Samenvatting toets MK/VVT
De normale celdeling vs abnormale celding:
Mitose vindt plaats in de alle cellen van het lichaam. Hierbij wordt er één diploïde cel met 46
chromosomen vermenigvuldigd tot twee identieke diploïde cellen. Mitose vindt plaats in het lichaam
voor de groei van het organisme, de vervanging van afgestorven cellen en het herstellen van
beschadigd weefsel. De mitose bestaat uit vier verschillende fase:
- De profase
- De metafase
- De anafase
- Te telofase
Door de miljoenen celdelingen per dag kan er iets fout gaan. Dit kan per toeval, of door allerlei
schadelijke invloeden zoals rook en uv straling. Doorgaans zorgen reparatie genen voor herstel
van de schade, maar soms faalt dat systeem. Dan gaan genen die deling, groei en ontwikkeling
van de cel regelen, fouten vertonen. Bij verschillende fouten in dezelfde cel gaat deze
ongecontroleerd delen en ontstaat er een gezwel ( tumor ).
Bloedsamenstelling
Binnen het bloed zijn er diverse stoffen met verschillende functies te onderscheiden. Bloed
wordt gevormd door twee hoofdcomponenten. Bloedplasma ( 55 procent ) en bloedcellen
( 45 procent) die op hun beurt ook weer hun eigen samenstelling hebben.
Bloedplasma: is voornamelijk samengesteld uit water, en bevat nog veel meer stoffen die
opgelost zijn in het water. In het plasma vindt je eiwitten, elektrolyten en afvalstoffen, gassen en
voedingstoffen.
Bloedcellen: het lichaam bevat 3 verschillende soorten bloedcellen:
- Rode bloedcellen: functie van transport
- Bloedplaatjes: functie bloedstolling
- Witte bloedcellen: functie ziektekiemen bestrijden
Tumor VS kanker
Er zijn goed en kwaadaardige tumoren. ( benige en maligne ). Alleen bij maligne tumoren is er
spraken van kanker. Benigne tumoren bijvoorbeeld wratten groeien niet door ander weefsel heen
en verspreiden zich niet door het lichaam. Wel kan zo’n tumor tegen omliggende weefsels en
organen drukken. Dit kan een reden zijn om het gezwel te verwijderen. Bij maligne tumoren zijn
de genen die de cellen onder controle houden zo beschadigd dat de cellen zich zeer afwijkend
gaan gedragen. Het lichaam heeft de celdeling niet meer onder controle, waardoor de tumor
groeit. De maligne cellen kunnen omliggende weefsels en organen opzij drukken, binnendringen
en daar ook gaan groeien of uitzaaien.
, Types van kanker
Solide kanker:
Solide tumoren kunnen zich in elk weefsel ontwikkelen. Het zijn de meest voorkomende
tumoren. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen twee types tumoren:
- Carcinomen, bestaan uit epitheliale cellen.
- Sarcomen, beginnen in bindweefselcellen.
Niet solide kanker:
Niet solide kanker ontstaan in weefsel of cellen die op verschillende plaatsen in het lichaam
zitten. Voorbeelden van niet solide kanker zijn:
- Leukemie
- Lymfklierkanker
- Multiple myeloon
Verschillende factoren kunnen een rol spelen bij het ontstaan van kanker:
- Genen
- Infectie ziekten
- Leefomgeving
- Leefstijlfactoren
- leeftijd
Risicofactoren bij leukemie zijn:
- Erfelijkheid
- Blootstelling aan radioactieve straling
- Behandeling met bepaalde geneesmiddelen tegen kanker
- Bepaalde virussen en tabak
Risicofactoren die het DNA kunnen beïnvloeden:
Beschadiging van het DNA treed op door blootstelling aan stoffen zoals:
- UV straling
- Röntgenstraling
- Toxische stoffen
- Sigarettenrook
- Chemotherapeuticum
Erfelijke factoren die het DNA kunnen beïnvloeden zijn:
- BRCA bij borstkanker
- Syndroom van down
- HPV
- Afwijking in het gen
- Kanker van dezelfde soort komt vaak voor
- Kanker op jonge leeftijd
- Verschillende soorten van kanker
De normale celdeling vs abnormale celding:
Mitose vindt plaats in de alle cellen van het lichaam. Hierbij wordt er één diploïde cel met 46
chromosomen vermenigvuldigd tot twee identieke diploïde cellen. Mitose vindt plaats in het lichaam
voor de groei van het organisme, de vervanging van afgestorven cellen en het herstellen van
beschadigd weefsel. De mitose bestaat uit vier verschillende fase:
- De profase
- De metafase
- De anafase
- Te telofase
Door de miljoenen celdelingen per dag kan er iets fout gaan. Dit kan per toeval, of door allerlei
schadelijke invloeden zoals rook en uv straling. Doorgaans zorgen reparatie genen voor herstel
van de schade, maar soms faalt dat systeem. Dan gaan genen die deling, groei en ontwikkeling
van de cel regelen, fouten vertonen. Bij verschillende fouten in dezelfde cel gaat deze
ongecontroleerd delen en ontstaat er een gezwel ( tumor ).
Bloedsamenstelling
Binnen het bloed zijn er diverse stoffen met verschillende functies te onderscheiden. Bloed
wordt gevormd door twee hoofdcomponenten. Bloedplasma ( 55 procent ) en bloedcellen
( 45 procent) die op hun beurt ook weer hun eigen samenstelling hebben.
Bloedplasma: is voornamelijk samengesteld uit water, en bevat nog veel meer stoffen die
opgelost zijn in het water. In het plasma vindt je eiwitten, elektrolyten en afvalstoffen, gassen en
voedingstoffen.
Bloedcellen: het lichaam bevat 3 verschillende soorten bloedcellen:
- Rode bloedcellen: functie van transport
- Bloedplaatjes: functie bloedstolling
- Witte bloedcellen: functie ziektekiemen bestrijden
Tumor VS kanker
Er zijn goed en kwaadaardige tumoren. ( benige en maligne ). Alleen bij maligne tumoren is er
spraken van kanker. Benigne tumoren bijvoorbeeld wratten groeien niet door ander weefsel heen
en verspreiden zich niet door het lichaam. Wel kan zo’n tumor tegen omliggende weefsels en
organen drukken. Dit kan een reden zijn om het gezwel te verwijderen. Bij maligne tumoren zijn
de genen die de cellen onder controle houden zo beschadigd dat de cellen zich zeer afwijkend
gaan gedragen. Het lichaam heeft de celdeling niet meer onder controle, waardoor de tumor
groeit. De maligne cellen kunnen omliggende weefsels en organen opzij drukken, binnendringen
en daar ook gaan groeien of uitzaaien.
, Types van kanker
Solide kanker:
Solide tumoren kunnen zich in elk weefsel ontwikkelen. Het zijn de meest voorkomende
tumoren. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen twee types tumoren:
- Carcinomen, bestaan uit epitheliale cellen.
- Sarcomen, beginnen in bindweefselcellen.
Niet solide kanker:
Niet solide kanker ontstaan in weefsel of cellen die op verschillende plaatsen in het lichaam
zitten. Voorbeelden van niet solide kanker zijn:
- Leukemie
- Lymfklierkanker
- Multiple myeloon
Verschillende factoren kunnen een rol spelen bij het ontstaan van kanker:
- Genen
- Infectie ziekten
- Leefomgeving
- Leefstijlfactoren
- leeftijd
Risicofactoren bij leukemie zijn:
- Erfelijkheid
- Blootstelling aan radioactieve straling
- Behandeling met bepaalde geneesmiddelen tegen kanker
- Bepaalde virussen en tabak
Risicofactoren die het DNA kunnen beïnvloeden:
Beschadiging van het DNA treed op door blootstelling aan stoffen zoals:
- UV straling
- Röntgenstraling
- Toxische stoffen
- Sigarettenrook
- Chemotherapeuticum
Erfelijke factoren die het DNA kunnen beïnvloeden zijn:
- BRCA bij borstkanker
- Syndroom van down
- HPV
- Afwijking in het gen
- Kanker van dezelfde soort komt vaak voor
- Kanker op jonge leeftijd
- Verschillende soorten van kanker
