NEDERLAND IN EEN
POLARISERENDE WERELD
Hoorcolleges 2023
S.L.C
,Inhoudsopgave
Lesweek 1: Eerste Wereldoorlog en Interbellum.................................................................4
Nederland en de WO1 .............................................................................................................. 4
Nederland aan de vooravond van het conflict. .......................................................................... 4
Nederland gevormd door deze jaartallen: ................................................................................. 5
Het Nederlandse leger.............................................................................................................. 6
Neutraliteitsideaal: een gedroomd werkelijkheid? .................................................................... 6
Neutraliteitsideaal: het begin van de oorlog.............................................................................. 7
Problemen met het neutraliteitsideaal? .................................................................................... 8
Problemen met het neutraliteitsideaal: De internering van soldaten en officiers ........................ 8
Vluchtelingenproblematiek 1914-1918 (vluchtorden) ................................................................ 8
Bedreigingen neutraliteitsideaal ............................................................................................... 8
Rol van de overheid ................................................................................................................. 9
Nederland na de Eerste Wereldoorlog .................................................................................... 10
Nederland (in) na de Eerste Wereldoorlog .............................................................................. 10
Nederland in het Interbellum ................................................................................................. 11
Nederland in het Interbellum: pacificatiepolitiek .................................................................... 11
Nederland in het Interbellum: confessionele overheersing ...................................................... 12
Nederland in het interbellum: economie ................................................................................ 13
Nederland in het Interbellum: politiek .................................................................................... 14
Lesweek 2: Nederland in de Tweede Wereldoorlog ..........................................................15
Nederland en de WO2 ............................................................................................................ 15
Een periodisering over de WO2 .............................................................................................. 15
De Duitse aanval op Nederland (Fall Gelb)- Het Nederlandse plan ........................................... 16
Duitse aanval op Nederland: verklaring snelle nederlaag......................................................... 16
Het “traditionele” beeld over de Duitse aanval ....................................................................... 16
Doelen Duitse bezettingsmacht: A. 10 mei 1940-februari 1941: Acceptatie en accommodatie.. 16
Ethische vragen: collaboratie of accommodatie?? ................................................................... 17
Ethische vragen: Affaire de Geer (1941) .................................................................................. 17
De rol van de NSB .................................................................................................................. 17
B. februari 1941- Mei 1943: Toenemende onderdrukking ........................................................ 18
C. Mei 1943- September 1944: Exploitatie en toenemende verzet ........................................... 18
D. September 1944- Mei 1945: Totale ontreddering................................................................ 19
Morele ongemak? .................................................................................................................. 19
Lesweek 3: De Wederopbouw 1945-1958 ........................................................................20
1
, De Geest van Gestel: De Doorbraak ........................................................................................ 20
Doorbraakgedachte................................................................................................................ 21
Kabinet Beel I (1946-1948), Kabinetten Drees (1948-1958) ...................................................... 22
De jaren vijftig: verandering of continuïteit ............................................................................. 23
Kenmerkende gebeurtenissen binnenland .............................................................................. 23
Kenmerkende gebeurtenissen buitenland ............................................................................... 23
Nederland en Europa ............................................................................................................. 23
Nederland buiten Europa ....................................................................................................... 24
Soevereiniteitsoverdracht 1949 .............................................................................................. 24
Lesweek 4: De Lange Jaren Zestig 1958-1977 ...................................................................25
Marga Klompé (1912-1986) .................................................................................................... 25
De uitdaging van het gezag? ................................................................................................... 26
Provo’s (1965) ........................................................................................................................ 26
Dolle mina’s (1970) ................................................................................................................ 27
Feminisme: 2e feministische golf ............................................................................................. 27
Reactie van het gezag ............................................................................................................. 28
Joop den Uyl (1919-1987) De verbeelding aan de macht .......................................................... 28
De Oliecrisis 1973................................................................................................................... 29
Terrorisme in Nederland? ....................................................................................................... 29
Nederland Gidsland: Max van der Stoel en Jan Pronk .............................................................. 29
.............................................................................................................................................. 30
Lesweek 5: Nederland in de jaren zeventig en tachtig ......................................................32
Echt een product van de jaren zestig: bestuurlijke vernieuwing ............................................... 32
Verkiezingen 1977 .................................................................................................................. 33
Kabinet van Agt 1 (1977-1981) ................................................................................................ 33
Koude Oorlog......................................................................................................................... 33
Kabinet Dries van Agt 2/3 (1981-1982): vechtkabinet CDA – PVDA – D66 ................................. 34
Periode Ruud Lubbers: 1982-1994 .......................................................................................... 34
Consensus ter discussie? ........................................................................................................ 35
Twee politieke meestermoorden: het laatste jaar van Ruud Lubbers........................................ 35
Lesweek 6: Paars Nederland: Wim Kok (1944-2002) .........................................................36
De periode Wim Kok (1994-2002) ........................................................................................... 36
Populisme.............................................................................................................................. 38
LPF Lijst Pim Fortuyn Revolte van 2002 ................................................................................... 39
Moord op Pim Fortuyn 6 mei 2002.......................................................................................... 40
2004: de moord op Theo van Gogh: ........................................................................................ 40
2
, PVV ....................................................................................................................................... 40
FVD ....................................................................................................................................... 41
BBB ....................................................................................................................................... 41
Lesweek 7: Polarisatie na 2002: de erfenis van Pim..........................................................42
6 Mei 2002: de moord op Pim Fortuyn .................................................................................... 42
Kabinet Balkenende 1 (2002) CDA-VVD-LPF ............................................................................. 42
Kabinetten Balkenende 2002-2010 ......................................................................................... 42
Opdracht Integratie ................................................................................................................ 43
3
POLARISERENDE WERELD
Hoorcolleges 2023
S.L.C
,Inhoudsopgave
Lesweek 1: Eerste Wereldoorlog en Interbellum.................................................................4
Nederland en de WO1 .............................................................................................................. 4
Nederland aan de vooravond van het conflict. .......................................................................... 4
Nederland gevormd door deze jaartallen: ................................................................................. 5
Het Nederlandse leger.............................................................................................................. 6
Neutraliteitsideaal: een gedroomd werkelijkheid? .................................................................... 6
Neutraliteitsideaal: het begin van de oorlog.............................................................................. 7
Problemen met het neutraliteitsideaal? .................................................................................... 8
Problemen met het neutraliteitsideaal: De internering van soldaten en officiers ........................ 8
Vluchtelingenproblematiek 1914-1918 (vluchtorden) ................................................................ 8
Bedreigingen neutraliteitsideaal ............................................................................................... 8
Rol van de overheid ................................................................................................................. 9
Nederland na de Eerste Wereldoorlog .................................................................................... 10
Nederland (in) na de Eerste Wereldoorlog .............................................................................. 10
Nederland in het Interbellum ................................................................................................. 11
Nederland in het Interbellum: pacificatiepolitiek .................................................................... 11
Nederland in het Interbellum: confessionele overheersing ...................................................... 12
Nederland in het interbellum: economie ................................................................................ 13
Nederland in het Interbellum: politiek .................................................................................... 14
Lesweek 2: Nederland in de Tweede Wereldoorlog ..........................................................15
Nederland en de WO2 ............................................................................................................ 15
Een periodisering over de WO2 .............................................................................................. 15
De Duitse aanval op Nederland (Fall Gelb)- Het Nederlandse plan ........................................... 16
Duitse aanval op Nederland: verklaring snelle nederlaag......................................................... 16
Het “traditionele” beeld over de Duitse aanval ....................................................................... 16
Doelen Duitse bezettingsmacht: A. 10 mei 1940-februari 1941: Acceptatie en accommodatie.. 16
Ethische vragen: collaboratie of accommodatie?? ................................................................... 17
Ethische vragen: Affaire de Geer (1941) .................................................................................. 17
De rol van de NSB .................................................................................................................. 17
B. februari 1941- Mei 1943: Toenemende onderdrukking ........................................................ 18
C. Mei 1943- September 1944: Exploitatie en toenemende verzet ........................................... 18
D. September 1944- Mei 1945: Totale ontreddering................................................................ 19
Morele ongemak? .................................................................................................................. 19
Lesweek 3: De Wederopbouw 1945-1958 ........................................................................20
1
, De Geest van Gestel: De Doorbraak ........................................................................................ 20
Doorbraakgedachte................................................................................................................ 21
Kabinet Beel I (1946-1948), Kabinetten Drees (1948-1958) ...................................................... 22
De jaren vijftig: verandering of continuïteit ............................................................................. 23
Kenmerkende gebeurtenissen binnenland .............................................................................. 23
Kenmerkende gebeurtenissen buitenland ............................................................................... 23
Nederland en Europa ............................................................................................................. 23
Nederland buiten Europa ....................................................................................................... 24
Soevereiniteitsoverdracht 1949 .............................................................................................. 24
Lesweek 4: De Lange Jaren Zestig 1958-1977 ...................................................................25
Marga Klompé (1912-1986) .................................................................................................... 25
De uitdaging van het gezag? ................................................................................................... 26
Provo’s (1965) ........................................................................................................................ 26
Dolle mina’s (1970) ................................................................................................................ 27
Feminisme: 2e feministische golf ............................................................................................. 27
Reactie van het gezag ............................................................................................................. 28
Joop den Uyl (1919-1987) De verbeelding aan de macht .......................................................... 28
De Oliecrisis 1973................................................................................................................... 29
Terrorisme in Nederland? ....................................................................................................... 29
Nederland Gidsland: Max van der Stoel en Jan Pronk .............................................................. 29
.............................................................................................................................................. 30
Lesweek 5: Nederland in de jaren zeventig en tachtig ......................................................32
Echt een product van de jaren zestig: bestuurlijke vernieuwing ............................................... 32
Verkiezingen 1977 .................................................................................................................. 33
Kabinet van Agt 1 (1977-1981) ................................................................................................ 33
Koude Oorlog......................................................................................................................... 33
Kabinet Dries van Agt 2/3 (1981-1982): vechtkabinet CDA – PVDA – D66 ................................. 34
Periode Ruud Lubbers: 1982-1994 .......................................................................................... 34
Consensus ter discussie? ........................................................................................................ 35
Twee politieke meestermoorden: het laatste jaar van Ruud Lubbers........................................ 35
Lesweek 6: Paars Nederland: Wim Kok (1944-2002) .........................................................36
De periode Wim Kok (1994-2002) ........................................................................................... 36
Populisme.............................................................................................................................. 38
LPF Lijst Pim Fortuyn Revolte van 2002 ................................................................................... 39
Moord op Pim Fortuyn 6 mei 2002.......................................................................................... 40
2004: de moord op Theo van Gogh: ........................................................................................ 40
2
, PVV ....................................................................................................................................... 40
FVD ....................................................................................................................................... 41
BBB ....................................................................................................................................... 41
Lesweek 7: Polarisatie na 2002: de erfenis van Pim..........................................................42
6 Mei 2002: de moord op Pim Fortuyn .................................................................................... 42
Kabinet Balkenende 1 (2002) CDA-VVD-LPF ............................................................................. 42
Kabinetten Balkenende 2002-2010 ......................................................................................... 42
Opdracht Integratie ................................................................................................................ 43
3
