KIEZEN EN BESLISSEN SAMENVATTING
WEEK 1: HOOFDSTUK 6.1 T/M 6.1.2 VONK + INLEIDING EN HOOFDSTUK 4 NUDGE
Hoe nemen we besluiten?
Beslissing
Een beslissing wordt gezien als een keuze uit een aantal mogelijke handelingen (zoals de
keus tussen twee banen) of objecten (keus tussen smartphones). Dit wordt gedaan op
basis van informatie over die handelingen of objecten. In al deze gevallen gaat van te
voren een meer of minder uitgebreid beoordelingsproces vooraf, waarbij deelaspecten
van een handeling of een object worden gecombineerd tot een eindwaardering.
Beslissingen kenmerken zich door de waardering van mogelijke uitkomsten en door de
onzekerheid over deze uitkomsten.
Veel beslissingen en vooral complexe beslissingen worden gekenmerkt door
onzekerheid!
Normatieve en beschrijvende besliskunde
Normatieve besliskunde
In de normatieve besliskunde worden formele modellen opgesteld om het
beslissingsproces zo optimaal te laten verlopen. Deze modellen beschrijven hoe een
rationeel persoon zich zou moeten gedragen om optimale beslissingen te nemen.
Normatief besliskunde is meer economisch dan psychologisch.
Normatieve modellen
SEU = Subjective Expected Utility (Subjectieve verwachte waarde – model)
Een normatief model waarin er van uit wordt gegaan dat mensen streven naar
nutsmaximalisatie, oftewel een voorkeur hebben voor het alternatief met de grootste
door hen zelf verwachte opbrengst.
Verwachte opbrengst = u x p
U = Utility, een bepaalde waarde
P = Probability, de kans op deze waarde
MAUT = Multi Attribute Utility Theory
De som van beliefd (waargenomen waarde van een kenmerk) x evaluatie (belangrijkheid
van een kenmerk).
Normatief model
1. Vaststellen van het ontstaan of bestaan van een behoefte.
2. Informatie verzamelen over producten, diensten en aanbieders.
3. Evaluatie van alternatieven.
4. Beslissing nemen.
5. Gebruiken.
6. Evalueren (Stap 5 & 6 worden vaak samengenomen. Evalueren doe je vaak
tijdens het gebruik).
Afwijkingen van normatieve modellen
De belangrijkste bouwstenen van psychologische beslissingstheorieën zijn;
Waardering of nut
Subjectieve kans oftewel waarschijnlijkheid van dit nut
Normatieve modellen helpen de kwaliteit van beslissingen te verbeteren. Een van de
dingen die wij niet goed doen, is het wegen van de waarde of het nut van de
verschillende aspecten. Dit komt onder meer doordat onze inschattingen afhankelijk
WEEK 1: HOOFDSTUK 6.1 T/M 6.1.2 VONK + INLEIDING EN HOOFDSTUK 4 NUDGE
Hoe nemen we besluiten?
Beslissing
Een beslissing wordt gezien als een keuze uit een aantal mogelijke handelingen (zoals de
keus tussen twee banen) of objecten (keus tussen smartphones). Dit wordt gedaan op
basis van informatie over die handelingen of objecten. In al deze gevallen gaat van te
voren een meer of minder uitgebreid beoordelingsproces vooraf, waarbij deelaspecten
van een handeling of een object worden gecombineerd tot een eindwaardering.
Beslissingen kenmerken zich door de waardering van mogelijke uitkomsten en door de
onzekerheid over deze uitkomsten.
Veel beslissingen en vooral complexe beslissingen worden gekenmerkt door
onzekerheid!
Normatieve en beschrijvende besliskunde
Normatieve besliskunde
In de normatieve besliskunde worden formele modellen opgesteld om het
beslissingsproces zo optimaal te laten verlopen. Deze modellen beschrijven hoe een
rationeel persoon zich zou moeten gedragen om optimale beslissingen te nemen.
Normatief besliskunde is meer economisch dan psychologisch.
Normatieve modellen
SEU = Subjective Expected Utility (Subjectieve verwachte waarde – model)
Een normatief model waarin er van uit wordt gegaan dat mensen streven naar
nutsmaximalisatie, oftewel een voorkeur hebben voor het alternatief met de grootste
door hen zelf verwachte opbrengst.
Verwachte opbrengst = u x p
U = Utility, een bepaalde waarde
P = Probability, de kans op deze waarde
MAUT = Multi Attribute Utility Theory
De som van beliefd (waargenomen waarde van een kenmerk) x evaluatie (belangrijkheid
van een kenmerk).
Normatief model
1. Vaststellen van het ontstaan of bestaan van een behoefte.
2. Informatie verzamelen over producten, diensten en aanbieders.
3. Evaluatie van alternatieven.
4. Beslissing nemen.
5. Gebruiken.
6. Evalueren (Stap 5 & 6 worden vaak samengenomen. Evalueren doe je vaak
tijdens het gebruik).
Afwijkingen van normatieve modellen
De belangrijkste bouwstenen van psychologische beslissingstheorieën zijn;
Waardering of nut
Subjectieve kans oftewel waarschijnlijkheid van dit nut
Normatieve modellen helpen de kwaliteit van beslissingen te verbeteren. Een van de
dingen die wij niet goed doen, is het wegen van de waarde of het nut van de
verschillende aspecten. Dit komt onder meer doordat onze inschattingen afhankelijk
