Ontwikkeling psychologie samenvatting
Inhoud
Hoofdstuk 2: Theoretische perspectieven en onderzoek.......................................................................3
2.1 Perspectieven bij het kijken naar kinderen...................................................................................3
2.1.1 Psychodynamisch perspectief, Freud & Erikson.....................................................................3
2.1.2 Behavioristisch perspectief, Watson, Pavlov & Skinner.........................................................6
2.1.3 Cognitief perspectief, Piaget..................................................................................................8
2.1.4 Systemisch perspectief, Bronfenbrenner & Vygotsky............................................................9
2.1.5 Evolutionair perspectief, Darwin & Lorenz..........................................................................10
Hoofstuk 4: De geboorte en het pasgeboren kind................................................................................10
4.3 Wat een pasgeboren baby allemaal kan.....................................................................................10
4.3.1 Fysieke vaardigheden..........................................................................................................10
4.3.2 Zintuigen..............................................................................................................................10
4.3.3 Het leervermogen van de pasgeborene...............................................................................11
4.3.4 Sociale vaardigheden...........................................................................................................11
Hoofdstuk 5: De fysieke ontwikkeling in de babytijd............................................................................12
5.1 Groei en ontwikkeling.................................................................................................................12
Vier principes van groei................................................................................................................12
Zenuwstelsel en de hersenen: de fundamenten van onze ontwikkeling......................................13
Omgevingsinvloeden op de ontwikkeling van de hersenen..........................................................13
5.2 De motorische ontwikkeling.......................................................................................................15
Ontwikkelingsnormen...................................................................................................................17
Brandstof voor de motorische ontwikkeling.................................................................................17
5.3 De ontwikkeling van de zintuigen...............................................................................................18
Visuele perceptie vaardigheden:..................................................................................................18
Auditieve perceptie vaardigheden:...............................................................................................18
Ruiken proeven en voelen............................................................................................................18
Gevoeligheid voor pijn en aanrakingen........................................................................................18
Multimodale perceptie: de input van individuele zintuigen gecombineerd.................................18
Hoofdstuk 6: De cognitieve ontwikkeling in de babytijd.......................................................................18
6.1 Cognitieve ontwikkeling volgens Piaget......................................................................................18
Hoofdstuk 9: De cognitieve ontwikkeling in de peuter- en kleutertijd.................................................19
9.1 De intellectuele ontwikkeling.....................................................................................................19
Begrippen hoofdstuk 9.1:.............................................................................................................19
Hoofstuk 11: De fysieke ontwikkeling in de schooltijd.........................................................................20
,11.2 Invloeden op de fysieke ontwikkeling.......................................................................................20
Kinderobesitas..............................................................................................................................20
Gezondheidsklachten in de schooltijd..........................................................................................20
Psychosomatische klachten..........................................................................................................20
Ongelukken...................................................................................................................................21
11.3 Kinderen met speciale behoeften.............................................................................................21
ADHD............................................................................................................................................21
, Hoofdstuk 2: Theoretische perspectieven en onderzoek
2.1 Perspectieven bij het kijken naar kinderen
2.1.1 Psychodynamisch perspectief, Freud & Erikson
Focus op innerlijke krachten. Deze theorie gaat ervan uit dat onbewuste krachten bepalend zijn voor
de persoonlijkheid en het gedrag van iemand. Met het onbewuste bedoelt hij het deel van iemands
persoonlijkheid dat kinderlijke wensen, verlangens en behoeften bevat, die vanwege verstorende
aard afgesloten zijn van het bewustzijn. Freud meende dat het onbewuste verantwoordelijk is voor
een grootdeel van ons dagelijks gedrag.
Volgens Freud kent elke persoonlijkheid drie aspecten: id, ego en superego.
Id is het primitieve, ongeorganiseerde, aangeboren deel van de persoonlijkheid dat opereert vanuit
het genotsprincipe.
Ego is het rationele en redelijke deel van de persoonlijkheid, dat opereert vanuit het
realiteitsprincipe.
Superego is het aspect van de persoonlijkheid dat iemands geweten vertegenwoordigt en het
onderscheidt maakt tussen goed en kwaad.
Als er iets niet goed gaat in ontwikkeling dan spreekt men van fixatie in bepaalde fase: bijv.
kettingroker zou problemen kunnen hebben in orale fase (je stopt alles in je mond). Dat kun je later
repareren door middel van therapie.
Sigmund Freud zag geest en lichaam als een geheel van energiestromen. Die energiestromen noemde
Freud "driften" (Triebe). Deze driften werken doorgaans ongemerkt, en zijn "primair". Zo
onderscheidde Freud een levensdrift (Eros), de primaire drang tot zelfbehoud (voortzetting van de
soort, liefde voor jezelf en voor de anderen). In zijn latere werk meent Freud ook een doodsdrift
(Thanatos) te kunnen onderscheiden, het streven naar een spanningsloze toestand (oceanisch
gevoel). De seksuele driften noemde hij libido.
Freud ontwikkelde ook een theorie over de manier waarop die persoonlijkheid zich tijdens de
kindertijd vormt. De psychoseksuele ontwikkeling; vijf fasen die kinderen volgens Freud doorlopen,
waarin genot of bevrediging, telkens gericht is op een andere biologische functie en een ander deel
van het lichaam.
De vijf fasen van de psychoseksuele ontwikkeling:
1. Orale fase: 0-1 jaar.
- Erogene zone: mond. Wereld ontdekken aan de hand van de mond
- Bevrediging van libido door zuigen en eten.
- Moeder bevredigt deze behoefte.
- Orale behoefte verdwijnt niet helemaal, maar wordt verdrongen: ’t zuigen aan borst
verdwijnt, maar daarvoor in plaats snoepen, roken, duimzuigen, etc.
2. Anale fase: 1-3 jaar. Start 18-24 mnd.
- Erogene zone: anus. Zindelijkheidsfase (overdag)
- Lustgevoelens aan de controle over sluitspier: controle over ophouden/ vrijgeven van
ontlasting.
Inhoud
Hoofdstuk 2: Theoretische perspectieven en onderzoek.......................................................................3
2.1 Perspectieven bij het kijken naar kinderen...................................................................................3
2.1.1 Psychodynamisch perspectief, Freud & Erikson.....................................................................3
2.1.2 Behavioristisch perspectief, Watson, Pavlov & Skinner.........................................................6
2.1.3 Cognitief perspectief, Piaget..................................................................................................8
2.1.4 Systemisch perspectief, Bronfenbrenner & Vygotsky............................................................9
2.1.5 Evolutionair perspectief, Darwin & Lorenz..........................................................................10
Hoofstuk 4: De geboorte en het pasgeboren kind................................................................................10
4.3 Wat een pasgeboren baby allemaal kan.....................................................................................10
4.3.1 Fysieke vaardigheden..........................................................................................................10
4.3.2 Zintuigen..............................................................................................................................10
4.3.3 Het leervermogen van de pasgeborene...............................................................................11
4.3.4 Sociale vaardigheden...........................................................................................................11
Hoofdstuk 5: De fysieke ontwikkeling in de babytijd............................................................................12
5.1 Groei en ontwikkeling.................................................................................................................12
Vier principes van groei................................................................................................................12
Zenuwstelsel en de hersenen: de fundamenten van onze ontwikkeling......................................13
Omgevingsinvloeden op de ontwikkeling van de hersenen..........................................................13
5.2 De motorische ontwikkeling.......................................................................................................15
Ontwikkelingsnormen...................................................................................................................17
Brandstof voor de motorische ontwikkeling.................................................................................17
5.3 De ontwikkeling van de zintuigen...............................................................................................18
Visuele perceptie vaardigheden:..................................................................................................18
Auditieve perceptie vaardigheden:...............................................................................................18
Ruiken proeven en voelen............................................................................................................18
Gevoeligheid voor pijn en aanrakingen........................................................................................18
Multimodale perceptie: de input van individuele zintuigen gecombineerd.................................18
Hoofdstuk 6: De cognitieve ontwikkeling in de babytijd.......................................................................18
6.1 Cognitieve ontwikkeling volgens Piaget......................................................................................18
Hoofdstuk 9: De cognitieve ontwikkeling in de peuter- en kleutertijd.................................................19
9.1 De intellectuele ontwikkeling.....................................................................................................19
Begrippen hoofdstuk 9.1:.............................................................................................................19
Hoofstuk 11: De fysieke ontwikkeling in de schooltijd.........................................................................20
,11.2 Invloeden op de fysieke ontwikkeling.......................................................................................20
Kinderobesitas..............................................................................................................................20
Gezondheidsklachten in de schooltijd..........................................................................................20
Psychosomatische klachten..........................................................................................................20
Ongelukken...................................................................................................................................21
11.3 Kinderen met speciale behoeften.............................................................................................21
ADHD............................................................................................................................................21
, Hoofdstuk 2: Theoretische perspectieven en onderzoek
2.1 Perspectieven bij het kijken naar kinderen
2.1.1 Psychodynamisch perspectief, Freud & Erikson
Focus op innerlijke krachten. Deze theorie gaat ervan uit dat onbewuste krachten bepalend zijn voor
de persoonlijkheid en het gedrag van iemand. Met het onbewuste bedoelt hij het deel van iemands
persoonlijkheid dat kinderlijke wensen, verlangens en behoeften bevat, die vanwege verstorende
aard afgesloten zijn van het bewustzijn. Freud meende dat het onbewuste verantwoordelijk is voor
een grootdeel van ons dagelijks gedrag.
Volgens Freud kent elke persoonlijkheid drie aspecten: id, ego en superego.
Id is het primitieve, ongeorganiseerde, aangeboren deel van de persoonlijkheid dat opereert vanuit
het genotsprincipe.
Ego is het rationele en redelijke deel van de persoonlijkheid, dat opereert vanuit het
realiteitsprincipe.
Superego is het aspect van de persoonlijkheid dat iemands geweten vertegenwoordigt en het
onderscheidt maakt tussen goed en kwaad.
Als er iets niet goed gaat in ontwikkeling dan spreekt men van fixatie in bepaalde fase: bijv.
kettingroker zou problemen kunnen hebben in orale fase (je stopt alles in je mond). Dat kun je later
repareren door middel van therapie.
Sigmund Freud zag geest en lichaam als een geheel van energiestromen. Die energiestromen noemde
Freud "driften" (Triebe). Deze driften werken doorgaans ongemerkt, en zijn "primair". Zo
onderscheidde Freud een levensdrift (Eros), de primaire drang tot zelfbehoud (voortzetting van de
soort, liefde voor jezelf en voor de anderen). In zijn latere werk meent Freud ook een doodsdrift
(Thanatos) te kunnen onderscheiden, het streven naar een spanningsloze toestand (oceanisch
gevoel). De seksuele driften noemde hij libido.
Freud ontwikkelde ook een theorie over de manier waarop die persoonlijkheid zich tijdens de
kindertijd vormt. De psychoseksuele ontwikkeling; vijf fasen die kinderen volgens Freud doorlopen,
waarin genot of bevrediging, telkens gericht is op een andere biologische functie en een ander deel
van het lichaam.
De vijf fasen van de psychoseksuele ontwikkeling:
1. Orale fase: 0-1 jaar.
- Erogene zone: mond. Wereld ontdekken aan de hand van de mond
- Bevrediging van libido door zuigen en eten.
- Moeder bevredigt deze behoefte.
- Orale behoefte verdwijnt niet helemaal, maar wordt verdrongen: ’t zuigen aan borst
verdwijnt, maar daarvoor in plaats snoepen, roken, duimzuigen, etc.
2. Anale fase: 1-3 jaar. Start 18-24 mnd.
- Erogene zone: anus. Zindelijkheidsfase (overdag)
- Lustgevoelens aan de controle over sluitspier: controle over ophouden/ vrijgeven van
ontlasting.
