Bestuur & Beleid – Literatuur
Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................... 2
H3 Bekkers (Blackboard)................................................................................................ 2
Week 2.......................................................................................................... 6
H4 Hoogerwerf (Blackboard): Beleidsvoorbereiding: Het ontwerpen van beleid.............6
H4 Hoogerwerf (Blackboard): De uitvoering van overheidsbeleid.................................10
Week 3........................................................................................................ 15
H4 Bovens et al. (Blackboard): Beleidsprocessen.........................................................15
Week 4........................................................................................................ 18
Stone: H1 – The Market and the Polis...........................................................................18
Week 5........................................................................................................ 19
Stone: H9...................................................................................................................... 19
Week 6........................................................................................................ 20
March & Olsen 2008: Elaborating the 'New Institutionalism'.........................................20
March & Olsen 2011: The Logic of Appropiatness.........................................................22
Week 7........................................................................................................ 25
Van der Knaap et al. 2020: Beleidsevaluatie in theorie en praktijk...............................25
,Week 1
H3 Bekkers (Blackboard)
Vergelijkingsmodel
Vier benaderingen
- Relationele benadering: Accent ligt op het bereiken van de
doeleinden op gronden van kennis en informatie. Meer weten levert
een beter beleid.
- Politieke benadering: Accent ligt op de machtsstrijd tussen allerlei
belanghebbende partijen. Steun en draagvlak zijn essentieel voor
het succes van het te voeren beleid.
- Culturele benadering: Beleid wordt gezien als een
zingevingsproces. Succesvol beleid is beleid dat voor alle betrokken
partijen een gedeelde betekenis heeft.
- Institutionele benadering: Beleid wordt gezien als gevormd door
bepaalde gestelde regels, praktijken en instituties. Succesvol beleid
is beleid dat voldoen aan en aansluit bij de gegroeide praktijken of
deze juist weet te doorbreken.
Analysemodel
- Dominant verklaringsmechanisme: Centraal staat de vraag
welke verklaring doorgaans wordt gegevens voor de aard en het
verloop van beleidsprocessen.
- Mens- en wereldbeeld: Gestoeld op bepaalde veronderstellingen
ten aanzien van de wijze waarop een samenleving functioneert en
hoe mensen zich gedragen.
- Instrumentatie: Bepaalde voorkeur voor de inzet van bepaalde
instrumenten. Ook leven in elke benadering bepaalde
veronderstellingen over de vraag hoe deze instrumenten vooral
moeten worden ingezet om bepaalde doelen te realiseren.
- Beoordeling: Benaderingen onderscheiden zich in de wijze waarop
beleidsprocessen beoordelen als succesvol of minder succesvol.
Beoordelingscriteria
- Rol van kennis en informatie: Kennis en informatie, maar ook ICT
spelen in elke benadering een belangrijke rol, maar hun betekenis
varieert.
- Verloop van het beleidsproces: Gelet op het dominante
verklaringsmechanisme kent elke benadering ook een eigen
beschrijving en verklaring voor de wijze waarop beleidsprocessen
verlopen.
- Rol van politiek: Beleid en politiek zijn nauw met elkaar verwezen,
belangrijk om speciaal aandacht te besteden aan de rol die de
politiek in elke benadering vervult.
, Overzicht van benaderingen van beleid en hun kenmerken
Benaderi Relationele Politieke Culturele Institutionele
ng / benadering benadering benadering benadering
Element
Dominant Doelrationali Macht en Zingeving door Regelgeleide,
verklarin teit. belang. middel van padafhankelij
gs- communicatie ke interacties
mechanis
me
en andere tussen
vormen van partijen.
interactie.
Mens- en Homo Strijd in Sociale Instituties en
wereldbe economicus, arena’s en constructie van regels
eld gericht op netwerken, de werkelijkheid beïnvloeden
rationele gericht op door gedrag in een
keuzes/ veiligstellen discourscoalitie samenleving
bevredigend van s. en daarmee
e belangen en Samenleving als ook de
oplossingen. beïnvloeden een reservoir interacties
Mechanistisc van van tussen
h afhankelijkh betekenissen. actoren en de
perspectief. eden. rollen die
worden
ingenomen.
Instrume Beleids- Beleids- Strategieën Padafhankelij
ntatie instrumente instrumente voor framing en kheid van
n als n als re-framing. keuze voor
gereedschap machtsbron Communities of beleids-
skist. Belang nen. practice. instrumenten
van Netwerk- Traject- .
programmer managemen management Beleidsstijl
ing van t. Symbolen als beïnvloedt
beleid. instrument voor keuze
betekenisverlen instrumenten
ing. .
Beoordeli Effectiviteit, Veiligstellen Draagvlak. Legitimiteit
ng efficiency en eigen Leer- en op grond van
samenhang. belangen. veranderings- de logic of
Draagvlak vermogen. appropriaten
c.q. steun ess.
van partijen. Isomorfisme.
Leer- en
veranderings-
vermogen.
Kennis en Beleidstheor Kennis, Interpretatieve Kennis en
informati ie en informatie schemata, zoals informatie
e beleidsmode en ICT als symbolen, zijn door
l. Overheid machtsbron beelden en regels
als nen verhaallijnen. geleide,
information (resource Automation of selectieve
processor. politics). bias. interpretaties
Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................... 2
H3 Bekkers (Blackboard)................................................................................................ 2
Week 2.......................................................................................................... 6
H4 Hoogerwerf (Blackboard): Beleidsvoorbereiding: Het ontwerpen van beleid.............6
H4 Hoogerwerf (Blackboard): De uitvoering van overheidsbeleid.................................10
Week 3........................................................................................................ 15
H4 Bovens et al. (Blackboard): Beleidsprocessen.........................................................15
Week 4........................................................................................................ 18
Stone: H1 – The Market and the Polis...........................................................................18
Week 5........................................................................................................ 19
Stone: H9...................................................................................................................... 19
Week 6........................................................................................................ 20
March & Olsen 2008: Elaborating the 'New Institutionalism'.........................................20
March & Olsen 2011: The Logic of Appropiatness.........................................................22
Week 7........................................................................................................ 25
Van der Knaap et al. 2020: Beleidsevaluatie in theorie en praktijk...............................25
,Week 1
H3 Bekkers (Blackboard)
Vergelijkingsmodel
Vier benaderingen
- Relationele benadering: Accent ligt op het bereiken van de
doeleinden op gronden van kennis en informatie. Meer weten levert
een beter beleid.
- Politieke benadering: Accent ligt op de machtsstrijd tussen allerlei
belanghebbende partijen. Steun en draagvlak zijn essentieel voor
het succes van het te voeren beleid.
- Culturele benadering: Beleid wordt gezien als een
zingevingsproces. Succesvol beleid is beleid dat voor alle betrokken
partijen een gedeelde betekenis heeft.
- Institutionele benadering: Beleid wordt gezien als gevormd door
bepaalde gestelde regels, praktijken en instituties. Succesvol beleid
is beleid dat voldoen aan en aansluit bij de gegroeide praktijken of
deze juist weet te doorbreken.
Analysemodel
- Dominant verklaringsmechanisme: Centraal staat de vraag
welke verklaring doorgaans wordt gegevens voor de aard en het
verloop van beleidsprocessen.
- Mens- en wereldbeeld: Gestoeld op bepaalde veronderstellingen
ten aanzien van de wijze waarop een samenleving functioneert en
hoe mensen zich gedragen.
- Instrumentatie: Bepaalde voorkeur voor de inzet van bepaalde
instrumenten. Ook leven in elke benadering bepaalde
veronderstellingen over de vraag hoe deze instrumenten vooral
moeten worden ingezet om bepaalde doelen te realiseren.
- Beoordeling: Benaderingen onderscheiden zich in de wijze waarop
beleidsprocessen beoordelen als succesvol of minder succesvol.
Beoordelingscriteria
- Rol van kennis en informatie: Kennis en informatie, maar ook ICT
spelen in elke benadering een belangrijke rol, maar hun betekenis
varieert.
- Verloop van het beleidsproces: Gelet op het dominante
verklaringsmechanisme kent elke benadering ook een eigen
beschrijving en verklaring voor de wijze waarop beleidsprocessen
verlopen.
- Rol van politiek: Beleid en politiek zijn nauw met elkaar verwezen,
belangrijk om speciaal aandacht te besteden aan de rol die de
politiek in elke benadering vervult.
, Overzicht van benaderingen van beleid en hun kenmerken
Benaderi Relationele Politieke Culturele Institutionele
ng / benadering benadering benadering benadering
Element
Dominant Doelrationali Macht en Zingeving door Regelgeleide,
verklarin teit. belang. middel van padafhankelij
gs- communicatie ke interacties
mechanis
me
en andere tussen
vormen van partijen.
interactie.
Mens- en Homo Strijd in Sociale Instituties en
wereldbe economicus, arena’s en constructie van regels
eld gericht op netwerken, de werkelijkheid beïnvloeden
rationele gericht op door gedrag in een
keuzes/ veiligstellen discourscoalitie samenleving
bevredigend van s. en daarmee
e belangen en Samenleving als ook de
oplossingen. beïnvloeden een reservoir interacties
Mechanistisc van van tussen
h afhankelijkh betekenissen. actoren en de
perspectief. eden. rollen die
worden
ingenomen.
Instrume Beleids- Beleids- Strategieën Padafhankelij
ntatie instrumente instrumente voor framing en kheid van
n als n als re-framing. keuze voor
gereedschap machtsbron Communities of beleids-
skist. Belang nen. practice. instrumenten
van Netwerk- Traject- .
programmer managemen management Beleidsstijl
ing van t. Symbolen als beïnvloedt
beleid. instrument voor keuze
betekenisverlen instrumenten
ing. .
Beoordeli Effectiviteit, Veiligstellen Draagvlak. Legitimiteit
ng efficiency en eigen Leer- en op grond van
samenhang. belangen. veranderings- de logic of
Draagvlak vermogen. appropriaten
c.q. steun ess.
van partijen. Isomorfisme.
Leer- en
veranderings-
vermogen.
Kennis en Beleidstheor Kennis, Interpretatieve Kennis en
informati ie en informatie schemata, zoals informatie
e beleidsmode en ICT als symbolen, zijn door
l. Overheid machtsbron beelden en regels
als nen verhaallijnen. geleide,
information (resource Automation of selectieve
processor. politics). bias. interpretaties
