Hoorcollege aantekeningen IKZ: Vitale functiekunde Medische Kennis

HOORCOLLEGES IKZ: VFK MEDISCHE KENNIS
HC 1 ABCDE & ADEMHALING

ABCDE-methodiek wordt gebruikt om systematisch een vitaal bedreigde patiënt te behandelen;
treat first what kills first!

OBSERVEREN VITALE FUNCTIES
Airway (luchtweg)
- Ademgeluiden beluisteren
Hoorbaar:
 Stridor
 Piepen
 Kreunen
 Hoesten
 Snurken (tong achter in de keel)
Auscultatie:
 Ademgeruis
 Crepiteren
 Rhonchi
 Piepen
 Wheezing > vernauwing
- Adembewegingen bekijken
 See-saw ademhaling
Breathing
- Ademarbeid
Kijken hoe iemand adem haalt
 Ademfrequentie
 Neusvleugelen
 Intrekkingen
 Kreunen
 Hulpademhalingen
- Effectiviteit ademhaling
 Thoraxexcursies
 Abdomenexcursies
 SpO2 (PO2, PCO2, pH)
- Effecten van ademhaling op andere organen
Multi orgaanfalen (MOF) als organen uitvallen door zuurstof tekort
 Cardiaal (omhoog als zuurstofdruk laag wordt)
 Circulatoir (vasodilatatie/vasoconstrictie)
 Cerebraal
 Cutaan (bleek, cyanose)
Circulation
- Pols
 Frequentie

1

,  Vulling
 Regulariteit
- Capillaire refill
 Checken bij de borst door met vinger te drukken en te kijken hoe snel de capillairen
zich vullen. Je drukt 5 seconden en binnen 2 seconden moet het zich weer hervullen
 Normaal, verlengd, verkort
- Bloeddruk
 Shock: bloeddruk daalt eerst en daarna werken de compensatiemechanismen om de
bloeddruk in stand te kunnen houden.
 Systolisch, diastolisch, mean, polsdruk
- Diurese
 Als de bloeddruk laag wordt ga je meer vocht vasthouden, waardoor de
urineproductie laag is.
 Minder dan 75 ml urine per 4 uur is vitaal bedreigd.
 Oligurie (weinig), anurie (bijna niks), polyurie (veel plassen)
Disability
- Bewustzijn
 AVPU
 EMV
 Bloedglucose
 Oriëntatie
- Pupilreactie
 Grootte
 Verschil
 Lichtreactie
 Bij beide kanten gelijke reactie
- Houding
 Spiertonus


Exposure/Environment
- Huidbloedingen beoordelen
 Petechiën (puntbloedingen) doordat stollingsfactoren door DIS worden opgebruikt.
 Hematomen
- Temperatuur
 Oraal, rectaal, huid
- Trauma

Treat first what kills first!
ABCDE FG? AND DON’T EVER FORGET THE GLUCOSE! Een hypo kan leiden tot bewustzijnsverlies.


Homeostase houdt in dat het lichaam alles in evenwicht wilt behouden.




2

,RESPIRATOIRE INSUFFI CIËNTIE

De drie belangrijkste systemen waar een respiratoire insufficiëntie van invloed op is >>

ALARMSYMPTOMEN
Respiratoir
- Bradypnoe < 12 AH/min, langzame AH
- Hypopneu > oppervlakkige AH, is niet efficiënt want geen goede luchtuitwisseling
- Apneu

Circulatoir
- Bradycardie
- Asystolie
- Hypotensie

Cerebraal
- Bewustzijnsdaling
- Coma
- Convulsies

Het probleem bij respiratoire insufficiëntie is ERNSTIGE WEEFSELHYPOXIE .

SYMPTOMEN
- Toegenomen of afgenomen ademarbeid
 langzaam of helemaal niet ademhalen
- Hyperventilatie
- Afwijkende of afwezige ademgeluiden
- Cardiovasculaire verschijnselen
- Neurologische verschijnselen
- Cyanose of bleekheid



BLOEDGASSEN: WELKE ZIJN DAT?
Handige site: https://www.nvkc.nl/zoek-een-test (voor alle labwaarden!)

- Welke zijn dat?
 CO2, O2, HCO3- (bicarbonaat), pH
 pH van bloed 7,35-7,45
 < 7,35 is acidose
 > 7,45 is alkalose
 Acidose en alkalose zijn levensgevaarlijk
- Wanneer meet je ze? > vele redenen
- Hoe? > via bloedmonster of met saturatiemeter (zuurstof) standaard in de OK




3

, RESPIRATIE BELANGRIJKE BEGRIPPEN
Ventilatie
- Luchtverversing in de longen
- Problemen waardoor de ventilatie wordt bemoeilijkt:
 Aspiratie, corpus alineum, zwelling van tong, mond en lippen door allergische
reactie.
Distributie
- Verdeling van de lucht in de longblaasjes

Diffusie (2x)
- Passieve uitwisseling van stoffen door concentratieverschillen, van hoog naar laag
concentratie.
- Vanuit de longblaasjes verplaatsing van zuurstof naar het bloed en vanuit bloed verplaatsing
van CO2 naar longblaasjes.
- Diffusie van zuurstof vindt plaats bij de alveoli en in de weefsels.

Perfusie
- Doorbloeding van de longblaasjes.

Ventilatie > distributie > diffusie > perfusie > diffusie
Complicatie van dysfagie (constant verslikken) is een aspiratie pneumonie




4