Vrije Universiteit - Goederen- en insolventierecht (2016-2017)
Werkgroep 7 (11 mei 2017)
Casus 1
Geerling Daans heeft krachtens geldige titel al zijn tegenwoordige en toekomstige roerende
zaken en tegenwoordige vorderingen in december 2013 verpand aan de Andersbank.
Bovendien heeft hij zich verbonden al zijn toekomstige vorderingen op eerste verzoek van de
bank aan haar te verpanden. Geerling wordt op 23 april 2015 in staat van faillissement
verklaard; de curator wordt geconfronteerd met de volgende situaties.
De curator vraag advies in al deze situaties. Geef dat advies per de situatie op 23 april 2015
en bespreek de juridische positie van alle betrokkenen. Geef van vraag 5 ook een advies per
1 april 2015 (dus voor de faillietverklaring).
Voor een geldige verpanding is naast een geldige titel beschikkingsbevoegdheid en een
vestigingshandeling in de vorm van een (authentieke of geregistreerde onderhandse) akte
vereist.
1. De bedrijfsauto behoort slechts voor de onverdeelde helft aan Geerling toe.
Zit er een geldig pandrecht op die auto? Kun je op de helft van de auto een pandrecht hebben?
De deelgenoot is bevoegd om zijn aandeel te vervreemden of bezwaren (afdeling 3.7.1: artikel
3:175 BW). Hebben we een eenvoudige gemeenschap waarop uitsluitend afdeling 3.7.1 van
toepassing is? Het kan zijn dat de auto uit de gemeenschap komt: indien de gemeenschap
(huwelijk) is ontbonden dan geldt afdeling 3.7.2, maar uit de casus volgt niet dat al is verdeeld.
Dan eerst naar afdeling 3.7.2 kijken en zo niet dan in afdeling 3.7. 1 kijken. Wat als Afdeling
3.7.2 van toepassing is? Dan heb je toestemming nodig van de deelgenoot/echtgenoot voor
de executie, maar niet voor de verpanding. Gaan ervan uit dat het hier gaat om een
eenvoudige gemeenschap waardoor afdeling 3.7.1 van toepassing is (omdat niet ui de casus
valt op te maken dat het om een bijzondere gemeenschap gaat waardoor afdeling 3.7.2 van
toepassing zou zijn). Geldige titel volgt uit de casus en ook dat de zaken (geldig) verpand zijn.
Dus er rust een geldig pandrecht op een onverdeeld aandeel. (Voor aandeel zie artikel 3:96
BW, schakelbepaling). Artikel 3:175 BW: ik kan mijn aandeel vervreemden en bezwaren. Maar
wie koopt er nou een halve auto? Niemand. Oplossing: als pandhouder (schuldeiser) kun je ook
verdeling van de gemeenschap vorderen (artikel 3:180 BW): Het kan twee kanten op gaan:
Indien Geerling bij de verdeling de auto krijgt dan strekt het pandrecht zich uit over de hele
auto. In het omgekeerde geval krijgt Geerling een onderverdelingsvordering waar op grond
van artikel 3:229 BW van rechtswege een pandrecht op zit. Degene aan wie de auto wordt
toebedeeld kan slechts bevrijdend betalen aan de pandhouder.
Van verpanding hoeft andere deelgenoot niets te weten (dat kan dus zonder toestemming).
2. De handelsvoorraad desktop-computers, welke door Ymer BV onder
eigendomsvoorbehoud in december 2014 is geleverd, is in januari 2015 bij voorbaat geleverd
aan Uniforce. Daags voor het faillissement heeft Geerling de koopprijs voor die computers
integraal voldaan.
Er is in deze casus sprake van een eigendomsvoorbehoud. Er is bij voorbaat geleverd (omdat
hij nog geen eigenaar was ten tijde van de levering). Hij werd pas eigenaar door betaling.
Voorbehoud vervalt dan. Op hetzelfde moment wordt Uniforce eigenaar van de computers. Op
Werkgroep 7 (11 mei 2017)
Casus 1
Geerling Daans heeft krachtens geldige titel al zijn tegenwoordige en toekomstige roerende
zaken en tegenwoordige vorderingen in december 2013 verpand aan de Andersbank.
Bovendien heeft hij zich verbonden al zijn toekomstige vorderingen op eerste verzoek van de
bank aan haar te verpanden. Geerling wordt op 23 april 2015 in staat van faillissement
verklaard; de curator wordt geconfronteerd met de volgende situaties.
De curator vraag advies in al deze situaties. Geef dat advies per de situatie op 23 april 2015
en bespreek de juridische positie van alle betrokkenen. Geef van vraag 5 ook een advies per
1 april 2015 (dus voor de faillietverklaring).
Voor een geldige verpanding is naast een geldige titel beschikkingsbevoegdheid en een
vestigingshandeling in de vorm van een (authentieke of geregistreerde onderhandse) akte
vereist.
1. De bedrijfsauto behoort slechts voor de onverdeelde helft aan Geerling toe.
Zit er een geldig pandrecht op die auto? Kun je op de helft van de auto een pandrecht hebben?
De deelgenoot is bevoegd om zijn aandeel te vervreemden of bezwaren (afdeling 3.7.1: artikel
3:175 BW). Hebben we een eenvoudige gemeenschap waarop uitsluitend afdeling 3.7.1 van
toepassing is? Het kan zijn dat de auto uit de gemeenschap komt: indien de gemeenschap
(huwelijk) is ontbonden dan geldt afdeling 3.7.2, maar uit de casus volgt niet dat al is verdeeld.
Dan eerst naar afdeling 3.7.2 kijken en zo niet dan in afdeling 3.7. 1 kijken. Wat als Afdeling
3.7.2 van toepassing is? Dan heb je toestemming nodig van de deelgenoot/echtgenoot voor
de executie, maar niet voor de verpanding. Gaan ervan uit dat het hier gaat om een
eenvoudige gemeenschap waardoor afdeling 3.7.1 van toepassing is (omdat niet ui de casus
valt op te maken dat het om een bijzondere gemeenschap gaat waardoor afdeling 3.7.2 van
toepassing zou zijn). Geldige titel volgt uit de casus en ook dat de zaken (geldig) verpand zijn.
Dus er rust een geldig pandrecht op een onverdeeld aandeel. (Voor aandeel zie artikel 3:96
BW, schakelbepaling). Artikel 3:175 BW: ik kan mijn aandeel vervreemden en bezwaren. Maar
wie koopt er nou een halve auto? Niemand. Oplossing: als pandhouder (schuldeiser) kun je ook
verdeling van de gemeenschap vorderen (artikel 3:180 BW): Het kan twee kanten op gaan:
Indien Geerling bij de verdeling de auto krijgt dan strekt het pandrecht zich uit over de hele
auto. In het omgekeerde geval krijgt Geerling een onderverdelingsvordering waar op grond
van artikel 3:229 BW van rechtswege een pandrecht op zit. Degene aan wie de auto wordt
toebedeeld kan slechts bevrijdend betalen aan de pandhouder.
Van verpanding hoeft andere deelgenoot niets te weten (dat kan dus zonder toestemming).
2. De handelsvoorraad desktop-computers, welke door Ymer BV onder
eigendomsvoorbehoud in december 2014 is geleverd, is in januari 2015 bij voorbaat geleverd
aan Uniforce. Daags voor het faillissement heeft Geerling de koopprijs voor die computers
integraal voldaan.
Er is in deze casus sprake van een eigendomsvoorbehoud. Er is bij voorbaat geleverd (omdat
hij nog geen eigenaar was ten tijde van de levering). Hij werd pas eigenaar door betaling.
Voorbehoud vervalt dan. Op hetzelfde moment wordt Uniforce eigenaar van de computers. Op
