Leerdoelen FS.
- De student kan een beschrijving geven van de bouw en functie van het hormoonstelsel
o Het hormoonstelsel bestaat uit de hypothalamus, hypofyse en de hormoonklieren.
Het hormoonstelsel zorgt ervoor dat de homeostase van het lichaam intact blijft en zo
nodig weer wordt hersteld.
Hypothalamus zit in de tussenhersenen, stuurt de verschillende hormoonklieren aan.
Als eerste stuurt het de hypofyse aan.
De hypofyse stuurt in opdracht van de hypothalamus verschillende hormoonklieren aan.
o Hormoonklieren:
Schildklier maakt calcitonine, thyroxine
Bijschildklier maakt parathormoon
Bijnieren (bijnierschors, merg) de schors maakt cortisol, de merg maakt
(nor)adrenaline
Alvleesklier maakt insuline en glucagon
Ovaria (eierstokken) oestrogeen
Zaadballen (testes) testosteron
o Het hormoonstelsel regelt allerlei lichaamsfuncties. Bijvoorbeeld temperatuur,
bewustzijn, ademhaling, bloeddruk, hartslag, spijsvertering, slapen en voortplanting.
Daarnaast regelt het hormoonstelsel reacties op lichamelijke en psychische stress. Ook
zorgt het voor de huishouding van water, suikers en zouten als natrium, kalium en
calcium.
Daarnaast heeft het hormoonstelsel een belangrijke functie bij de groei van iemand, de
ontwikkeling van allerlei organen en de seksuele ontwikkeling.
Kortom: het hormoonstelsel zorgt ervoor dat de mensheid als geheel in stand blijft en dat
mensen zelf ‘in balans’ blijven.
Het hormoonstelsel gebruikt voor bovengenoemde functies chemische stoffen die bekend
staan als hormonen. Deze worden afgescheiden door de endocriene klieren. Elk hormoon
heeft zijn eigen specifieke werking op verschillende organen. Hormonen kunnen een
activerend effect hebben op bepaalde organen en functies of juist een remmend effect.
Zo zorgen ze ervoor dat het evenwicht bewaard blijft.
- De student kan de invloeden van cortisol beschrijven op het lichaam
o Cortisol heeft een ontstekingsremmende werking, stimuleert de afbraak en remt de
aanmaak van eiwitten (collageen)
o Ook beïnvloed cortisol de gluconeogenese (vorming van glucose). Het regelt
bijvoorbeeld in een hongerperiode de vorming en mobilisatie van suikers om energie te
leveren voor het zoeken van voedsel en voor de werking van de hersenen. In geval van
een trauma wordt de suiker aangewend voor reparatieprocessen.
o Ook is er een kunstmatige vorm van cortisol: corticosteroïden. Ook deze hebben een
ontstekingsremmende functie, maar op de lange termijn heeft het negatieve effecten op
vele typen bindweefsel en bot. Het stimuleert namelijk de afbraak van spieren en eiwit
in bindweefsel en stimuleert de botafbraak.
- De student kan de invloeden van testosteron beschrijven op het lichaam
o In het algemeen stimuleert testosteron de aanmaak van lichaamseiwitten. Door de
aanmaak van lichaamseiwitten te stimuleren, wordt groei en rijping van weefsels
gestimuleerd. Testosteron heeft anabole en androgene effecten. Anabole effecten zijn
de toename van spiermassa en spierkracht, toename van botdichtheid en sterkte van
het skelet, stimulatie van de lengtegroei en rijping van het skelet.
- De student kan een beschrijving geven van de bouw en functie van het hormoonstelsel
o Het hormoonstelsel bestaat uit de hypothalamus, hypofyse en de hormoonklieren.
Het hormoonstelsel zorgt ervoor dat de homeostase van het lichaam intact blijft en zo
nodig weer wordt hersteld.
Hypothalamus zit in de tussenhersenen, stuurt de verschillende hormoonklieren aan.
Als eerste stuurt het de hypofyse aan.
De hypofyse stuurt in opdracht van de hypothalamus verschillende hormoonklieren aan.
o Hormoonklieren:
Schildklier maakt calcitonine, thyroxine
Bijschildklier maakt parathormoon
Bijnieren (bijnierschors, merg) de schors maakt cortisol, de merg maakt
(nor)adrenaline
Alvleesklier maakt insuline en glucagon
Ovaria (eierstokken) oestrogeen
Zaadballen (testes) testosteron
o Het hormoonstelsel regelt allerlei lichaamsfuncties. Bijvoorbeeld temperatuur,
bewustzijn, ademhaling, bloeddruk, hartslag, spijsvertering, slapen en voortplanting.
Daarnaast regelt het hormoonstelsel reacties op lichamelijke en psychische stress. Ook
zorgt het voor de huishouding van water, suikers en zouten als natrium, kalium en
calcium.
Daarnaast heeft het hormoonstelsel een belangrijke functie bij de groei van iemand, de
ontwikkeling van allerlei organen en de seksuele ontwikkeling.
Kortom: het hormoonstelsel zorgt ervoor dat de mensheid als geheel in stand blijft en dat
mensen zelf ‘in balans’ blijven.
Het hormoonstelsel gebruikt voor bovengenoemde functies chemische stoffen die bekend
staan als hormonen. Deze worden afgescheiden door de endocriene klieren. Elk hormoon
heeft zijn eigen specifieke werking op verschillende organen. Hormonen kunnen een
activerend effect hebben op bepaalde organen en functies of juist een remmend effect.
Zo zorgen ze ervoor dat het evenwicht bewaard blijft.
- De student kan de invloeden van cortisol beschrijven op het lichaam
o Cortisol heeft een ontstekingsremmende werking, stimuleert de afbraak en remt de
aanmaak van eiwitten (collageen)
o Ook beïnvloed cortisol de gluconeogenese (vorming van glucose). Het regelt
bijvoorbeeld in een hongerperiode de vorming en mobilisatie van suikers om energie te
leveren voor het zoeken van voedsel en voor de werking van de hersenen. In geval van
een trauma wordt de suiker aangewend voor reparatieprocessen.
o Ook is er een kunstmatige vorm van cortisol: corticosteroïden. Ook deze hebben een
ontstekingsremmende functie, maar op de lange termijn heeft het negatieve effecten op
vele typen bindweefsel en bot. Het stimuleert namelijk de afbraak van spieren en eiwit
in bindweefsel en stimuleert de botafbraak.
- De student kan de invloeden van testosteron beschrijven op het lichaam
o In het algemeen stimuleert testosteron de aanmaak van lichaamseiwitten. Door de
aanmaak van lichaamseiwitten te stimuleren, wordt groei en rijping van weefsels
gestimuleerd. Testosteron heeft anabole en androgene effecten. Anabole effecten zijn
de toename van spiermassa en spierkracht, toename van botdichtheid en sterkte van
het skelet, stimulatie van de lengtegroei en rijping van het skelet.
