Boek: Effectief leren
Hoofdstuk 1: Effectief leren in de les
1.1
Leren= het proces dat onder andere door Hofstadter beschreven wordt als het voortdurende proces
van het zoeken naar en construeren van analogieën tussen de nieuwe informatie of ervaring en
reeds aanwezige kennis en het voortdurend ordenen en herordenen daarvan in voor ons
betekenisvolle categorieën.
Effectief leren= gaat over de leer- en onderwijsstrategieën die dit proces zo effectief mogelijk
vormgeven.
6 sleutelbegrippen bij het vormgeven van effectief leren:
1. Een heldere structuur in de opbouw van de leerstof
2. Het juiste niveau van de leerstof
3. Betekenis geven aan de leerstof docenten moeten het belang aan leerlingen duidelijk maken,
ontstaat er een kans dat de leerlingen er betekenis aan geven
4. Individuele aanspreekbaarheid de docent gebruikt vormen van interactie waardoor niet
meedoen voor leerlingen zo niet onmogelijk of zichtbaar wordt
5. Zichtbaarheid van leren/denken het is belangrijk dat de docent de leerprocessen van leerlingen
zichtbaar en/of hoorbaar maakt pas dan kan hij adequaat inspelen op het leren van de leerling en
dat bijstellen of verfijnen via gerichte feedback
6. Aandacht voor nieuwsgierigheid en motivatie inspelen op nieuwsgierigheid en invloed op de
motivatie uitoefenen
- 1+2 vooral van belang bij de keuze en voorbereiding van de lesstof
- 3 t/m 6 spelen een belangrijke rol in de les
Wanneer kan er effectief geleerd worden?
- Als er een positief leerklimaat heerst
- De docent helder uitleg geeft
- Structuur in de les heeft en de leerlingen zichtbaar betrekt bij de lessen
- Daadwerkelijk effectief geleerd als leerlingen met leeractiviteiten zichtbaar bezig zijn zich de
inhoud eigen te maken
- Effectief leren wordt vormgegeven door de docent, maar de leerlingen maken het zichtbaar
Als kennis voor iemand betekenis heeft, kan hij over die kennis 4 vragen beantwoorden (Perkins,
1986):
1. Wat is de functie, het doel van deze kennis?
2. Wat zijn de belangrijkste kenmerken van deze kennis?
3. Kan ik voorbeelden van deze kennis geven?
4. Welke argumenten heb ik om deze kennis te verkrijgen?
Door deze 4 vragen te beantwoorden voor de leerstof in de les, zal het een docent duidelijk
worden waarom sommige kennis leerlingen wel of niet aanspreekt en waar mogelijkheden en
moeilijkheden zitten bij het aanleren daarvan. Het is een goede oefening bij de start en afsluiting van
Hoofdstuk 1: Effectief leren in de les
1.1
Leren= het proces dat onder andere door Hofstadter beschreven wordt als het voortdurende proces
van het zoeken naar en construeren van analogieën tussen de nieuwe informatie of ervaring en
reeds aanwezige kennis en het voortdurend ordenen en herordenen daarvan in voor ons
betekenisvolle categorieën.
Effectief leren= gaat over de leer- en onderwijsstrategieën die dit proces zo effectief mogelijk
vormgeven.
6 sleutelbegrippen bij het vormgeven van effectief leren:
1. Een heldere structuur in de opbouw van de leerstof
2. Het juiste niveau van de leerstof
3. Betekenis geven aan de leerstof docenten moeten het belang aan leerlingen duidelijk maken,
ontstaat er een kans dat de leerlingen er betekenis aan geven
4. Individuele aanspreekbaarheid de docent gebruikt vormen van interactie waardoor niet
meedoen voor leerlingen zo niet onmogelijk of zichtbaar wordt
5. Zichtbaarheid van leren/denken het is belangrijk dat de docent de leerprocessen van leerlingen
zichtbaar en/of hoorbaar maakt pas dan kan hij adequaat inspelen op het leren van de leerling en
dat bijstellen of verfijnen via gerichte feedback
6. Aandacht voor nieuwsgierigheid en motivatie inspelen op nieuwsgierigheid en invloed op de
motivatie uitoefenen
- 1+2 vooral van belang bij de keuze en voorbereiding van de lesstof
- 3 t/m 6 spelen een belangrijke rol in de les
Wanneer kan er effectief geleerd worden?
- Als er een positief leerklimaat heerst
- De docent helder uitleg geeft
- Structuur in de les heeft en de leerlingen zichtbaar betrekt bij de lessen
- Daadwerkelijk effectief geleerd als leerlingen met leeractiviteiten zichtbaar bezig zijn zich de
inhoud eigen te maken
- Effectief leren wordt vormgegeven door de docent, maar de leerlingen maken het zichtbaar
Als kennis voor iemand betekenis heeft, kan hij over die kennis 4 vragen beantwoorden (Perkins,
1986):
1. Wat is de functie, het doel van deze kennis?
2. Wat zijn de belangrijkste kenmerken van deze kennis?
3. Kan ik voorbeelden van deze kennis geven?
4. Welke argumenten heb ik om deze kennis te verkrijgen?
Door deze 4 vragen te beantwoorden voor de leerstof in de les, zal het een docent duidelijk
worden waarom sommige kennis leerlingen wel of niet aanspreekt en waar mogelijkheden en
moeilijkheden zitten bij het aanleren daarvan. Het is een goede oefening bij de start en afsluiting van
