Hoofdstuk 11 Ondernemingsrecht
In dit hoofdstuk is de aandacht gericht op de juridische aspecten van de onderneming. Daarbij
bekijken we de verschillende juridische gedaanten waarin een bedrijf/onderneming kan functioneren.
1. De onderneming
Er zijn verschillende definities van de
onderneming. Eentje staat in art. 1:1 Wet op
de ondernemingsraden. Ondernemers
hebben voor de juridische vorm van hun
onderneming de keuze uit een groot aantal
rechtsfiguren. De belangrijkste indeling van
ondernemingen is die in ondernemingen die
rechtspersoonlijkheid bezitten, en in
ondernemingen die deze missen.
2. Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid
2.1 de eenmanszaak
In Nederland hebben veel kleine bedrijven de vorm van een eenmanszaak. Zo’n zaak is eenvoudig en
overzichtelijk en geen juridische obstakels. Vereist is dat zij wordt ingeschreven in het handelsregister
(art. 5 Handelsregister KvK).
- De wetgever heeft bij de eenmanszaak geen scheiding aangebracht tussen het
ondernemingsvermogen en het privévermogen. De ondernemer is met zijn gehele vermogen
aansprakelijk voor alle schulden van de onderneming.
2.2 de maatschap
De maatschap is een overeenkomst waarbij twee of meer personen zich verbinden om iets in
gemeenschap te brengen, met het oogmerk om het daaruit behaalde voordeel met elkaar te delen
(art. 7A:1655). Stille maatschappen treedt niet naar buiten in het economisch verkeer en dus niet
zichtbaar voor de buitenwereld. Als de vennoten echter door het voeren van een eigen naam met de
maatschap aan het rechtsverkeer deelnemen is sprake van een openbare maatschap.
Inbreng
De vennoten brengen iets in, dit kan arbeid, geld of goederen zijn etc. Op deze manier ontstaat in de
maatschap vermogen. De HR heeft geoordeeld dat het vermogen van een openbare maatschap dat
deze een afgescheiden vermogen heeft. In beginsel deelt iedere vennoot naar evenredigheid van zijn
inbreng in de winsten en verliezen van de maatschap.
2.2.1 de vennootschap onder firma
De VOF is een bijzondere vorm van de maatschapsovereenkomst. Dit betekent dat wat hiervoor over
de maatschap is gezegd, grotendeels ook voor de VOF geldt. We beperken ons tot de kenmerkende
verschillen.
Als een maatschap naar buiten toe optreedt als maatschap ter uitoefening van een bedrijf, en dat
doet onder een gemeenschappelijke naam dan is er sprake van een VOF (art. 16 WvK). De VOF heeft
een afgescheiden vermogen en staat los van het privévermogen van de vennoten. Crediteuren
In dit hoofdstuk is de aandacht gericht op de juridische aspecten van de onderneming. Daarbij
bekijken we de verschillende juridische gedaanten waarin een bedrijf/onderneming kan functioneren.
1. De onderneming
Er zijn verschillende definities van de
onderneming. Eentje staat in art. 1:1 Wet op
de ondernemingsraden. Ondernemers
hebben voor de juridische vorm van hun
onderneming de keuze uit een groot aantal
rechtsfiguren. De belangrijkste indeling van
ondernemingen is die in ondernemingen die
rechtspersoonlijkheid bezitten, en in
ondernemingen die deze missen.
2. Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid
2.1 de eenmanszaak
In Nederland hebben veel kleine bedrijven de vorm van een eenmanszaak. Zo’n zaak is eenvoudig en
overzichtelijk en geen juridische obstakels. Vereist is dat zij wordt ingeschreven in het handelsregister
(art. 5 Handelsregister KvK).
- De wetgever heeft bij de eenmanszaak geen scheiding aangebracht tussen het
ondernemingsvermogen en het privévermogen. De ondernemer is met zijn gehele vermogen
aansprakelijk voor alle schulden van de onderneming.
2.2 de maatschap
De maatschap is een overeenkomst waarbij twee of meer personen zich verbinden om iets in
gemeenschap te brengen, met het oogmerk om het daaruit behaalde voordeel met elkaar te delen
(art. 7A:1655). Stille maatschappen treedt niet naar buiten in het economisch verkeer en dus niet
zichtbaar voor de buitenwereld. Als de vennoten echter door het voeren van een eigen naam met de
maatschap aan het rechtsverkeer deelnemen is sprake van een openbare maatschap.
Inbreng
De vennoten brengen iets in, dit kan arbeid, geld of goederen zijn etc. Op deze manier ontstaat in de
maatschap vermogen. De HR heeft geoordeeld dat het vermogen van een openbare maatschap dat
deze een afgescheiden vermogen heeft. In beginsel deelt iedere vennoot naar evenredigheid van zijn
inbreng in de winsten en verliezen van de maatschap.
2.2.1 de vennootschap onder firma
De VOF is een bijzondere vorm van de maatschapsovereenkomst. Dit betekent dat wat hiervoor over
de maatschap is gezegd, grotendeels ook voor de VOF geldt. We beperken ons tot de kenmerkende
verschillen.
Als een maatschap naar buiten toe optreedt als maatschap ter uitoefening van een bedrijf, en dat
doet onder een gemeenschappelijke naam dan is er sprake van een VOF (art. 16 WvK). De VOF heeft
een afgescheiden vermogen en staat los van het privévermogen van de vennoten. Crediteuren
