit is niet bij huwelijken het geval, hier is dus alleen sprake
van erkenning.
De bevoegdheid van de rechtbank heeft dan niet zoveel te maken met
huwelijksrecht, omdat niet zozeer geprocedeerd kan worden over het
huwelijk. Vaak wordt er geprocedeerd over de situatie dat het huwelijk al
heeft plaatsgevonden. Men wil het dan ontbinden of nietig laten
verklaren.
De regels waar we het meest te maken hebben, hebben betrekking op de
erkenning van de in het buitenland gesloten huwelijken. Hier zien we
twee bronnen: het Haags Huwelijksverdrag 1978 enerzijds en de
artikelen 1:31 e.v. BW anderzijds.
Toepasselijk recht
Ten aanzien van het toepasselijke recht, gaan deze regels over de vraag
over welk recht dan wordt gebruikt om een huwelijk in Nederland te
kunnen sluiten. Dient dit enkel naar aanleiding van het Nederlandse
recht plaats te vinden of kan ook gebruik worden gemaakt van andere
rechtsstelsels? Hoe gaan we om met het sluiten van huwelijken op basis
van consulaten en dient er dan ander rechtstelsels te worden gebruikt?
Daar zien de regels van het toepasselijke recht op.
Uitleg werking HHV19978 en BW10
Normaal gesproken dient u altijd eerst naar de internationale bronnen te
kijken, alvorens je inzoomt op de nationale bronnen. In dit geval is dit
echter anders.
Het Haags huwelijksverdrag 1978, was enkel door Nederland
geratificeerd. Dit betekent dat het verdrag niet in werking trad. Dus NL
heeft die tekst van dat verdrag omgezet in een wet. Die wet heette toen
Wet Conflictenrecht huwelijken, dat zorgde ervoor dat de bepalingen van
het Haags Huwelijksverdrag 1978 toch rechtskracht konden krijgen in
Nederland doormiddel van een aangenomen wet. Tegen de tijd dat de
