Basisboek Beroepsethiek voor Social Work - Jan Ebskamp
Hoofdstuk 1 Wat is het morele perspectief?
- Ethiek: vakgebied van de filosofie dat zich bezighoudt met wat goed en slecht is. Leer van goed en
kwaad.
- Moraal: ideeën over goed en slecht. De heersende opvattingen, gewoonten en gebruiken.
- Moresprudentie: Het begrip mores betekent niet alleen gewoonte, gebruik of de manier waarop
'we' het doen, maar verwijst ook naar iemands wil en de motivatie van zijn handelen. Prudens
betekent naast bewust, kundig en zorgvuldig ook vooruitziend. Moresprudentie betekent kortom dat
we met voorbedachte rade, kundig en zorgvuldig onze wil en manier van doen bepalen.
- Moraal: heeft te maken met de waarden, die wij in ons leven nastreven, de kwaliteit van ons leven.
- Moraal: heeft betrekking op opvattingen, oordelen en beslissingen van waaruit wij handelen en
uitdrukken wat wij goed vinden. Om te weten wat goed handelen is, moet je praten, denken en
oordelen op grond van argumenten. Je maakt afwegingen en keuzes.
1.1 Drie perspectieven: morele, feitelijke en subjectieve aspecten in het werk.
- In gesprekken over situaties waarin mensen centraal staan, zijn altijd drie aspecten te
onderscheiden en kunnen er drie soorten vragen gesteld worden: wat zijn de feiten, welke
normen/waarden gelden hier en hoe voelen mensen zich?
PERSPECTIEF: ONDERWERP: SOORT BEWERING: GELDIGHEIDSCLAIM:
(WERELD)
Cognitief Feiten Feitelijke bewering Wat is waar?
Normatief (Sociaal) Normen en waarden Normatieve bewering Wat is goed?
Subjectief Gevoelens Expressieve bewering Wat is waarachtig?
- Het normatieve perspectief veronderstelt het cognitieve perspectief: morele oordelen zijn altijd
oordelen over de werkelijkheid.
- het subjectieve perspectief veronderstelt zowel het normatieve als het cognitieve perspectief: het
gevoelsleven veronderstelt zowel een blik op de werkelijkheid als een moreel oordeel hierover.
- Waarden: functioneren als criteria bij de beoordeling van situaties. Zij zijn een soort ideaal waaraan
wij de werkelijkheid spiegelen.
- Waarden: zijn collectieve voorstellingen omtrent het goede leven en de goede maatschappij.
- Normen: zijn handelingsvoorschriften over wat wij in een bepaalde situatie behoren te doen of na
te laten. Het zijn regel die dikwijls van waarden zijn afgeleid.
- Waarden omschrijven de doelen in ons leven, de normen zijn de wegwijzers naar die doelen.
- Moraal: is het geheel van opvattingen, beslissingen en handelingen waarmee mensen uitdrukken
wat zij behoorlijk vinden. Morele waarden en vaak botsende normen in de praktijk.
- Ethiek: is de reflectie op het morele handelen. Bewustwording en verbreding van perspectief door
reflectie.
- Descriptieve ethiek: Wanneer je beschrijft welke waarden en normen er gehanteerd worden in een
praktijksituatie. Je neemt geen standpunt in, maar je vertelt hoe mensen in die situatie moreel
handelen.
- Normatieve ethiek: Wanneer je een morele norm hanteert om tot een oordeel te komen.
- Ethiek: is de systematische reflectie op de morele waarden en normen zoals die in onze
Hoofdstuk 1 Wat is het morele perspectief?
- Ethiek: vakgebied van de filosofie dat zich bezighoudt met wat goed en slecht is. Leer van goed en
kwaad.
- Moraal: ideeën over goed en slecht. De heersende opvattingen, gewoonten en gebruiken.
- Moresprudentie: Het begrip mores betekent niet alleen gewoonte, gebruik of de manier waarop
'we' het doen, maar verwijst ook naar iemands wil en de motivatie van zijn handelen. Prudens
betekent naast bewust, kundig en zorgvuldig ook vooruitziend. Moresprudentie betekent kortom dat
we met voorbedachte rade, kundig en zorgvuldig onze wil en manier van doen bepalen.
- Moraal: heeft te maken met de waarden, die wij in ons leven nastreven, de kwaliteit van ons leven.
- Moraal: heeft betrekking op opvattingen, oordelen en beslissingen van waaruit wij handelen en
uitdrukken wat wij goed vinden. Om te weten wat goed handelen is, moet je praten, denken en
oordelen op grond van argumenten. Je maakt afwegingen en keuzes.
1.1 Drie perspectieven: morele, feitelijke en subjectieve aspecten in het werk.
- In gesprekken over situaties waarin mensen centraal staan, zijn altijd drie aspecten te
onderscheiden en kunnen er drie soorten vragen gesteld worden: wat zijn de feiten, welke
normen/waarden gelden hier en hoe voelen mensen zich?
PERSPECTIEF: ONDERWERP: SOORT BEWERING: GELDIGHEIDSCLAIM:
(WERELD)
Cognitief Feiten Feitelijke bewering Wat is waar?
Normatief (Sociaal) Normen en waarden Normatieve bewering Wat is goed?
Subjectief Gevoelens Expressieve bewering Wat is waarachtig?
- Het normatieve perspectief veronderstelt het cognitieve perspectief: morele oordelen zijn altijd
oordelen over de werkelijkheid.
- het subjectieve perspectief veronderstelt zowel het normatieve als het cognitieve perspectief: het
gevoelsleven veronderstelt zowel een blik op de werkelijkheid als een moreel oordeel hierover.
- Waarden: functioneren als criteria bij de beoordeling van situaties. Zij zijn een soort ideaal waaraan
wij de werkelijkheid spiegelen.
- Waarden: zijn collectieve voorstellingen omtrent het goede leven en de goede maatschappij.
- Normen: zijn handelingsvoorschriften over wat wij in een bepaalde situatie behoren te doen of na
te laten. Het zijn regel die dikwijls van waarden zijn afgeleid.
- Waarden omschrijven de doelen in ons leven, de normen zijn de wegwijzers naar die doelen.
- Moraal: is het geheel van opvattingen, beslissingen en handelingen waarmee mensen uitdrukken
wat zij behoorlijk vinden. Morele waarden en vaak botsende normen in de praktijk.
- Ethiek: is de reflectie op het morele handelen. Bewustwording en verbreding van perspectief door
reflectie.
- Descriptieve ethiek: Wanneer je beschrijft welke waarden en normen er gehanteerd worden in een
praktijksituatie. Je neemt geen standpunt in, maar je vertelt hoe mensen in die situatie moreel
handelen.
- Normatieve ethiek: Wanneer je een morele norm hanteert om tot een oordeel te komen.
- Ethiek: is de systematische reflectie op de morele waarden en normen zoals die in onze
