Werkgroepen Financieel Economische Criminaliteit
Inhoudsopgave
Werkgroep 1: Vastgoedfraude ............................................................................................................. 2
Kennisclip 1: Witteboordencriminaliteit .......................................................................................... 2
Werkgroep 1 9-2-2017................................................................................................................. 3
Werkgroep 2: Organisatiecriminaliteit ................................................................................................ 7
Kennisclip 2: Organisatiecriminaliteit .............................................................................................. 7
Werkgroep 2 16-2-2017 ............................................................................................................... 8
Werkgroep 3: Overheidscriminaliteit................................................................................................. 11
Kennisclip 3: Overheidscriminaliteit .............................................................................................. 11
Werkgroep 3 23-2-2017 ............................................................................................................. 12
Werkgroep 4: Differentiële Associatie en Neutralisatietechnieken .................................................. 14
Kennisclip 4: DA en Neutralisatietechnieken ................................................................................. 14
Werkgroep 4 2-03-2017 ............................................................................................................. 15
Werkgroep 5: Rationele Keuze en Strain ........................................................................................... 17
Kennisclip 5: Rationele Keuze en Strain ......................................................................................... 17
Werkgroep 5 9-3-2017................................................................................................................ 18
Werkgroep 6: Regulering en Toezicht ................................................................................................ 21
Kennisclip 6: Regulering en Toezicht.............................................................................................. 21
Werkgroep 6 16-3-2017 ............................................................................................................. 23
Werkgroep 7: Opsporing, Vervolging en Bestraffing ......................................................................... 27
Kennisclip 7: Opsporing, Vervolging en Bestraffing ....................................................................... 27
Werkgroep 7 23-03-2017 ........................................................................................................... 29
1
, Werkgroep 1: Vastgoedfraude
Kennisclip 1: Witteboordencriminaliteit
- Vastgoedfraude.
Bouwfonds en pensioenfonds.
o Hoofdverdachten: gebouwen voor te weinig geld verkocht daarna 5x doorverkocht
met enorme winst. De verdachten zouden deze winst in eigen zak hebben gestoken.
Daarbij: te veel betaald voor nieuwbouwprojecten.
o Pensioenfonds: directeur omgekocht.
Witteboordencriminaliteit.
o Sutherland: introduceerde wbc. Hij vond dat er te veel aandacht werd besteed aan
misdaden van de mensen in de lagere klasse van de samenleving. Hij vroeg aandacht
voor de schade die de elite toebracht. Hij schreef hier een boek over op basis van zijn
onderzoek naar 70 bedrijven.
Hij werd geïnspireerd door Ross. Die sprak over robber barons = schatrijke
en medogeloze zakenlieden. Enerzijds waren het kopstukken van de
Amerikaanse geschiedenis (Van der Bilt en Rockefeller). Anderzijds worden
ze vandaag de dag gezien als witteboordencriminelen.
o Sutherland was boos op Amerikaanse bedrijven die geprofiteerd hadden van de
Wereldoorlogen.
o In Nederland had Bonger aandacht voor wbc, hij maakte als een van de eersten
onderscheid tussen criminaliteit in de straten en criminaliteit in de maatpakken.
- Definitie wbc:
I. Hoge sociale status. Onderscheid tussen de blauwe en de witte boorden.
o Vastgoed: hoofdverdachten waren directeuren.
II. In de uitoefening van het beroep of het bedrijf (als functionaris binnen de organisatie).
o Vastgoed: hoofdverdachte besliste over de bouwprojecten en verreikte hiermee
zichzelf.
III. De misdaden. Sutherland verstond hier ook onder dat de maatschappelijke elite in staat
was om hun misdaden buiten het bereik van het strafrecht te houden. Als de gedragingen
al begrensd waren, dan was dat eerder in de sfeer van het privaatrecht en het
bestuursrecht. Maar Sutherland vond dat wanneer je keek naar de overtredingen dat
dezelfde criteria golden als wanneer iets criminaliteit is:
a. Sociaal schadelijk.
b. Verwijtbaar.
o Vastgoed: uitzondering. Hier was wel strafrechtelijke vervolging voor fraude en
corruptie.
- Kritiek op de definitie van Sutherland.
I. Kritiek op de misdaden:
o Veel te breed.
Juristen vonden dat je de term criminaliteit moet beperken tot de
gedragingen die worden verboden tot het strafrecht en tot de gevallen
waarin de rechter een oordeel heeft geveld.
Sutherland was het er niet mee eens. Dat zou namelijk betekenen dat veel
schadelijke gedragingen niet bestudeerd zouden kunnen worden (het zou
dan immers geen criminaliteit zijn). Als ze wel worden verboden: dan zorgt
de maatschappelijke positie ervoor dat ze niet vervolgd en veroordeeld
worden.
Kredietcrisis: grote risico’s, hoge bonussen en woekerpolissen
daders worden vaak als crimineel gezien, terwijl de bankier geen
strafbaar feit heeft gepleegd.
o Veel te smal.
Kritisch criminologen: laat de binding met het recht los. Koppel het begrip
misdaad aan de sociale schade die wordt veroorzaakt. Door de globalisering
verplaatsen bedrijven zich naar ontwikkelingslanden en richten daar schade
toe. In deze landen kan de gedraging misschien niet worden gezien als
criminaliteit.
II. Kritiek op de operationalisering van ‘hoge sociale status’.
o Wanneer gaat men onderscheid maken tussen blauwe en witte boorden?
2
Inhoudsopgave
Werkgroep 1: Vastgoedfraude ............................................................................................................. 2
Kennisclip 1: Witteboordencriminaliteit .......................................................................................... 2
Werkgroep 1 9-2-2017................................................................................................................. 3
Werkgroep 2: Organisatiecriminaliteit ................................................................................................ 7
Kennisclip 2: Organisatiecriminaliteit .............................................................................................. 7
Werkgroep 2 16-2-2017 ............................................................................................................... 8
Werkgroep 3: Overheidscriminaliteit................................................................................................. 11
Kennisclip 3: Overheidscriminaliteit .............................................................................................. 11
Werkgroep 3 23-2-2017 ............................................................................................................. 12
Werkgroep 4: Differentiële Associatie en Neutralisatietechnieken .................................................. 14
Kennisclip 4: DA en Neutralisatietechnieken ................................................................................. 14
Werkgroep 4 2-03-2017 ............................................................................................................. 15
Werkgroep 5: Rationele Keuze en Strain ........................................................................................... 17
Kennisclip 5: Rationele Keuze en Strain ......................................................................................... 17
Werkgroep 5 9-3-2017................................................................................................................ 18
Werkgroep 6: Regulering en Toezicht ................................................................................................ 21
Kennisclip 6: Regulering en Toezicht.............................................................................................. 21
Werkgroep 6 16-3-2017 ............................................................................................................. 23
Werkgroep 7: Opsporing, Vervolging en Bestraffing ......................................................................... 27
Kennisclip 7: Opsporing, Vervolging en Bestraffing ....................................................................... 27
Werkgroep 7 23-03-2017 ........................................................................................................... 29
1
, Werkgroep 1: Vastgoedfraude
Kennisclip 1: Witteboordencriminaliteit
- Vastgoedfraude.
Bouwfonds en pensioenfonds.
o Hoofdverdachten: gebouwen voor te weinig geld verkocht daarna 5x doorverkocht
met enorme winst. De verdachten zouden deze winst in eigen zak hebben gestoken.
Daarbij: te veel betaald voor nieuwbouwprojecten.
o Pensioenfonds: directeur omgekocht.
Witteboordencriminaliteit.
o Sutherland: introduceerde wbc. Hij vond dat er te veel aandacht werd besteed aan
misdaden van de mensen in de lagere klasse van de samenleving. Hij vroeg aandacht
voor de schade die de elite toebracht. Hij schreef hier een boek over op basis van zijn
onderzoek naar 70 bedrijven.
Hij werd geïnspireerd door Ross. Die sprak over robber barons = schatrijke
en medogeloze zakenlieden. Enerzijds waren het kopstukken van de
Amerikaanse geschiedenis (Van der Bilt en Rockefeller). Anderzijds worden
ze vandaag de dag gezien als witteboordencriminelen.
o Sutherland was boos op Amerikaanse bedrijven die geprofiteerd hadden van de
Wereldoorlogen.
o In Nederland had Bonger aandacht voor wbc, hij maakte als een van de eersten
onderscheid tussen criminaliteit in de straten en criminaliteit in de maatpakken.
- Definitie wbc:
I. Hoge sociale status. Onderscheid tussen de blauwe en de witte boorden.
o Vastgoed: hoofdverdachten waren directeuren.
II. In de uitoefening van het beroep of het bedrijf (als functionaris binnen de organisatie).
o Vastgoed: hoofdverdachte besliste over de bouwprojecten en verreikte hiermee
zichzelf.
III. De misdaden. Sutherland verstond hier ook onder dat de maatschappelijke elite in staat
was om hun misdaden buiten het bereik van het strafrecht te houden. Als de gedragingen
al begrensd waren, dan was dat eerder in de sfeer van het privaatrecht en het
bestuursrecht. Maar Sutherland vond dat wanneer je keek naar de overtredingen dat
dezelfde criteria golden als wanneer iets criminaliteit is:
a. Sociaal schadelijk.
b. Verwijtbaar.
o Vastgoed: uitzondering. Hier was wel strafrechtelijke vervolging voor fraude en
corruptie.
- Kritiek op de definitie van Sutherland.
I. Kritiek op de misdaden:
o Veel te breed.
Juristen vonden dat je de term criminaliteit moet beperken tot de
gedragingen die worden verboden tot het strafrecht en tot de gevallen
waarin de rechter een oordeel heeft geveld.
Sutherland was het er niet mee eens. Dat zou namelijk betekenen dat veel
schadelijke gedragingen niet bestudeerd zouden kunnen worden (het zou
dan immers geen criminaliteit zijn). Als ze wel worden verboden: dan zorgt
de maatschappelijke positie ervoor dat ze niet vervolgd en veroordeeld
worden.
Kredietcrisis: grote risico’s, hoge bonussen en woekerpolissen
daders worden vaak als crimineel gezien, terwijl de bankier geen
strafbaar feit heeft gepleegd.
o Veel te smal.
Kritisch criminologen: laat de binding met het recht los. Koppel het begrip
misdaad aan de sociale schade die wordt veroorzaakt. Door de globalisering
verplaatsen bedrijven zich naar ontwikkelingslanden en richten daar schade
toe. In deze landen kan de gedraging misschien niet worden gezien als
criminaliteit.
II. Kritiek op de operationalisering van ‘hoge sociale status’.
o Wanneer gaat men onderscheid maken tussen blauwe en witte boorden?
2
