Verplichte stof IPR Week 2
Brussel I bis-Verordening: hoofdlijnen en bevoegdheidsgronden
Strikwerda (§230-234, 246, 248-255, 258)
C De bevoegdheidsregeling van de EEX-Verordening II
Het EEX-verdrag is een executieverdrag als traité double: het bevat niet alleen regels inzake de
erkenning en tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen, waartoe de meeste executieverdragen als
traité simple zijn beperkt, maar bevat ook bepalingen die rechtstreeks de internationale bevoegdheid
van de rechter bepalen. De uitlegging van dit verdrag werd opgedragen aan het Hof van Justitie van de
Europese Unie.
In 1988 is te Lugano tussen de toenmalige EG-lidstaten en de toenmalige lidstaten van de Europese
Vrijhandelsassociatie, de EVA (Finland, Noorewgen, Oostenrijk, Ijsland, Zweden en Zwitserland) een
verdrag gesloten dat naar inhoud in grote lijnen gelijk is aan het EEX-verdrag. Doordat Finland,
Oostenrijk en Zweden inmiddels zijn toegetreden tot de EU, is, wat Nederland betreft, het
Parallelverdrag nog slechts van belang in de verhouding tot Zwitserland, Noorwegen en IJsland.
In 2002 werd het EEX-verdrag omgezet in een Verordening. In 2010 heeft een evaluatie van de EEX-
Verordening plaatsgevonden wat heeft geleid tot de EEX-Verordening II. De herschikking heeft niet
geleid tot fundamentele wijzigingen van de bevoegdheidsregeling.
Formeel toepassingsgebied
De woonplaats van de verweerder, ongeacht diens nationaliteit, is beslissend voor de vraag naar de
formele toepasselijkheid van de bevoegdheidsregeling (artikel 4). De woonplaats van de eiser is niet van
belang. ‘Woonplaats’ is geen autonoom begrip. Om vast te stellen of de verweerder woonplaats heeft in
het land van het forum, past de rechter zijn interne wet toe (artikel 62 lid 1). Is de verweerder een
rechtspersoon dan wordt deze voor de toepassing van de verordening geacht woonplaats te hebben op
de plaats van haar statutaire zetel, van haar hoofdbestuur of van haar hoofdvestiging (artikel 63 lid 1).
De woonplaats van de rechtspersoon is dus wel een autonoom begrip.
Op de hoofdregel van het formele toepassingsgebied bestaan een aantal uitzonderingen (zie artikel 6 lid
1):
- Een bevoegdheidsregel die deel uitmaakt van de bijzondere bevoegdheidsregeling inzake
consumentenovereenkomsten (artikel 18 lid 1);
- Een bevoegdheidsregel die behoort tot de bijzondere bevoegdheidsregeling inzake
arbeidsovereenkomsten (artikel 21 lid 2);
- De in artikel 24 neergelegde exclusieve bevoegdheidsregels;
Een restrictieve interpretatie dient hier toegepast te worden
- Forumkeuzeregeling van artikel 25.
Materieel toepassingsgebied (artikel 1)
Het interne recht en het IPR van de lidstaten is, anders dan bij de afbakening van het formele
toepassingsgebied, bij de vaststelling van het materiële toepassingsgebied derhalve ondergeschikt, zodat
de grenzen hier uniform kunnen worden getrokken. De Verordening is van toepassing op burgerlijke en
handelszaken.
Het personen-en familierecht en het familievermogensrecht vallen buiten het traditionele werkterrein
van de Europese Gemeenschap. Het formele IPR met betrekking tot het personen- en familierecht en
het familievermogensrecht is onderwerp van afzonderlijke verordeningen.
1
Brussel I bis-Verordening: hoofdlijnen en bevoegdheidsgronden
Strikwerda (§230-234, 246, 248-255, 258)
C De bevoegdheidsregeling van de EEX-Verordening II
Het EEX-verdrag is een executieverdrag als traité double: het bevat niet alleen regels inzake de
erkenning en tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen, waartoe de meeste executieverdragen als
traité simple zijn beperkt, maar bevat ook bepalingen die rechtstreeks de internationale bevoegdheid
van de rechter bepalen. De uitlegging van dit verdrag werd opgedragen aan het Hof van Justitie van de
Europese Unie.
In 1988 is te Lugano tussen de toenmalige EG-lidstaten en de toenmalige lidstaten van de Europese
Vrijhandelsassociatie, de EVA (Finland, Noorewgen, Oostenrijk, Ijsland, Zweden en Zwitserland) een
verdrag gesloten dat naar inhoud in grote lijnen gelijk is aan het EEX-verdrag. Doordat Finland,
Oostenrijk en Zweden inmiddels zijn toegetreden tot de EU, is, wat Nederland betreft, het
Parallelverdrag nog slechts van belang in de verhouding tot Zwitserland, Noorwegen en IJsland.
In 2002 werd het EEX-verdrag omgezet in een Verordening. In 2010 heeft een evaluatie van de EEX-
Verordening plaatsgevonden wat heeft geleid tot de EEX-Verordening II. De herschikking heeft niet
geleid tot fundamentele wijzigingen van de bevoegdheidsregeling.
Formeel toepassingsgebied
De woonplaats van de verweerder, ongeacht diens nationaliteit, is beslissend voor de vraag naar de
formele toepasselijkheid van de bevoegdheidsregeling (artikel 4). De woonplaats van de eiser is niet van
belang. ‘Woonplaats’ is geen autonoom begrip. Om vast te stellen of de verweerder woonplaats heeft in
het land van het forum, past de rechter zijn interne wet toe (artikel 62 lid 1). Is de verweerder een
rechtspersoon dan wordt deze voor de toepassing van de verordening geacht woonplaats te hebben op
de plaats van haar statutaire zetel, van haar hoofdbestuur of van haar hoofdvestiging (artikel 63 lid 1).
De woonplaats van de rechtspersoon is dus wel een autonoom begrip.
Op de hoofdregel van het formele toepassingsgebied bestaan een aantal uitzonderingen (zie artikel 6 lid
1):
- Een bevoegdheidsregel die deel uitmaakt van de bijzondere bevoegdheidsregeling inzake
consumentenovereenkomsten (artikel 18 lid 1);
- Een bevoegdheidsregel die behoort tot de bijzondere bevoegdheidsregeling inzake
arbeidsovereenkomsten (artikel 21 lid 2);
- De in artikel 24 neergelegde exclusieve bevoegdheidsregels;
Een restrictieve interpretatie dient hier toegepast te worden
- Forumkeuzeregeling van artikel 25.
Materieel toepassingsgebied (artikel 1)
Het interne recht en het IPR van de lidstaten is, anders dan bij de afbakening van het formele
toepassingsgebied, bij de vaststelling van het materiële toepassingsgebied derhalve ondergeschikt, zodat
de grenzen hier uniform kunnen worden getrokken. De Verordening is van toepassing op burgerlijke en
handelszaken.
Het personen-en familierecht en het familievermogensrecht vallen buiten het traditionele werkterrein
van de Europese Gemeenschap. Het formele IPR met betrekking tot het personen- en familierecht en
het familievermogensrecht is onderwerp van afzonderlijke verordeningen.
1
