Samenvatting Kwaliteits- en veiligheidsmanagementsystemen IVK HHS Blok 4 Jaar 1

KWALITEITS- EN VEILIGHEIDSMANAGEMENTSYSTEMEN

H1 HET BELANG VAN KWALITEITSZORG, ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN EN
MILIEUZORG

KAM = staat voor Kwaliteitszorg, Arbeidsomstandigheden en Milieuzorg en deze
beleidsgebieden zijn alle drie van essentieel belang voor organisaties. Een alomvattend
zorgsysteem leidt tot kostenbesparing en een verbeterde coördinatie.
- Kwaliteitszorg = de activiteiten tegen zo laag mogelijke kosten op het juiste
kwaliteitsniveau (wanneer het voldoet aan de wensen van de afnemers). Doel is dan
ook om afnemers zo tevreden mogelijk te houden. Gevolg:
o Betere concurrentiepositie;
o Efficiency.
Nadeel: werknemers krijgen steeds meer te maken met bureaucratie en een toename
van regels.
- Arbeidsomstandigheden = mate van ongelukken, gezondheidsproblemen en
onvrede op de werkvloer. In de Arbowet staan voorschriften die de drie elementen
verminderen. Het doel van deze wet is om te stimuleren dat werkgevers en –nemers
zelf tot afspraken komen over goede arbeidsomstandigheden. Werknemers hebben
dan ook een eigen verantwoordelijkheid. Daarnaast treffen werkgevers ergonomische
maatregelen (werkomstandigheden veilig ontwerpen) om o.a. verzuim en onplezierig
werken tegen te gaan. Daarbij tasten de arbeidsomstandigheden het imago aan:
kinderarbeid zorgt ervoor dat deze producten minder verkocht worden.
- Milieuzorg. De samenleving eist van bedrijven dat zij het milieu zo min mogelijk
aantasten.

Het KAM-beleid is de afgelopen decennia een steeds belangrijkere rol gaan spelen in het
bedrijfsleven omdat:
- De internationale concurrentie groeit;
- De vraag naar kwalitatieve producten en diensten stijgt;
- De bedrijfsaansprakelijkheid voor de gevolgen van slechte producten en diensten
groter wordt;
- Het belang van goede en veilige werkomstandigheden groter wordt;
- De zorg over de aantasting van het milieu groeit.

Kwaliteitszorg, arbeidsomstandigheden en milieuzorg kennen zeven overeenkomsten:
- Procesbeheersing = het willen voorkomen van problemen rond productkwaliteit,
arbeidsomstandigheden en milieubelasting. Dit kan door te investeren in techniek en
in werkprocessen.
- Procedures = procedures leggen de meest effectieve, efficiënte, veilige of
milieubesparende manier van werken vast.
- Oplossingsmethodieken = het maken van stappenplannen door organisaties om
KAM te verbeteren.
- Advisering = het gebruik maken van externe deskundigen omdat kennis intern vaak
ontbreekt of omdat het verplicht is gesteld om deskundigen te betrekken;
- Standaardisatie = het werken in een vaste volgorde of volgens bepaalde procedures
met als doel gelijkheid.
- Borging = garantie van kwaliteit;
- Evaluatie = evalueren of een verbetering de gewenste resultaten heeft geleverd.
Zo’n verandering is vaak een reactie op wat er speelt in de samenleving.

Visie = verwachting van de toekomst. Zo creëert een organisatie een kader waarbinnen alle
activiteiten worden uitgevoerd. Visie = Missie + Principes.

Missie = beschrijving van de activiteiten en beperkingen.

, Principes = de heersende waarden en normen:
- Waarden = een collectieve opvatting over hetgeen wat wenselijk is;
- Normen = uit waarden voorkomende opvattingen over hoe men zich dient te
gedragen.

Strategie = de doelen die een organisatie wil bereiken.

Concept = een nadere uitwerking van een strategie. Het bestaat uit de optelsom van
denkbeelden, principes en beleidsregels.

Vijf principes van KAM (basis voor het verbeteringsproces):
- Planning = maakt vooraf duidelijk welke activiteiten noodzakelijk zijn, wanneer deze
getroffen moeten worden en wanneer beëindigd, wie de betrokkenen zijn en welke
doelen behaald moeten worden;
- Meten = om te weten wat de omvang is van een kwaliteitsprobleem moeten we tellen
hoe vaak het verschijnsel voorkomt;
- Normen = een gezamenlijk vastgestelde maat of procedure om te kijken of iets
voldoet;
- Inspectie = het verrichten van een onderzoek om te kijken of het voldoet aan de
eisen en normen;
- Terugkoppeling = evalueren of er is voldaan aan de specificaties en zo nodig
maatregelen treffen.


H2 KWALITEITSZORG

Vijf definities van kwaliteit:
- Transcedente benadering = voldoen aan de verwachtingen van belanghebbenden;
- Productgerichte benadering = bepaalde eigenschappen of kenmerken die een
product moet hebben om aan de verwachtingen te voldoen (dus fysiek meetbaar);
- Gebruikersgerichte benadering = voldoen aan de behoefte van de afnemers;
- Productiegerichte benadering = een productieproces waarin er geen fouten worden
gemaakt (zero defects);
- Waardegerichte benadering = minimale kosten voor de maatschappij.

Elementen van kwaliteitszorg:
- Behoeften van de afnemers;
- Hoge efficiëntie en productiviteit;
- Een streven naar lage kosten;
- Snelheid en flexibiliteit.

Integrale kwaliteitszorg (IKZ) is het kwaliteitsproces dat betrekking heeft op alle afdelingen
van een organisatie. Het gaat hier zowel om het productieproces en dienstverlening als de
betrokkenheid van het management in haar werknemers. Integrale kwaliteitszorg bestaat uit
drie onderdelen:
- Kwaliteitsbeleid = (eerste stap) het vaststellen van de kwaliteitsdoelstellingen van
de organisatie en het bepalen van de wegen en middelen om deze te bereiken;
- Kwaliteitssysteem = (tweede stap) beschrijven van de organisatie,
verantwoordelijkheden, procedures en processen;
- Kwaliteitsborging = (derde stap) controleren of aan de voorwaarden is voldaan. Met
een audit bepaal je of een systeem functioneert volgens de eisen.

Richtlijnen voor het uitvoeren van kwaliteits- en/of milieumanagementsysteemaudits worden
beschreven in ISO 9001. Het gaat hierbij zowel om interne als externe audits.