Les 1
Wat is recht?
- Alle overheidsregels die op een bepaald moment gelden in de samenleving.
Rechtsregels:
- Door de overheid gemaakt.
- Algemeen geldend.
- Gehandhaafd door de rechter.
Wat is het doel van het recht?
- Ordenen van de samenleving en zorgen voor een rechtvaardige oplossing als er een conflict
is.
Rechtsbronnen:
- Wet.
- Jurisprudentie (uitspraak van de rechter).
- Verdragen (afspraken en regels tussen landen internationaal).
- Gewoonte.
Indeling van het recht
- Onderscheid naar onderwerp
4 rechtsgebieden:
Staatsrecht.
Bestuursrecht (relatie tussen overheid en burger).
Strafrecht.
Burgerlijk recht.
- Onderscheid naar de rol van de verheid
Publiekrecht.
Privaatrecht.
- Onderscheid naar materieel en formeel
Materieel recht (wat?):
Beschrijft de rechten en plichten van mensen en instellingen.
Formeel recht (hoe?):
Procedureregels.
Hoe wordt het materieel recht gehandhaafd?
Bestuursrecht
Bestuursrecht betreft de relatie tussen bestuur en burger.
- Bevoegdheden, rechten en plichten van het bestuur.
- Normen voor bestuurshandelen.
,Bevoegdheid overheid: waar vandaan?
- Democratie: volk geeft opdracht via volksvertegenwoordiging aan uitvoerende macht.
- Dus: overheid kan nooit iets doen zonder bevoegdheid.
- Een overheidshandelen moet dus altijd afgeleid zijn van een bevoegdheid die uit een wet in
formele zin afkomstig is.
- In die wet staat ook vanwege welke taak/verantwoordelijkheid de bevoegdheid is gegeven,
en hoe die dus moet worden ingekaderd.
- Daarnaast uiteraard inkadering door A.B.B.B.’s (algemene beginselen van behoorlijk
bestuur).
Wat betekent dit voor de gemeente?
- Waar staan de bevoegdheden voor de gemeente?
Gemeentewet
Titel III
Hoofdstuk VIII
Artikel 108
- Welke taak ligt aan deze bevoegdheden ten grondslag?
De taak door het volk gegeven om ons land rechtvaardig te besturen.
- Hoe werden zij begrensd?
Bovengrens Wet.
Ondergrens Privacy.
Rechtsbronnen bestuursrecht
1. Algemeen bestuursrecht
‘Basisregels’.
Algemene wet bestuursrecht (Awb).
2. Bijzonder bestuursrecht
Beleidstermen.
Andere wetten dan de Awb.
3. Ongeschreven regels en beginselen
Bestuursorgaan
- College van B&W.
- Art. 1:1 lid 1 Awb.
- Onder a: organen (burgemeester) van rechtspersonen (gemeente) krachtens publiekrecht
ingesteld (a-organen).
- Onder b: personen of colleges met enig openbaar gezag bekleed (b-organen) bijv. CBR.
- Lid 2: beschrijft wat GEEN bestuursorgaan is.
A-organen: Bestuursorganen van de staat
- Regering.
- Ministerraad.
- Ministers.
- Staatssecretarissen.
, Bestuursorganen van de provincie
- Provinciewet:
- Provinciale staten.
- Gedeputeerde staten.
- Commissaris van de koningin.
Bestuursorganen van de gemeente
- Gemeentewet:
- Gemeenteraad.
- College van B&W.
- Burgemeester.
B-organen
- Personen of colleges met enig openbaar gezag bekleed (b-organen).
- Ontlenen openbaar gezag aan een duidelijke opdracht tot het verrichten van een bepaalde
bestuurstaak.
Voorbeeld: Leerplichtambtenaar, ROC (bevoegdheid uit de leerplicht) en CBR.
Belanghebbende: art. 1:2 Awb
- “degene wiens belang rechtstreeks bij besluit is betrokken”
- Eisen uit jurisprudentie:
Eigen belang
Objectief bepaalbaar
Actueel
Persoonlijk
Rechtstreeks
Handelingen bestuursorgaan
- Bestuurshandelingen
Feitelijke handelingen
Rechtshandelingen
Bestuurshandelingen
Rechtshandelingen
- Gericht op rechtsgevolg, waardoor er rechten of plichten ontstaan
Publiekrechtelijk (eenzijdig)
Privaatrechtelijk (meerzijdig)
Feitelijke handelingen
Openbaar lichaam
- Rijk, provincie, gemeente: openbare lichamen:
= publiekrechtelijke rechtspersonen.
= speler in het privaatrecht.
Bestuursorganen
- Organen van rijk, provincie, gemeente: bestuursorganen:
= spelers in het staats- en bestuursrecht.