Week 4
Aantekeningen:
Deze week zullen we dieper in gaan op het toepasselijk recht. De eerste twee weken hebben we
vooral gekeken naar de bevoegdheid van de rechter. Vandaag gaan we kijken naar de verschillende
manieren waarop je met toepasselijk recht speelt en met name naar een aantal IPR mechanisme die
ervoor zorgen dat het toepasselijk recht toch opzij wordt gezet door ander recht.
Opgave A
Vraag 1
De vraag hier is of de Amerikaanse embargo wetgeving van enige invloed op het toepasselijk recht in
deze casus. De eerste vraag is dus hoe en waar dit in Rome 1 wordt geregeld.
We dienen hiervoor te kijken naar artikel 9 uit de Rome 1 verordening. Dit mechanisme wat hierin is
neergelegd noemen we een voorrangsregel. Dit is echter niet altijd zo! Dat moet je namelijk nog
bekijken. In lid 1 van artikel 9 wordt de definitie gegeven van wat een voorrangsregel is: “bepalingen
van bijzonder dwingend recht zijn bepalingen aan de inachtneming waarvan een land zoveel belang
hecht voor de handhaving van zijn openbare belangen zoals zijn politieke, sociale of economische
organisatie, dat zij moet worden toegepast op elk geval dat onder de werkingssfeer ervan valt,
ongeacht welk recht overeenkomstig deze verordening overigens van toepassing is op de
overeenkomst.” Dit zijn dus regels van zegmaar semipubliek recht. Het zijn dus geen privaatrecht sec
regels. Maar het belangrijkste, semipubliek recht, waaraan een bepaalde Staat een heel groot belang
hecht, en die dus geldingspretentie hebben op een bepaalde casus. Je moet dus eerst bepalen of een
bepaalde voorrangsregel wel een voorrangsregel is. En vervolgens moet je bepalen of deze
voorrangsregel ook geldingspretentie heeft in de specifieke casus.
Nu is het zo dat artikel 9 vrij duidelijk aangeeft welke voorrangsregels wel en niet in aanmerking
koming voor toepassing. Dit is namelijk gegeven in lid 2 van artikel 9: “Niets in deze verordening
beperkt de toepassing van de bepalingen van bijzonder dwingend recht (lees: de voorrangsregel) van
de rechter bij wie de zaak aanhangig is.” We noemen dit ook wel de ‘Forale voorrangsregel’
(voorrangsregel van het forum=van de rechter).
Dat betekent in deze casu, waar het bij de Nederlandse rechter aanhangig is, dat de Nederlandse
rechter Nederlandse voorrangsregels moet toepassen (op grond van lid 2 dus). Maar hier hebben we
daar niets aan, want hier gaat het niet om een Nederlandse voorrangsregel maar een Amerikaanse
voorrangsregel (eventueel). Maar er is in lid 3 van hetzelfde artikel nog een andere mogelijkheid
geboden. Maar ook die gaat niet op, nu de overeenkomst niet in Amerika wordt uitgevoerd.
We zagen net in lid 2 dat de rechter zijn eigen voorrangsregels (de forale voorrangsregels) moeten
toepassen. Lid 3 zegt, dat de rechter ook de voorrangsregels van een ander land kan toepassen, maar
dan moeten wel de voorrangsregels zijn van het land waar de verbintenis krachtens de
overeenkomst moet worden nagekomen. Dat helpt hier dus niet, want hier moet de overeenkomst in