Samenvatting wetenschapsfilosofie en geschiedenis van onderwijs UU

Alle aantekeningen van de
hoorcolleges:
TOE


Cursusjaar: 2021-2022

,Wetenschapsfilosofie, geschiedenis van onderwijs en van de
onderwijswetenschappen
Hoorcollege 1
Waarom is het nuttig iets te weten van de geschiedenis van het
onderwijs?
Fouten die gemaakt zijn in het verleden proberen te voorkomen in de
toekomst.
De Staat van het Onderwijs  rapport kwaliteit onderwijs, eigenlijk vaak
hetzelfde en het gaat steeds slechter met het onderwijs. Meer focus op
funderende vakken maar moet ook aandacht besteden aan mindfulness.
Privéscholen FvD zogenaamde ‘’renaissance scholen’’  interessant voor
onderwijswetenschappers.


Waarom is het nuttig iets te weten van wetenschapsfilosofie en
onderwijs?
Er wordt heel veel beweerd over onderwijs over wat goed en slecht is.
Verschillende concepten van scholen zoals iPad scholen, democratische
scholen, agoraonderwijs en Iederwijs etc.


 Veel veranderingen zijn niet perse verbeteringen
 Onderwijs leeft
 Zijn er bepaalde terugkerende patronen?


Onderwijsgeschiedenis
Typische vragen over het onderwijs
 Hoe is het onderwijs ontstaan?
 Wat was en is het doel van onderwijs?
 Hoe is onderwijs door de tijd heen veranderd?
 Hoe zagen scholen er vroeger uit?
‘’De dorpschool’’ van Jan Steen, het onderwijs was een chaos, een
rommeltje.
Onderwijsinnovatie:
1. Peer feedback: Quintillianus
2. Mensen leren algemeen te redeneren: Thomas van Aquinas
3. Illustraties als uitleg bij geschreven tekst: Johan Comenius
4. Onderwijs moet leuk zijn: John Locke

, 5. Meisjes mogen ook leren: Mary Wollstonecraft



Tweedeling in de cursus:
Onderwijsopstelling: waar komt die bus opstelling van
Wetenschapsfilosofie: hoe weten we of die bus opstelling goed is en
waarvoor?
Wat is er eigenlijk zo speciaal aan wetenschap?
Wat is een wetenschapper?
Wat is wetenschap? Mensen denken aan Einstein, meestal een
natuurwetenschapper, verzameling van kennis en feiten, manier van
denken en houding,


‘’nothing in life is to be feared, it is only to be understood. Now is the time
to understand more so we may fear less’’
‘’wetenschap heeft geen enkele eigenschap dat het beter maakt dan
andere typen kennis’’


 Iets is wetenschappelijk wanneer iets gebaseerd is op publicatie
review, publicatie bias.



Werkgroep 1
Kenmerken wetenschap:
 Streven naar kennis
 Empirisch
 Systematische benadering



Hoorcollege 2
Wetenschap, positivisme en postpositivisme
1. Wetenschap algemeen: het beeld van wetenschap, van
wetenschappers, en van wetenschappelijke proces
2. Een kritische blik op positivisme
3. Postpositivisme
Deel 1

, Wetenschappers zijn mensen. Er speelt meer dan ‘’zoeken naar de
waarheid’’.
‘’Wetenschap pretendeert kennis te leveren die dichter bij de waarheid ligt
en die betrouwbaarder is dan wat met meer alledaagse alledaagse
middelen is vergaard of ons uit overlevering bekend is.’’- Gerard de Vries


‘’Science is the belief in the ignorance of experts – Richard Feynman ‘’
Kortom:
 Kun je wetenschappers serieus nemen?
 Kun je wetenschap serieus nemen?
 Wat is wetenschappelijke vooruitgang?


Deel 2 - positivisme
Een kritische blik op ‘’positivisme’’
Vooruitgang in de wetenschap: is een basis noodzakelijk?
Hoe komt wetenschappelijke kennis tot stand?
...en zit daar logica in?  Het voelt altijd wat rommelig aan.
(bijvoorbeeld de ‘’context of discovery’’ en ‘’context of justification’’)
Thema van hoofdstuk 1 in Postpositivism and Educational Research


Voorafgaand aan wetenschap: kennis komt uit bronnen (traditie).
Voorafgaand aan positivisme:
 gebrek aan vernieuwing door ‘’irrationele’’ argumenten
o het wezen van de zaak
o religieuze discussies
Wiener Kreis
 tegenbeweging: discussiegroep
 Heeft kort bestaan maar wel veel invloed gehad
 Carnap, Hahn, Neurath, Feigl, Waismann, Schlick
Wetenschapstheorie
Positivisme
 Oorsprong: met wetenschap kun je alle problemen oplossen
 Geen rol voor ‘’metafysica’’
 In het begin: toetsbaarheidseis
o Al het andere: onzin