Thema 7 Grondrechten: algemene leerstukken
Inleiding op het thema:
Bij het vak Inleiding SBR heeft u al kennis gemaakt met een zeer belangrijk beginsel van de
democratische rechtsstaat: grondrechten. Grondrechten zijn er in verschillende soorten en
maten en kunnen in verschillende situaties opduiken. Volgende week zullen we enkele
grondrechten uitlichten en nader bestuderen. Deze week zal echter in het teken staan van
leerstukken die in beginsel alle grondrechten kunnen treffen, de zogenaamde algemene
leerstukken van grondrechten. Enkele van deze algemene leerstukken zijn al geïntroduceerd bij
Inleiding SBR. Zo bent u destijds te weten gekomen dat er een onderscheid bestaat tussen
klassieke en sociale grondrechten en bent u bekend geraakt met de thema’s reikwijdte en
beperking van grondrechten. Uw kennis van deze leerstukken zal in deze week worden opgefrist
en nader worden verdiept. Daarnaast zullen enkele thema’s besproken worden die vorig jaar
nauwelijks aan de orde zijn gekomen: de leerstukken van horizontale werking van grondrechten
en positieve verplichtingen. Tot slot zullen we aandacht besteden aan de bronnen van
grondrechten. Bij Inleiding SBR is vooral stilgestaan bij de grondrechten in de Grondwet en de
grondrechten in het EVRM. In Constitutioneel Recht zullen we de aandacht vestigen op een
derde belangrijke bron van grondrechten: het Handvest van de grondrechten van de EU.
Literatuur:
- Kortmann, Deel II: hfdst. 3.4.1-3.4.13
Jurisprudentie:
- EHRM 26-04-1979, Sunday Times, (Ars Aequi Jurisprudentie) (voorkennis)
- ABRvS 28-08-1995, Drugspand Venlo (Ars Aequi Jurisprudentie) (voorkennis)
- HR 19-04-2005, Verfbommetje (Ars Aequi Jurisprudentie) (voorkennis)
- CRvB 03-05-2002, Drankverbod (zelf opzoeken – ECLI:NL:CRVB:2002:AE4696)
- HR 18-06-1993, Verplichte aidstest (Ars Aequi Jurisprudentie)
- HR 25-06-1982, De Schans (Ars Aequi Jurisprudentie)
- EHRM 21-06-1988, Ärzte für das Leben (Ars Aequi Jurisprudentie)
- EHRM 16-12-2008, Khurshid Mustafa and Tarzibachi v. Sweden (Ars Aequi
Jurisprudentie)
- HvJEU 07-03-2017, X en X t. België (zelf opzoeken – ECLI:EU:C:2017:173)
Leerdoelen:
Na bestudering van de voorgeschreven literatuur en jurisprudentie en het voorbereid en actief
bijwonen van de onderwijsbijeenkomsten kunt u:
1. De aard van grondrechten beschrijven en de subjecten van grondrechten aanwijzen;
2. De verschillende rechtsbronnen van grondrechten benoemen;
3. Onderscheid maken tussen de klassieke en sociale grondrechten;
Inleiding op het thema:
Bij het vak Inleiding SBR heeft u al kennis gemaakt met een zeer belangrijk beginsel van de
democratische rechtsstaat: grondrechten. Grondrechten zijn er in verschillende soorten en
maten en kunnen in verschillende situaties opduiken. Volgende week zullen we enkele
grondrechten uitlichten en nader bestuderen. Deze week zal echter in het teken staan van
leerstukken die in beginsel alle grondrechten kunnen treffen, de zogenaamde algemene
leerstukken van grondrechten. Enkele van deze algemene leerstukken zijn al geïntroduceerd bij
Inleiding SBR. Zo bent u destijds te weten gekomen dat er een onderscheid bestaat tussen
klassieke en sociale grondrechten en bent u bekend geraakt met de thema’s reikwijdte en
beperking van grondrechten. Uw kennis van deze leerstukken zal in deze week worden opgefrist
en nader worden verdiept. Daarnaast zullen enkele thema’s besproken worden die vorig jaar
nauwelijks aan de orde zijn gekomen: de leerstukken van horizontale werking van grondrechten
en positieve verplichtingen. Tot slot zullen we aandacht besteden aan de bronnen van
grondrechten. Bij Inleiding SBR is vooral stilgestaan bij de grondrechten in de Grondwet en de
grondrechten in het EVRM. In Constitutioneel Recht zullen we de aandacht vestigen op een
derde belangrijke bron van grondrechten: het Handvest van de grondrechten van de EU.
Literatuur:
- Kortmann, Deel II: hfdst. 3.4.1-3.4.13
Jurisprudentie:
- EHRM 26-04-1979, Sunday Times, (Ars Aequi Jurisprudentie) (voorkennis)
- ABRvS 28-08-1995, Drugspand Venlo (Ars Aequi Jurisprudentie) (voorkennis)
- HR 19-04-2005, Verfbommetje (Ars Aequi Jurisprudentie) (voorkennis)
- CRvB 03-05-2002, Drankverbod (zelf opzoeken – ECLI:NL:CRVB:2002:AE4696)
- HR 18-06-1993, Verplichte aidstest (Ars Aequi Jurisprudentie)
- HR 25-06-1982, De Schans (Ars Aequi Jurisprudentie)
- EHRM 21-06-1988, Ärzte für das Leben (Ars Aequi Jurisprudentie)
- EHRM 16-12-2008, Khurshid Mustafa and Tarzibachi v. Sweden (Ars Aequi
Jurisprudentie)
- HvJEU 07-03-2017, X en X t. België (zelf opzoeken – ECLI:EU:C:2017:173)
Leerdoelen:
Na bestudering van de voorgeschreven literatuur en jurisprudentie en het voorbereid en actief
bijwonen van de onderwijsbijeenkomsten kunt u:
1. De aard van grondrechten beschrijven en de subjecten van grondrechten aanwijzen;
2. De verschillende rechtsbronnen van grondrechten benoemen;
3. Onderscheid maken tussen de klassieke en sociale grondrechten;
