Hoorcollege
Wat is taxonomie?
Taxonomie is de wetenschap van het indelen in groepen. De systematische
indeling van de domeinen in rijken, orden, suborden, families, geslachten en
soorten. Hiervoor worden wetenschappelijke namen in het Latijns gebruikt.
Binaire (binominale) naamgeving
De naam van een soort bestaat uit twee onderdelen:
- Eerste deel is de genus (geslachtsnaam).
- Tweede deel is de soortaanduiding.
- Soms nog een derde deel, de ternaire naam bijvoorbeeld: Ondersoort.
Dit is bedacht door Carolus Linnaeus -> Linnaean system.
Wetenschappelijke namen op de goede manier schrijven:
- Cursief, of als tekst helemaal cursief is soortnaam normaal.
- In titels vaak in hoofdletters.
Systematiek = indelen in groepen
De groepen van de systematiek zijn:
Domein -> rijk -> stam -> klasse -> orde -> familie -> geslacht -> soort -> ondersoort
Systematiek wordt voortdurend aangepast op basis van nieuwe kennis en technieken. Hierdoor heb je
een scheiding in oude en nieuwe indelingen.
In een stamboom kan je een bepaalde verwantschap zien/weergeven. Maar je kan niet zien wanneer
de splitsing evolutionair is gesplitst.
Waarop ga je indelen?
- Overeenkomsten in bouw en uiterlijk = Morfologie
- Overeenkomsten in afstamming = Fylogenie
- Overeenkomsten in genetica = Moleculaire genetica
De vier rijken
Organisme kunnen worden ingedeeld in vier rijken:
- Planten, dieren, bacteriën en schimmels.
Verschillen kennen tussen de vier rijken
Prokaryoten hebben geen celkern, eukaryoten wel.
Prokaryoten kan je weer splitsen in archaea en
bacteriën volgends de nieuwste indeling.
, Homologie en analogie
Homologie -> duidt op een gemeenschappelijke afstamming. Denk aan de bouw
van armen, poten en vinnen van zoogdieren. Deze bestaan allemaal uit dezelfde
botten.
Analogie -> convergente evolutie = evolutie die op dezelfde manier plaatsvindt
maar de organisme zijn niet verwant. Dus zelfde bouw/functie maar andere
oorsprong.
Vraag jezelf altijd af:
Lijken dieren op elkaar doordat ze dezelfde niche bezetten en hiervoor optimaal
gebouwd zijn of doordat ze verwant zijn aan elkaar?
Biodiversiteit
Biodiversiteit zegt iets over de soortenrijkdom en verhouding in een ecosysteem.
Op soort niveau spreek je van een hoge biodiversiteit wanneer er een grote aanpassingsvermogen is
en natuurwaarde vanuit menselijk oogpunt.
Er is natuurlijke variatie in de diversiteit van verschillende ecosystemen en de plaats in de successie.
Meer diversiteit is over het algemeen stabieler. Niet alle ecosystemen zijn erg biodivers, denk aan
extreme ecosystemen zoals de woestijn.
Wanneer de biodiversiteit van een ecosysteem afneemt versnelt dit de afname andere soorten en
daarmee de biodiversiteit. Dit komt omdat alle organisme in een ecosysteem een belangrijke rol
spelen en andere organisme onderhouden. Het is daarom belangrijk om naar de voedselketen te
kijken wanneer je het over biodiversiteit hebt.
Voedselweb
Primaire producenten produceren hun eigen
energie door fotosynthese of
chemosynthese. Ze zijn dus autotroof!
Primaire consumenten (meestal herbivoren)
eten de primaire producenten.
Consumenten zijn heterotroof!
Secondaire consumenten (bijvoorbeeld
carnivoor) eten de primaire consumenten.
Etc.
Reducenten zetten restafval van
consumenten om waardoor producenten
deze stoffen weer kunnen gebruiken.
Wat is taxonomie?
Taxonomie is de wetenschap van het indelen in groepen. De systematische
indeling van de domeinen in rijken, orden, suborden, families, geslachten en
soorten. Hiervoor worden wetenschappelijke namen in het Latijns gebruikt.
Binaire (binominale) naamgeving
De naam van een soort bestaat uit twee onderdelen:
- Eerste deel is de genus (geslachtsnaam).
- Tweede deel is de soortaanduiding.
- Soms nog een derde deel, de ternaire naam bijvoorbeeld: Ondersoort.
Dit is bedacht door Carolus Linnaeus -> Linnaean system.
Wetenschappelijke namen op de goede manier schrijven:
- Cursief, of als tekst helemaal cursief is soortnaam normaal.
- In titels vaak in hoofdletters.
Systematiek = indelen in groepen
De groepen van de systematiek zijn:
Domein -> rijk -> stam -> klasse -> orde -> familie -> geslacht -> soort -> ondersoort
Systematiek wordt voortdurend aangepast op basis van nieuwe kennis en technieken. Hierdoor heb je
een scheiding in oude en nieuwe indelingen.
In een stamboom kan je een bepaalde verwantschap zien/weergeven. Maar je kan niet zien wanneer
de splitsing evolutionair is gesplitst.
Waarop ga je indelen?
- Overeenkomsten in bouw en uiterlijk = Morfologie
- Overeenkomsten in afstamming = Fylogenie
- Overeenkomsten in genetica = Moleculaire genetica
De vier rijken
Organisme kunnen worden ingedeeld in vier rijken:
- Planten, dieren, bacteriën en schimmels.
Verschillen kennen tussen de vier rijken
Prokaryoten hebben geen celkern, eukaryoten wel.
Prokaryoten kan je weer splitsen in archaea en
bacteriën volgends de nieuwste indeling.
, Homologie en analogie
Homologie -> duidt op een gemeenschappelijke afstamming. Denk aan de bouw
van armen, poten en vinnen van zoogdieren. Deze bestaan allemaal uit dezelfde
botten.
Analogie -> convergente evolutie = evolutie die op dezelfde manier plaatsvindt
maar de organisme zijn niet verwant. Dus zelfde bouw/functie maar andere
oorsprong.
Vraag jezelf altijd af:
Lijken dieren op elkaar doordat ze dezelfde niche bezetten en hiervoor optimaal
gebouwd zijn of doordat ze verwant zijn aan elkaar?
Biodiversiteit
Biodiversiteit zegt iets over de soortenrijkdom en verhouding in een ecosysteem.
Op soort niveau spreek je van een hoge biodiversiteit wanneer er een grote aanpassingsvermogen is
en natuurwaarde vanuit menselijk oogpunt.
Er is natuurlijke variatie in de diversiteit van verschillende ecosystemen en de plaats in de successie.
Meer diversiteit is over het algemeen stabieler. Niet alle ecosystemen zijn erg biodivers, denk aan
extreme ecosystemen zoals de woestijn.
Wanneer de biodiversiteit van een ecosysteem afneemt versnelt dit de afname andere soorten en
daarmee de biodiversiteit. Dit komt omdat alle organisme in een ecosysteem een belangrijke rol
spelen en andere organisme onderhouden. Het is daarom belangrijk om naar de voedselketen te
kijken wanneer je het over biodiversiteit hebt.
Voedselweb
Primaire producenten produceren hun eigen
energie door fotosynthese of
chemosynthese. Ze zijn dus autotroof!
Primaire consumenten (meestal herbivoren)
eten de primaire producenten.
Consumenten zijn heterotroof!
Secondaire consumenten (bijvoorbeeld
carnivoor) eten de primaire consumenten.
Etc.
Reducenten zetten restafval van
consumenten om waardoor producenten
deze stoffen weer kunnen gebruiken.
