Samenvatting Ondernemingsrecht
Week 1 – personenvennootschappen
Definitie onderneming:
Art. 1 WOR & Art. 2 Handelsregisterbesluit.
Rechtspersonen zijn betreft vermogensrecht gelijk aan natuurlijke personen (art. 2:5 BW).
Rechtssubject: drager van rechten en plichten.
= zaken in eigendom hebben, erkenning van eigendom, schulden hebben, verplichtingen
voldoen, verhaal op vermogen door schuldeiser.
Rechtsbevoegd: bevoegd en vrij tot het genot van burgerlijke rechten (art. 1:1 BW).
>mogelijkheid tot verrichten rechtshandelingen, ovk’s sluiten, goederen in ontvangst nemen,
schulden aangaan, vorderingen innen, OD’s begaan.
Rechtssubjecten: natuurlijke personen (art. 1:1 lid 1 BW) / rechtspersonen (art. 2:3 BW).
Nederlandse rechtsvormen:
- Eenmanszaak (niet in de wet geregeld);
- Personenvennootschappen (Boek 7A en WvK);
o Maatschap
o V.o.f.
o Cv
- Rechtspersonen (Boek 2);
o Vereniging (formeel/informeel)
o Coöperatie/onderlinge waarborgmaatschappij
o Stichting
o Bv/nv
In Nederland hebben wij Europese rechtsvormen:
Supranationale rechtsvormen: Europees Economisch Samenwerkingsverband (EESV),
Socrietas Europaea (SE), Socrietas Cooperativa Europaea (SCE).
Vertegenwoordiging: verrichten van een rechtshandeling namens een ander.
Volmacht (3:60 BW):
Bevoegdheid om namens iemand anders ovk te sluiten. Eenzijdige rechtshandeling.
Middelijke vertegenwoordiging: de vertegenwoordiger vertegenwoordigt op eigen naam.
Onmiddelijke vertegenwoordiging: bestuurders van rechtspersoon vertegenwoordigen
namens de rechtspersoon.
Rechtsvormen functioneren d.m.v. natuurlijke personen.
Bij rechtspersonen: bestuurders, commissarissen (bij grote rechtspersonen),
procuratiehouder (gevolmachtigden bij rechtspersonen).
Bij personenvennootschappen: vennoten en maten.
Bij eenmanszaak: eigenaar.
Organisaties die zich verplicht moeten inschrijven in het Handelsregister van de KvK.
- Handelsnaam en statutaire naam;
- Wie is functionaris;
- Wie is vertegenwoordigingsbevoegd;
- Faillissement, liquidatie, ontbinding?
- Bij kapitaalvennootschappen inschrijving enig aandeelhouder.
Inschrijving is geen voorwaarde voor bestaan onderneming. Inschrijving is geen
oprichtingsvereiste. Nadelige gevolgen van niet inschrijven > afhankelijk van rechtsvorm.
1
,Derdenwerking: derden die niet op de hoogte waren van een feit dat ingeschreven moest
worden, worden beschermd (art. 25 lid 1 Hrw). Hetzelfde geldt voor foutieve informatie (lid
3).
Stille maatschap > handelsnaam is niet verplicht.
Recht op een handelsnaam ontstaat door het voeren van die naam als aanduiding van de
onderneming.
Statutaire naam > naam in de oprichtingsakte/statuten van rechtspersonen.
Voor kapitaalvennootschappen geldt dat de volledige statutaire naam duidelijk moet blijken
uit alle geschriften, gedrukte stukken en aankondigingen waarin de vennootschap partij is.
- Eenmanszaak
Geen formele oprichtingsvereisten.
Behoort aan één natuurlijk persoon > eigenaar draagt met gehele vermogen rechten en
plichten.
Aansprakelijkheid echtgenoot/g.p. is afhankelijk van huwelijksgoederenregime en datum
aangaan huwelijk (voor of na 1-1-18).
Eenmanszaak inschrijven in Handelsregister: art. 5 sub b Hrw.
Niet-inschrijving > economisch delict (art. 46 Hrw jo. art. 1 sub 4 WED).
Eigenaar betaalt inkomensbelasting, geen vennootschapsbelasting. Recht op
zelfstandigenaftrek/startersaftrek en mkb-winstvrijstelling.
Personenvennootschappen
Rechtsvorm waarbinnen personen samenwerken in de uitoefening van een vrij beroep of
bedrijf > samenwerkende personen met hun eigen kwaliteiten staan centraal.
Oprichting: mondelinge ovk waarbij partijen zich verbinden tot het leveren van inbreng
(arbeid/geld/kennis) met als doel het ontstane voordeel met elkaar te delen.
Samenwerking op basis van gelijkwaardigheid. Ondernemers zijn persoonlijk hoofdelijk
aansprakelijk voor schulden bedrijf.
Soorten personenvennootschappen:
Maatschap > vof > cv.
Maatschap (art. 7A:1655-1688 BW)
Verband waarin al dan niet onder gemeenschappelijke naam, een beroep of bedrijf wordt
uitgeoefend. Onderscheid tussen stil en openbaar kan van belang zijn voor aansprakelijkheid
maten aan rechtshandelingen van medematen.
Oprichting: ovk tot samenwerking (minstens twee personen) > verbinden zich om iets in
gemeenschap te brengen met oogmerk daaruit voordeel te behalen.
Inbreng kan bestaan uit geld, goederen, genot van goederen, expertise, goodwill en arbeid
etc.
Hoeveelheid inbreng is van belang bij bepalen winstaandeel van iedere maat (art. 7A:1670
lid 1 BW) tenzij andere afspraken zijn gemaakt.
Vertegenwoordiging (binden aan rechtshandeling):
- in principe kan elke maat alleen zichzelf binden;
- vertegenwoordiging maatschap door een maat d.m.v. specifieke volmacht van
medematen;
- binding maatschap kan door bekrachtiging achteraf door alle medematen of (ii)
omdat de handeling de maatschap tot voordeel strekt of (iii) als er sprake is van
toerekenbare schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid aan handelende maat
door overige maten (vaak bij openbare maatschap).
Onderscheid draagplicht en aansprakelijkheid (p.69).
2
, Stille maatschap
- Maten werken ieder in hun eigen praktijk, onder eigen naam
- Geen gemeenschappelijke naam
- Gezamenlijk personeel aannemen of apparatuur aanschaffen
- Zowel beroeps- als bedrijfsuitoefening
- Stille maatschap die onderneming drijft > inschrijving Handelsregister verplicht.
Openbare maatschap
- Maten nemen voor derden op kenbare wijze onder gemeenschappelijke naam aan
rechtsverkeer deel.
- Meestal voor beroepsuitoefening.
- Verplichte inschrijving Handelsregister.
- Vof (art. 15-18 en 22-34 WvK)
Bijzondere vorm van de maatschap. Wetsartikelen maatschap van toepassing in aanvulling
op WvK. Oprichting op dezelfde wijze als maatschap. Extra vereiste: vennoten oefenen een
bedrijf uit onder gemeenschappelijke naam.
Inschrijving in Handelsregister is verplicht. Niet-inschrijven is economisch delict. Gevolgen:
- Vof geldt dan als algemeen voor alle zaken en kan dus aan alle rechtshandelingen
worden gebonden, ongeacht haar doel;
- Vof is aangegaan voor onbepaalde tijd, ongeacht andere afspraken;
- Alle vennoten zijn vertegenwoordigingsbevoegd, ongeacht andere afspraken.
Wettelijke regels voor vertegenwoordiging: iedere vennoot die daarvan niet is uitgesloten is
bevoegd om namens de vof te handelen (art. 17 WvK).
Niet bevoegd, indien:
- Vennoot daarvan is uitgesloten;
- Handeling valt buiten doel vof;
- Bij vennootschapsovk zijn andere afspraken gemaakt.
Indien aan inschrijvingsvereiste is voldaan en vertegenwoordigingsbevoegdheid wordt
overschreden, dan wordt de vof niet gebonden, maar handelende vennoot dient t.o.v. derde
in te staan voor het positief contractsbelang (art. 3:70 jo 3:78 BW). Zie: arrest Dieselgarage I.
Indien de vennootschap is gebonden aan een rechtshandeling zijn alle vennoten hoofdelijk
aansprakelijk.
Arrest Boeschoten-Besier: vof is afgescheiden vermogen dus crediteuren moeten zich eerst
daarop verhalen en daarna pas op privévermogen (geldt ook bij openbare maatschap).
Cv (art. 19-21 Wvk)
Kenmerken hetzelfde als vof. Verschil is dat een of meer vennoten slechts geldschieter zijn >
commanditaire vennoten. Zij hebben een andere status dan de gewone/beherende
vennoten.
Beherende vennoot: besturend (vertegenwoordigingsbevoegd) of niet-besturend (evt.
beheersbevoegd, maar niet vertegenwoordigingsbevoegd).
Art. 17 WvK: iedere beherend vennoot is besturend vennoot, tenzij anders afgesproken
Commanditaire vennoten: geldschieter. Wordt geacht zich niet te bemoeien met
bedrijfsvoering (art. 20 lid 2 WvK). Naam commandiet mag niet voorkomen in bedrijfsnaam.
Overtreding beheersverbod: kan leiden tot hoofdelijke aansprakelijkheid, indien er een verwijt
is.
Redenen ontbinding bij personenvennootschappen: art. 7A:1683 en 1684 BW (gelden ook
voor vof en cv art. 15 en 16 WvK; schakelbepaling).
3
Week 1 – personenvennootschappen
Definitie onderneming:
Art. 1 WOR & Art. 2 Handelsregisterbesluit.
Rechtspersonen zijn betreft vermogensrecht gelijk aan natuurlijke personen (art. 2:5 BW).
Rechtssubject: drager van rechten en plichten.
= zaken in eigendom hebben, erkenning van eigendom, schulden hebben, verplichtingen
voldoen, verhaal op vermogen door schuldeiser.
Rechtsbevoegd: bevoegd en vrij tot het genot van burgerlijke rechten (art. 1:1 BW).
>mogelijkheid tot verrichten rechtshandelingen, ovk’s sluiten, goederen in ontvangst nemen,
schulden aangaan, vorderingen innen, OD’s begaan.
Rechtssubjecten: natuurlijke personen (art. 1:1 lid 1 BW) / rechtspersonen (art. 2:3 BW).
Nederlandse rechtsvormen:
- Eenmanszaak (niet in de wet geregeld);
- Personenvennootschappen (Boek 7A en WvK);
o Maatschap
o V.o.f.
o Cv
- Rechtspersonen (Boek 2);
o Vereniging (formeel/informeel)
o Coöperatie/onderlinge waarborgmaatschappij
o Stichting
o Bv/nv
In Nederland hebben wij Europese rechtsvormen:
Supranationale rechtsvormen: Europees Economisch Samenwerkingsverband (EESV),
Socrietas Europaea (SE), Socrietas Cooperativa Europaea (SCE).
Vertegenwoordiging: verrichten van een rechtshandeling namens een ander.
Volmacht (3:60 BW):
Bevoegdheid om namens iemand anders ovk te sluiten. Eenzijdige rechtshandeling.
Middelijke vertegenwoordiging: de vertegenwoordiger vertegenwoordigt op eigen naam.
Onmiddelijke vertegenwoordiging: bestuurders van rechtspersoon vertegenwoordigen
namens de rechtspersoon.
Rechtsvormen functioneren d.m.v. natuurlijke personen.
Bij rechtspersonen: bestuurders, commissarissen (bij grote rechtspersonen),
procuratiehouder (gevolmachtigden bij rechtspersonen).
Bij personenvennootschappen: vennoten en maten.
Bij eenmanszaak: eigenaar.
Organisaties die zich verplicht moeten inschrijven in het Handelsregister van de KvK.
- Handelsnaam en statutaire naam;
- Wie is functionaris;
- Wie is vertegenwoordigingsbevoegd;
- Faillissement, liquidatie, ontbinding?
- Bij kapitaalvennootschappen inschrijving enig aandeelhouder.
Inschrijving is geen voorwaarde voor bestaan onderneming. Inschrijving is geen
oprichtingsvereiste. Nadelige gevolgen van niet inschrijven > afhankelijk van rechtsvorm.
1
,Derdenwerking: derden die niet op de hoogte waren van een feit dat ingeschreven moest
worden, worden beschermd (art. 25 lid 1 Hrw). Hetzelfde geldt voor foutieve informatie (lid
3).
Stille maatschap > handelsnaam is niet verplicht.
Recht op een handelsnaam ontstaat door het voeren van die naam als aanduiding van de
onderneming.
Statutaire naam > naam in de oprichtingsakte/statuten van rechtspersonen.
Voor kapitaalvennootschappen geldt dat de volledige statutaire naam duidelijk moet blijken
uit alle geschriften, gedrukte stukken en aankondigingen waarin de vennootschap partij is.
- Eenmanszaak
Geen formele oprichtingsvereisten.
Behoort aan één natuurlijk persoon > eigenaar draagt met gehele vermogen rechten en
plichten.
Aansprakelijkheid echtgenoot/g.p. is afhankelijk van huwelijksgoederenregime en datum
aangaan huwelijk (voor of na 1-1-18).
Eenmanszaak inschrijven in Handelsregister: art. 5 sub b Hrw.
Niet-inschrijving > economisch delict (art. 46 Hrw jo. art. 1 sub 4 WED).
Eigenaar betaalt inkomensbelasting, geen vennootschapsbelasting. Recht op
zelfstandigenaftrek/startersaftrek en mkb-winstvrijstelling.
Personenvennootschappen
Rechtsvorm waarbinnen personen samenwerken in de uitoefening van een vrij beroep of
bedrijf > samenwerkende personen met hun eigen kwaliteiten staan centraal.
Oprichting: mondelinge ovk waarbij partijen zich verbinden tot het leveren van inbreng
(arbeid/geld/kennis) met als doel het ontstane voordeel met elkaar te delen.
Samenwerking op basis van gelijkwaardigheid. Ondernemers zijn persoonlijk hoofdelijk
aansprakelijk voor schulden bedrijf.
Soorten personenvennootschappen:
Maatschap > vof > cv.
Maatschap (art. 7A:1655-1688 BW)
Verband waarin al dan niet onder gemeenschappelijke naam, een beroep of bedrijf wordt
uitgeoefend. Onderscheid tussen stil en openbaar kan van belang zijn voor aansprakelijkheid
maten aan rechtshandelingen van medematen.
Oprichting: ovk tot samenwerking (minstens twee personen) > verbinden zich om iets in
gemeenschap te brengen met oogmerk daaruit voordeel te behalen.
Inbreng kan bestaan uit geld, goederen, genot van goederen, expertise, goodwill en arbeid
etc.
Hoeveelheid inbreng is van belang bij bepalen winstaandeel van iedere maat (art. 7A:1670
lid 1 BW) tenzij andere afspraken zijn gemaakt.
Vertegenwoordiging (binden aan rechtshandeling):
- in principe kan elke maat alleen zichzelf binden;
- vertegenwoordiging maatschap door een maat d.m.v. specifieke volmacht van
medematen;
- binding maatschap kan door bekrachtiging achteraf door alle medematen of (ii)
omdat de handeling de maatschap tot voordeel strekt of (iii) als er sprake is van
toerekenbare schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid aan handelende maat
door overige maten (vaak bij openbare maatschap).
Onderscheid draagplicht en aansprakelijkheid (p.69).
2
, Stille maatschap
- Maten werken ieder in hun eigen praktijk, onder eigen naam
- Geen gemeenschappelijke naam
- Gezamenlijk personeel aannemen of apparatuur aanschaffen
- Zowel beroeps- als bedrijfsuitoefening
- Stille maatschap die onderneming drijft > inschrijving Handelsregister verplicht.
Openbare maatschap
- Maten nemen voor derden op kenbare wijze onder gemeenschappelijke naam aan
rechtsverkeer deel.
- Meestal voor beroepsuitoefening.
- Verplichte inschrijving Handelsregister.
- Vof (art. 15-18 en 22-34 WvK)
Bijzondere vorm van de maatschap. Wetsartikelen maatschap van toepassing in aanvulling
op WvK. Oprichting op dezelfde wijze als maatschap. Extra vereiste: vennoten oefenen een
bedrijf uit onder gemeenschappelijke naam.
Inschrijving in Handelsregister is verplicht. Niet-inschrijven is economisch delict. Gevolgen:
- Vof geldt dan als algemeen voor alle zaken en kan dus aan alle rechtshandelingen
worden gebonden, ongeacht haar doel;
- Vof is aangegaan voor onbepaalde tijd, ongeacht andere afspraken;
- Alle vennoten zijn vertegenwoordigingsbevoegd, ongeacht andere afspraken.
Wettelijke regels voor vertegenwoordiging: iedere vennoot die daarvan niet is uitgesloten is
bevoegd om namens de vof te handelen (art. 17 WvK).
Niet bevoegd, indien:
- Vennoot daarvan is uitgesloten;
- Handeling valt buiten doel vof;
- Bij vennootschapsovk zijn andere afspraken gemaakt.
Indien aan inschrijvingsvereiste is voldaan en vertegenwoordigingsbevoegdheid wordt
overschreden, dan wordt de vof niet gebonden, maar handelende vennoot dient t.o.v. derde
in te staan voor het positief contractsbelang (art. 3:70 jo 3:78 BW). Zie: arrest Dieselgarage I.
Indien de vennootschap is gebonden aan een rechtshandeling zijn alle vennoten hoofdelijk
aansprakelijk.
Arrest Boeschoten-Besier: vof is afgescheiden vermogen dus crediteuren moeten zich eerst
daarop verhalen en daarna pas op privévermogen (geldt ook bij openbare maatschap).
Cv (art. 19-21 Wvk)
Kenmerken hetzelfde als vof. Verschil is dat een of meer vennoten slechts geldschieter zijn >
commanditaire vennoten. Zij hebben een andere status dan de gewone/beherende
vennoten.
Beherende vennoot: besturend (vertegenwoordigingsbevoegd) of niet-besturend (evt.
beheersbevoegd, maar niet vertegenwoordigingsbevoegd).
Art. 17 WvK: iedere beherend vennoot is besturend vennoot, tenzij anders afgesproken
Commanditaire vennoten: geldschieter. Wordt geacht zich niet te bemoeien met
bedrijfsvoering (art. 20 lid 2 WvK). Naam commandiet mag niet voorkomen in bedrijfsnaam.
Overtreding beheersverbod: kan leiden tot hoofdelijke aansprakelijkheid, indien er een verwijt
is.
Redenen ontbinding bij personenvennootschappen: art. 7A:1683 en 1684 BW (gelden ook
voor vof en cv art. 15 en 16 WvK; schakelbepaling).
3
