H12- Opmars van de vooruitgang
“Constructie in de eerste helft van de 20e eeuw”
Het zwarte vierkant Biomechanica
Kasimir Malevitsj (1878-1935) schildert een Meyerhold keert zicht tegen het naturalisme.
zwart vierkant op een witte achtergrond. Dit Ljubov Popova (1889-1924) ontwerp voor
schilderij betekende het begin van een Meyerholds stuk “De bedrogen echtgenoot”
volledig abstracte kunst. Het gaat erom de een industrieel ogend decor met een
geest of het gevoel weer te geven. Dit kan het constructie van trappen, verhogingen en
best worden weergegeven in eenvoudige, liften. Decorwisselingen zijn niet nodig door
elementaire vormen: de geest boven de de abstractie.
materie (suprematisme). Ook ontwerpt hij een soort overall voor alle
spelers, ongeacht hun rol.
Revolutie
In 1917 wordt de tsaar afgezet, want het De acteurs krijgen lessen in biomechanica om
tsaristische bewind blijkt toch niet bestand zo efficiёnt te kunnen bewegen als
tegen de enorme inspanningen die de oorlog fabrieksarbeiders.
vraagt. Door de oktoberrevolutie komt Lenin Hierin wordt het menselijk lichaam getraind
aan de macht. mechanisch te bewegen als een machine.
De Russische kunstenaar storten zich
enthousiast op de vormgeving van Meyerholds theater wordt het industriёle of
propaganda, monumenten en alledaagse constructivistische theater genoemd en
voorwerpen, zoals meubilair, kleding en kenmerkt zich door:
serviesgoed. - Een hoog tempo
El Lissitzky (1890-1941) gebruikte de - Een dynamische eenakter van een
abstracte vormen van Malevitsj in zijn kwartier
affiches.
Montage van losse elementen Episch theater
(constructivisme). Bertold Brecht (1898-1956) keert zich ook
tegen de Stanislavskymethode.
THEATER Hij wil dat zijn publiek niet meevoelt met de
Naturalisme spelers, maar aan het denken wordt gezet.
Tot de oorlog > in Rusland toneel zo natuurlijk Daarom bouwt hij in zijn voorstellingen
mogelijk. Het naturalisme is een vorm van “vervreemdingseffecten” in (bijvoorbeeld
lijsttoneel (duidelijke scheiding tussen het liedjes of commentaarstemmen).
publiek en de spelers op het toneel > de doek
en de lijst). Het werk van Brecht = episch theater. De
Konstantin Stanislavsky (1863-1938) emotie of de psyche van de personages is
ontwikkelt om het naturalisme te verhogen minder belangrijk dan de rol die ze spelen in
een speelstijl waarin de acteurs helemaal in het verhaal.
de huid kruipen van de rol die ze spelen. Kurt Weill (1900-1950) schreef de muziek
De methode wordt ook wel “The Method” voor “Der Jasager” voor een eenvoudige
genoemd (vooral in Amerika nog gebruikt). bezetting.
Vsevolod Meyerhold (1874-1942) zijn leerling, Brecht bewondert het Japanse no-theater.
krijgt de opdracht het Russiche toneel te
vernieuwen (Na de Russische revolutie). DE STIJL
Wright in Japan
Ook de Japanse architectuur stond in de
belangstelling.
, Frank Lloyd Wright (1867-1959) bezoekt in Kunst is volgens hem bij uitstek geschikt om
1893 de wereldtentoonstelling in Chicago war deze achterliggende harmonie te onthullen.
hij onder de indruk raakt van het Japanse Kunst heeft slechts een tijdelijke functie.
paviljoen. Mondriaan probeert de orde en wetmatigheid
- De ruimtelijke indeling van het interieur te laten zien die schuilgaat achter de wanorde
bepaalt het exterieur van zijn gebouwen die we dagelijks zien.
(vertrekken in Japan niet afgescheiden door
muren of deuren). Hij kan de grillige natuur niet gebruiken om de
- Integratie met de omgeving universele waarheid uit te beelden:
- Veel aandacht voor de raampartijen - Drie primaire kleuren (rood, blauw en geel).
- Veel glaswanden in het interieur - Hiertussen worden lijnen getrokken met een
- Wright zoekt de schoonheid niet meer in in liniaal (horizontaal en verticaal).
het toevoegen van allerlei versieringen, maar
in het accentueren van bouwkundige details VOLKSKUNST ALS BRON
en materialen. Brancusi
In een aantal opzichten is het werk van
Schröderhuis Constatin Brancusi (1876-1957) vergelijkbaar
Het werk van Wright is een voorbeeld voor met dat van Mondriaan. Hij zoekt naar
Gerrit Rietveld (1888-1964). Hij kiest in het abstractie en abstractie leidt ook volgens hem
Utrechtse Schröderhuis voor een open uiteindelijk tot de essentie.
structuur, waarin de witte wanden nooit de
onwrikbare zwaarte krijgen van echte muren. In zijn werk:
- Horizontale en verticale vlakken doorsnijden - Een aantal oervormen die hij in allerlei com-
elkaar en vormen schijnbaar bij toeval een binaties en materialen keer op keer her-
ruimte om in te wonen. haalt.
- Schuifwanden maken het mogelijk de ruimte - De eenvoudige vormen zijn ontleend aan de
op verschillende manieren in te delen. volkskunst (volgens zijn geboorteland Roe-
- Rietveld heeft ene hekel aan luiheid, en meniё).
daarom staan alle meubels alleen een actieve
zithouding toe (ook de Rood-blauwe stoel zit Adam en Eva
niet erg plezierig). - De ruw uitgesneden vormen doen denken
- Aan de ruimtelijke vertalingen van aan de houten kolommen die te vinden zijn in
Mondriaan doet Rietveld geen consessies aan de traditionele Roemeense huizen.
functionaliteit. - Aan de andere kant roept het associaties op
- Zijn ontwerpen zijn de zuiverste voorbeelden met vruchtbaarheidsbeeldjes (niet-westerse
van de toekomstvisie van De Stijl. kunst).
Mondriaan Bartók
De oprichting van De Stijl (1917).is een reactie De Hongaarse componist Béla Bartók (1881-
op WOI. Tegenover de chaos van alledag stelt 1945) verwerkt primitievere vormen van
De Stijl een wereld van innerlijke rust, kunst.
harmonie en orde in het vooruitzicht. 3 verschillende manieren om volksmuziek te
I.p.v zich druk te maken over de incidentele gebruiken:
ongemakken, moet de mensheid zich meer 1. Hij kan de melodieёn ongewijzigd
bewust worden van het tijdloze en universele overnemen of voorzien van een een-
evenwicht dat schuilgaat achter de uiterlijke voudige begeleiding.
zaken van alledag. 2. Hij hoeft geen echte boerenmelodie
te gebruiken en hij kan zelf volkslied-
Piet Mondriaan (1872-1944) is de imitaties bedenken.
belangrijkste vertegenwoordiger van De Stijl. 3. Hij kan muziek schrijven die dezelfde
sfeer ademt als de volksmuziek.
“Constructie in de eerste helft van de 20e eeuw”
Het zwarte vierkant Biomechanica
Kasimir Malevitsj (1878-1935) schildert een Meyerhold keert zicht tegen het naturalisme.
zwart vierkant op een witte achtergrond. Dit Ljubov Popova (1889-1924) ontwerp voor
schilderij betekende het begin van een Meyerholds stuk “De bedrogen echtgenoot”
volledig abstracte kunst. Het gaat erom de een industrieel ogend decor met een
geest of het gevoel weer te geven. Dit kan het constructie van trappen, verhogingen en
best worden weergegeven in eenvoudige, liften. Decorwisselingen zijn niet nodig door
elementaire vormen: de geest boven de de abstractie.
materie (suprematisme). Ook ontwerpt hij een soort overall voor alle
spelers, ongeacht hun rol.
Revolutie
In 1917 wordt de tsaar afgezet, want het De acteurs krijgen lessen in biomechanica om
tsaristische bewind blijkt toch niet bestand zo efficiёnt te kunnen bewegen als
tegen de enorme inspanningen die de oorlog fabrieksarbeiders.
vraagt. Door de oktoberrevolutie komt Lenin Hierin wordt het menselijk lichaam getraind
aan de macht. mechanisch te bewegen als een machine.
De Russische kunstenaar storten zich
enthousiast op de vormgeving van Meyerholds theater wordt het industriёle of
propaganda, monumenten en alledaagse constructivistische theater genoemd en
voorwerpen, zoals meubilair, kleding en kenmerkt zich door:
serviesgoed. - Een hoog tempo
El Lissitzky (1890-1941) gebruikte de - Een dynamische eenakter van een
abstracte vormen van Malevitsj in zijn kwartier
affiches.
Montage van losse elementen Episch theater
(constructivisme). Bertold Brecht (1898-1956) keert zich ook
tegen de Stanislavskymethode.
THEATER Hij wil dat zijn publiek niet meevoelt met de
Naturalisme spelers, maar aan het denken wordt gezet.
Tot de oorlog > in Rusland toneel zo natuurlijk Daarom bouwt hij in zijn voorstellingen
mogelijk. Het naturalisme is een vorm van “vervreemdingseffecten” in (bijvoorbeeld
lijsttoneel (duidelijke scheiding tussen het liedjes of commentaarstemmen).
publiek en de spelers op het toneel > de doek
en de lijst). Het werk van Brecht = episch theater. De
Konstantin Stanislavsky (1863-1938) emotie of de psyche van de personages is
ontwikkelt om het naturalisme te verhogen minder belangrijk dan de rol die ze spelen in
een speelstijl waarin de acteurs helemaal in het verhaal.
de huid kruipen van de rol die ze spelen. Kurt Weill (1900-1950) schreef de muziek
De methode wordt ook wel “The Method” voor “Der Jasager” voor een eenvoudige
genoemd (vooral in Amerika nog gebruikt). bezetting.
Vsevolod Meyerhold (1874-1942) zijn leerling, Brecht bewondert het Japanse no-theater.
krijgt de opdracht het Russiche toneel te
vernieuwen (Na de Russische revolutie). DE STIJL
Wright in Japan
Ook de Japanse architectuur stond in de
belangstelling.
, Frank Lloyd Wright (1867-1959) bezoekt in Kunst is volgens hem bij uitstek geschikt om
1893 de wereldtentoonstelling in Chicago war deze achterliggende harmonie te onthullen.
hij onder de indruk raakt van het Japanse Kunst heeft slechts een tijdelijke functie.
paviljoen. Mondriaan probeert de orde en wetmatigheid
- De ruimtelijke indeling van het interieur te laten zien die schuilgaat achter de wanorde
bepaalt het exterieur van zijn gebouwen die we dagelijks zien.
(vertrekken in Japan niet afgescheiden door
muren of deuren). Hij kan de grillige natuur niet gebruiken om de
- Integratie met de omgeving universele waarheid uit te beelden:
- Veel aandacht voor de raampartijen - Drie primaire kleuren (rood, blauw en geel).
- Veel glaswanden in het interieur - Hiertussen worden lijnen getrokken met een
- Wright zoekt de schoonheid niet meer in in liniaal (horizontaal en verticaal).
het toevoegen van allerlei versieringen, maar
in het accentueren van bouwkundige details VOLKSKUNST ALS BRON
en materialen. Brancusi
In een aantal opzichten is het werk van
Schröderhuis Constatin Brancusi (1876-1957) vergelijkbaar
Het werk van Wright is een voorbeeld voor met dat van Mondriaan. Hij zoekt naar
Gerrit Rietveld (1888-1964). Hij kiest in het abstractie en abstractie leidt ook volgens hem
Utrechtse Schröderhuis voor een open uiteindelijk tot de essentie.
structuur, waarin de witte wanden nooit de
onwrikbare zwaarte krijgen van echte muren. In zijn werk:
- Horizontale en verticale vlakken doorsnijden - Een aantal oervormen die hij in allerlei com-
elkaar en vormen schijnbaar bij toeval een binaties en materialen keer op keer her-
ruimte om in te wonen. haalt.
- Schuifwanden maken het mogelijk de ruimte - De eenvoudige vormen zijn ontleend aan de
op verschillende manieren in te delen. volkskunst (volgens zijn geboorteland Roe-
- Rietveld heeft ene hekel aan luiheid, en meniё).
daarom staan alle meubels alleen een actieve
zithouding toe (ook de Rood-blauwe stoel zit Adam en Eva
niet erg plezierig). - De ruw uitgesneden vormen doen denken
- Aan de ruimtelijke vertalingen van aan de houten kolommen die te vinden zijn in
Mondriaan doet Rietveld geen consessies aan de traditionele Roemeense huizen.
functionaliteit. - Aan de andere kant roept het associaties op
- Zijn ontwerpen zijn de zuiverste voorbeelden met vruchtbaarheidsbeeldjes (niet-westerse
van de toekomstvisie van De Stijl. kunst).
Mondriaan Bartók
De oprichting van De Stijl (1917).is een reactie De Hongaarse componist Béla Bartók (1881-
op WOI. Tegenover de chaos van alledag stelt 1945) verwerkt primitievere vormen van
De Stijl een wereld van innerlijke rust, kunst.
harmonie en orde in het vooruitzicht. 3 verschillende manieren om volksmuziek te
I.p.v zich druk te maken over de incidentele gebruiken:
ongemakken, moet de mensheid zich meer 1. Hij kan de melodieёn ongewijzigd
bewust worden van het tijdloze en universele overnemen of voorzien van een een-
evenwicht dat schuilgaat achter de uiterlijke voudige begeleiding.
zaken van alledag. 2. Hij hoeft geen echte boerenmelodie
te gebruiken en hij kan zelf volkslied-
Piet Mondriaan (1872-1944) is de imitaties bedenken.
belangrijkste vertegenwoordiger van De Stijl. 3. Hij kan muziek schrijven die dezelfde
sfeer ademt als de volksmuziek.
