Hoofdstuk 3
Citizens of empire: French Africa, 1944-52
Februari 1944 komen leidende ambtenaren olv de Gaulle bij elkaar in Brazzaville. Zij onderscheidden
de Afrikaanse bevolking in 2 groepen: - évolués (wersters geschoolde Afrikanen) en – paysans
(boeren). Évolués konden opgenomen worden in Franse instituties, paysans zouden lagere belasting
krijgen en het rijk productiever maken.
In 1945 mocht gelimiteerd deel van de Afrikanen stemmen van de Fransen in de verkiezingen. Er
werd wel onderscheid gemaakt tussen subjects en citizens. Er kwamen 20 Afrikanen in de
wetgevende macht in Parijs. Ze waren niet met veel maar konden wel onderwerpen opbrengen die
anders in de doofpot verdwenen.
Lente 1946; 2 cruciale maatregelen
1 – Houphouët-Boigny Law, bracht een definitief einde aan dwangarbeid in Franse kolonies. Deze
wet heeft amper ter discussie gestaan.
2 – Lamine Guèye Law, bracht een einde aan de scheiding tussen subjects en citizens en daarmee
willekeurige vernedering van non-citizens. Complexer debat over hoe mensen in kolonies stonden
ten opzichte van affaires van het rijk.
In Dakar, Senegal, was het de arbeidersbeweging die in actie kwam na de oorlog. 12-1945 was het
begin van een staking van 12 dagen. Frankrijk verloor controle en het was uiteindelijk een expert die
het oploste door allerlei grote concessies te doen richting alle participerende groepen. Deze staking
was een voorbeeld dat de verdeling citizen en subject verdwenen was.
1947 was er een code tussen vakbonden, de verenigde arbeidscode. Deze werd in de wet
opgenomen in 1952 (40u werkweek, betaalde vakantie, recht op staking etc.) Uitbreiding hiervan in
1956. Alleen voor loon arbeiders!
Ontwikkelingsprogramma voor Franse kolonies, gericht op stedelijk en plattelands Afrika, stuitte al
snel op complicaties. Oude infrastructuur was veel te slecht om goederen te vervoeren. Daarnaast
had Frankrijk de lat te hoog gelegd.
Politieke situaties:
Senegal – Lamine Guèye en Léopold Senghor zaten in wetgevende macht in Parijs. Senghor richtte in
1948 het Bloc Démocratique Sénégalais (BDS) op. Hoewel hij Christen was verkreeg hij veel macht
via de moslim bevolking. In 1951 won hij met flinke voorsprong de verkiezingen.
Ivoorkust – Houphouët-Boigny bouwde een politieke machine in zijn land en was de vader van de
natie. Hij richtte een organisatie op samen met Afrikaanse cacao boeren, de African Agricultural
Society. Deels lobbygroep, deels arbeiders wervingsnetwerk. Deze partij hielp ook Houphouët-Boigny
naar de wetgevende macht in Parijs. In 1946 werd in Sudan een politieke partij voor Frans afrika
opgericht, de Rassemblement Démocratique Africain (RDA). Veel partijen waren dus aftakkingen
hiervan, waaronder de Parti Démocatique de la Côte d’Ivoire (PDCI).
Guinea – Sékou Touré gebruikte de RDA als springplank voor zijn eigen partij Parti Démocratique de
la Guinée (PDG). Deze partij was echter vijandig tegenover chiefs en andere rurale elites.
Het valt te concluderen dat partijvorming niet uit de lucht kwam vallen maar vaak aftakkingen waren
van een centrale partij, RDA.
Citizens of empire: French Africa, 1944-52
Februari 1944 komen leidende ambtenaren olv de Gaulle bij elkaar in Brazzaville. Zij onderscheidden
de Afrikaanse bevolking in 2 groepen: - évolués (wersters geschoolde Afrikanen) en – paysans
(boeren). Évolués konden opgenomen worden in Franse instituties, paysans zouden lagere belasting
krijgen en het rijk productiever maken.
In 1945 mocht gelimiteerd deel van de Afrikanen stemmen van de Fransen in de verkiezingen. Er
werd wel onderscheid gemaakt tussen subjects en citizens. Er kwamen 20 Afrikanen in de
wetgevende macht in Parijs. Ze waren niet met veel maar konden wel onderwerpen opbrengen die
anders in de doofpot verdwenen.
Lente 1946; 2 cruciale maatregelen
1 – Houphouët-Boigny Law, bracht een definitief einde aan dwangarbeid in Franse kolonies. Deze
wet heeft amper ter discussie gestaan.
2 – Lamine Guèye Law, bracht een einde aan de scheiding tussen subjects en citizens en daarmee
willekeurige vernedering van non-citizens. Complexer debat over hoe mensen in kolonies stonden
ten opzichte van affaires van het rijk.
In Dakar, Senegal, was het de arbeidersbeweging die in actie kwam na de oorlog. 12-1945 was het
begin van een staking van 12 dagen. Frankrijk verloor controle en het was uiteindelijk een expert die
het oploste door allerlei grote concessies te doen richting alle participerende groepen. Deze staking
was een voorbeeld dat de verdeling citizen en subject verdwenen was.
1947 was er een code tussen vakbonden, de verenigde arbeidscode. Deze werd in de wet
opgenomen in 1952 (40u werkweek, betaalde vakantie, recht op staking etc.) Uitbreiding hiervan in
1956. Alleen voor loon arbeiders!
Ontwikkelingsprogramma voor Franse kolonies, gericht op stedelijk en plattelands Afrika, stuitte al
snel op complicaties. Oude infrastructuur was veel te slecht om goederen te vervoeren. Daarnaast
had Frankrijk de lat te hoog gelegd.
Politieke situaties:
Senegal – Lamine Guèye en Léopold Senghor zaten in wetgevende macht in Parijs. Senghor richtte in
1948 het Bloc Démocratique Sénégalais (BDS) op. Hoewel hij Christen was verkreeg hij veel macht
via de moslim bevolking. In 1951 won hij met flinke voorsprong de verkiezingen.
Ivoorkust – Houphouët-Boigny bouwde een politieke machine in zijn land en was de vader van de
natie. Hij richtte een organisatie op samen met Afrikaanse cacao boeren, de African Agricultural
Society. Deels lobbygroep, deels arbeiders wervingsnetwerk. Deze partij hielp ook Houphouët-Boigny
naar de wetgevende macht in Parijs. In 1946 werd in Sudan een politieke partij voor Frans afrika
opgericht, de Rassemblement Démocratique Africain (RDA). Veel partijen waren dus aftakkingen
hiervan, waaronder de Parti Démocatique de la Côte d’Ivoire (PDCI).
Guinea – Sékou Touré gebruikte de RDA als springplank voor zijn eigen partij Parti Démocratique de
la Guinée (PDG). Deze partij was echter vijandig tegenover chiefs en andere rurale elites.
Het valt te concluderen dat partijvorming niet uit de lucht kwam vallen maar vaak aftakkingen waren
van een centrale partij, RDA.
