Hoofdstuk 9 – De algemene en speciale
zintuigen
Volledige hoofdstuk
Zintuigen zijn gespecialiseerde cellen of cel processen die externe of interne omstandigheden
registeren. Eenvoudigste zijn de vrije zenuwuiteinden.
De vertakte uiteinden van dendrieten heten vrije zenuwuiteinden zijn gevoelig voor heel veel
typen prikkels
Alle zintuigcellen ontvangen sensorische informatie van een receptorveld hoe groter, hoe
onnauwkeuriger
Gewaarwording informatie komt aan
Waarneming bewustwording van een gewaarwording
Adaptie een afname van de gevoeligheid in aanwezigheid van een constante prikkel
(gevoeligheid bij een receptor of langs een sensorische baan neemt af)
Reticulaire activerende systeem in de middenhersenen speelt een rol bij het concentreren
van de aandacht en verhoogd of verlaagd dus de waarneming van binnen gekomen
gewaarwordingen
Een receptorveld is een gebied dat door één receptor wordt ‘bewaakt’.
Algemene zintuigen zintuigcellen in gehele lichaam
- Temperatuur
- Pijn
- Aanraking
- Druk
- Trilling
- Proprioceptie (Lichaamshouding)
Speciale zintuigen zintuigcellen in gespecialiseerde organen
- Reuk (Olfactie)
- Smaak (gustatie)
- Gezichtsvermogen
- Gehoor
- Evenwicht
Pijn Nociceptoren hebben een groot receptorveld
Nociceptoren zijn vrije zenuwuiteinden en komen veel voor bovenin de huid, gewrichtskapsels,
beenvliezen en rond bloedvaten. Komen minder vorm in: diep liggende weefsels en viscerale
organen
Reageren op:
1. Extreme temperaturen
2. Mechanische beschadiging
3. Opgeloste chemische stoffen (Bijv. stoffen die door beschadigde cellen worden
afgegeven)
Soorten pijn
Gerefereerde pijn is de waarneming van pijn in het lichaamsdeel dat niet werkelijk wordt
geprikkeld. Voorbeeld: pijn bij injectie of steekwond
Snelle (stekende) pijn is een plaatselijke pijn die snel via gemyeliniseerde axonen naar het CZS
wordt geleid. Voorbeeld: brandende of schrijnende pijn
Trage (brandende, schrijnende) pijn is gegeneraliseerde pijn die via trage ongemyeliniseerd
axonen worden doorgegeven.
zintuigen
Volledige hoofdstuk
Zintuigen zijn gespecialiseerde cellen of cel processen die externe of interne omstandigheden
registeren. Eenvoudigste zijn de vrije zenuwuiteinden.
De vertakte uiteinden van dendrieten heten vrije zenuwuiteinden zijn gevoelig voor heel veel
typen prikkels
Alle zintuigcellen ontvangen sensorische informatie van een receptorveld hoe groter, hoe
onnauwkeuriger
Gewaarwording informatie komt aan
Waarneming bewustwording van een gewaarwording
Adaptie een afname van de gevoeligheid in aanwezigheid van een constante prikkel
(gevoeligheid bij een receptor of langs een sensorische baan neemt af)
Reticulaire activerende systeem in de middenhersenen speelt een rol bij het concentreren
van de aandacht en verhoogd of verlaagd dus de waarneming van binnen gekomen
gewaarwordingen
Een receptorveld is een gebied dat door één receptor wordt ‘bewaakt’.
Algemene zintuigen zintuigcellen in gehele lichaam
- Temperatuur
- Pijn
- Aanraking
- Druk
- Trilling
- Proprioceptie (Lichaamshouding)
Speciale zintuigen zintuigcellen in gespecialiseerde organen
- Reuk (Olfactie)
- Smaak (gustatie)
- Gezichtsvermogen
- Gehoor
- Evenwicht
Pijn Nociceptoren hebben een groot receptorveld
Nociceptoren zijn vrije zenuwuiteinden en komen veel voor bovenin de huid, gewrichtskapsels,
beenvliezen en rond bloedvaten. Komen minder vorm in: diep liggende weefsels en viscerale
organen
Reageren op:
1. Extreme temperaturen
2. Mechanische beschadiging
3. Opgeloste chemische stoffen (Bijv. stoffen die door beschadigde cellen worden
afgegeven)
Soorten pijn
Gerefereerde pijn is de waarneming van pijn in het lichaamsdeel dat niet werkelijk wordt
geprikkeld. Voorbeeld: pijn bij injectie of steekwond
Snelle (stekende) pijn is een plaatselijke pijn die snel via gemyeliniseerde axonen naar het CZS
wordt geleid. Voorbeeld: brandende of schrijnende pijn
Trage (brandende, schrijnende) pijn is gegeneraliseerde pijn die via trage ongemyeliniseerd
axonen worden doorgegeven.
