POLITICOLOGIE – ALGEMENE INLEIDING
Examen van woensdag 1 februari 2017
Vraag 1
De onderstaande passage is van de hand van een Belgisch politicus.
Kan u zeggen tot welke ideologische strekking hij behoort en waarom? Licht uw antwoord toe.
De familiale instabiliteit destabiliseert de mens. De menselijke natuur bevat een flink stuk egoïsme
maar het is al evenzeer een feit dat de mens niet alleen kan leven. De eenzaamheid is dodelijk. Deze
behoefte aan affectiviteit kan alleen werkelijkheid worden wanneer de mens zelf iets geeft. Deze
overgave is essentieel. Het loopt mis wanneer de beweging eenzijdig is. Een even grote waarheid is
dat de mens gevormd wordt door voorbeelden. Het belangrijkste voorbeeld voor het opgroeiende kind
blijven zijn ouders. Het is zeer tekenend hoe het aantal kinderen met leer- of relatieproblemen
toeneemt naarmate de gezinsstructuur afbrokkelt. Elke leraar zal u dat bevestigen. Het heeft geen
enkele zin dit te willen ontkennen. Vroeger kwam de leraar bij de ouders wanneer hij of zij problemen
had met een kind. Vandaag komen de ouders naar de leraren. Gebroken gezinnen moeten worden
geholpen. Gezonde gezinnen moeten worden aangemoedigd. Ook hier is het ‘moreel signaal’ dat naar
de samenleving wordt uitgezonden, belangrijk. In de gezinnen wordt de strijd gestreden: of wij een
hardvochtige samenleving zullen hebben of een van menselijke warmte en echte solidariteit. Daar zit
de bron van vernieuwing ofwel van pathologie voor de mensheid. Het leefmilieu voor onze tijd is ook
het gezin
De nadruk op het belang van waarden en van geborgenheid in het gezin zijn typisch conservatieve
ideeën. Ook de christendemocratie verdedigt een samenleving waarin mensen niet alleen zijn maar
opgenomen zijn in een gemeenschap (personalisme). De tekst heeft dus elementen van zowel
conservatisme als christendemocratie (en beide antwoorden zijn – mits goed geargumenteerd –
correct). De tekst is van Herman Van Rompuy.
Vraag 2
In het weekblad HUMO stond eind november 2016 een interview met Sir David Attenborough. De
vragen gingen niet alleen over Planet Earth II, maar ook over politiek en meer in het bijzonder over het
Britse referendum dat leidde tot de ‘Brexit’. David Attenborough zegt in dat interview geen
voorstander te zijn van referenda. Zijn argument daarvoor is: “Het idee van een parlementaire
democratie is net dat we mensen zoeken die vermoedelijk verstandiger zijn dan wij; mensen die bereid
zijn de verantwoordelijkheid te dragen om in onze plaats moeilijke beslissingen te nemen en over
belangrijke dingen te stemmen”.
Welke visie op politieke vertegenwoordiging wordt hier verdedigd? Licht uw antwoord toe.
Dit is een helder voorbeeld van de visie op vertegenwoordiging in vertrouwen, als ‘trustee’. De
verkozenen hoeven geen specifieke belangen te verdedigen (substantieel) of tot een bepaalde
sociale groep te behoren (descriptief), maar krijgen hun taak omdat de vertegenwoordigden geloven
dat de vertegenwoordigers de juiste expertise hebben om te doen wat moet gedaan worden.
Examen van woensdag 1 februari 2017
Vraag 1
De onderstaande passage is van de hand van een Belgisch politicus.
Kan u zeggen tot welke ideologische strekking hij behoort en waarom? Licht uw antwoord toe.
De familiale instabiliteit destabiliseert de mens. De menselijke natuur bevat een flink stuk egoïsme
maar het is al evenzeer een feit dat de mens niet alleen kan leven. De eenzaamheid is dodelijk. Deze
behoefte aan affectiviteit kan alleen werkelijkheid worden wanneer de mens zelf iets geeft. Deze
overgave is essentieel. Het loopt mis wanneer de beweging eenzijdig is. Een even grote waarheid is
dat de mens gevormd wordt door voorbeelden. Het belangrijkste voorbeeld voor het opgroeiende kind
blijven zijn ouders. Het is zeer tekenend hoe het aantal kinderen met leer- of relatieproblemen
toeneemt naarmate de gezinsstructuur afbrokkelt. Elke leraar zal u dat bevestigen. Het heeft geen
enkele zin dit te willen ontkennen. Vroeger kwam de leraar bij de ouders wanneer hij of zij problemen
had met een kind. Vandaag komen de ouders naar de leraren. Gebroken gezinnen moeten worden
geholpen. Gezonde gezinnen moeten worden aangemoedigd. Ook hier is het ‘moreel signaal’ dat naar
de samenleving wordt uitgezonden, belangrijk. In de gezinnen wordt de strijd gestreden: of wij een
hardvochtige samenleving zullen hebben of een van menselijke warmte en echte solidariteit. Daar zit
de bron van vernieuwing ofwel van pathologie voor de mensheid. Het leefmilieu voor onze tijd is ook
het gezin
De nadruk op het belang van waarden en van geborgenheid in het gezin zijn typisch conservatieve
ideeën. Ook de christendemocratie verdedigt een samenleving waarin mensen niet alleen zijn maar
opgenomen zijn in een gemeenschap (personalisme). De tekst heeft dus elementen van zowel
conservatisme als christendemocratie (en beide antwoorden zijn – mits goed geargumenteerd –
correct). De tekst is van Herman Van Rompuy.
Vraag 2
In het weekblad HUMO stond eind november 2016 een interview met Sir David Attenborough. De
vragen gingen niet alleen over Planet Earth II, maar ook over politiek en meer in het bijzonder over het
Britse referendum dat leidde tot de ‘Brexit’. David Attenborough zegt in dat interview geen
voorstander te zijn van referenda. Zijn argument daarvoor is: “Het idee van een parlementaire
democratie is net dat we mensen zoeken die vermoedelijk verstandiger zijn dan wij; mensen die bereid
zijn de verantwoordelijkheid te dragen om in onze plaats moeilijke beslissingen te nemen en over
belangrijke dingen te stemmen”.
Welke visie op politieke vertegenwoordiging wordt hier verdedigd? Licht uw antwoord toe.
Dit is een helder voorbeeld van de visie op vertegenwoordiging in vertrouwen, als ‘trustee’. De
verkozenen hoeven geen specifieke belangen te verdedigen (substantieel) of tot een bepaalde
sociale groep te behoren (descriptief), maar krijgen hun taak omdat de vertegenwoordigden geloven
dat de vertegenwoordigers de juiste expertise hebben om te doen wat moet gedaan worden.
