Vaardigheden acute geneeskunde
E-learning
Q1
,Inhoudsopgave
Protocol DRS. cABCDE (treat first what kills first, do not further harm) ........................................................... 3
De vijf basisregels van de EHBO ...................................................................................................................... 3
Verdieping van het DRS. cABCDE protocol ...................................................................................................... 4
Danger: ............................................................................................................................................................... 4
Response: ............................................................................................................................................................ 4
Shout for help: .................................................................................................................................................... 5
Catastrofaal bloedverlies: ................................................................................................................................... 5
Airway & C-spine ................................................................................................................................................ 6
Breathing: ........................................................................................................................................................... 8
Circulation:........................................................................................................................................................ 14
Disability: .......................................................................................................................................................... 17
Exposure ........................................................................................................................................................... 26
Hulp inschakelen .......................................................................................................................................... 31
2
,E-learning VAG
29/09/2022
Bijbehorende filmpjes te zien op YouTube kanaal ‘vaardigheden acute geneeskunde)
Protocol DRS. cABCDE (treat first what kills first, do not further harm)
Danger (D)
• Het beoordelen van gevaar en zorgen voor een veilige situatie
Response (R)
• Controleren of het slachtoffer reageert, kort uitvragen wat er is gebeurd en wat de
klachten zijn
Shout for help (S)
• Iemand erbij halen die je kan helpen
Catastrofaal bloedverlies (c)
• Stelpen levensbedreigend bloedverlies
Airway (+ C-spine) (A)
• Zorgen voor een vrije ademweg. Indien er verdenking bestaat op (nek)wervelletsel
immobiliseren.
Breathing (B)
• Controle van de ademhaling en het herkennen van stoornissen aan de luchtwegen
Circulation (C)
• Controle van de circulatie en het herkennen van stoornissen aan de bloedsomloop
Disability (D)
• Uitgebreide controle van stoornissen in neurologische functies, en het ontdekken van
stoornissen die aanleiding geven tot neurologische problemen
Exposure (E)
• Voorkomen van onderkoeling, anamnese en lichamelijk onderzoek, een laatste check
en behandeling van kleine letsels
De vijf basisregels van de EHBO
1. Let op gevaar
Let eerst op gevaar voor jezelf, vervolgens voor omstanders, daarna op gevaar voor
het slachtoffer
2. Ga na wat er is gebeurd en wat het slachtoffer mankeert
Hier vraag je het ongevalsmechanisme uit en achterhaal je het 'hoe' en 'waarom'. Vaak
kan er een inschatting gedaan worden over de mogelijke verwondingen van het
slachtoffer.
3. Stel het slachtoffer gerust en zorg voor beschutting
Straal rust uit. Praat met het slachtoffer. Bescherm tegen de weersomstandigheden en
probeer privacy van het slachtoffer te waarborgen door omstanders op afstand te
houden.
4. Zorg voor deskundige hulp
Waar nodig schakel je professionele hulp in. Dit kan variëren van de huisarts, het bellen
van een ambulance via 112, of met een patiënt naar de SEH gaan.
3
, 5. Help het slachtoffer op de plaats waar hij ligt
Indien er gevaar is voor het slachtoffer, mag je hem verplaatsen. Anders laat je het
slachtoffer liggen op de plaats waar hij ligt. Onnodige verplaatsing kan de toestand
verergeren.
Verdieping van het DRS. cABCDE protocol
Danger:
Volgorde: eigen veiligheid -> veiligheid omstanders -> veiligheid slachtoffer
Voor het beoordelen van de situatie is het belangrijk om goed te kijken (direct zichtbaar
gevaar), ruiken (schadelijke gassen of stoffen) en luisteren (vreemde geluiden). Daarnaast is
het belangrijk om te beseffen dat het slachtoffer en/of omstanders zelf ook gevaar kunnen
opleveren. Denk hierbij niet alleen aan fysieke agressie vanuit het slachtoffer maar ook aan
besmettelijke ziektes die het slachtoffer bij zich kan dragen. Probeer altijd contact met bloed
van het slachtoffer te vermijden, bij voorkeur door het dragen van handschoenen.
Er zijn grofweg drie manieren tot handelen indien een gevaarlijk situatie zich voordoet.
1. Het slachtoffer kan uit een onveilige situatie worden gehaald (evt. met de Rautek
manoeuvre);
2. De hulpverlener kan zelf (of met hulp) het gevaar afwenden en de gevaarlijke situatie
beëindigen, zonder zelf in gevaar te komen;
3. Het is niet mogelijk om het gevaar weg te nemen zonder zelf in gevaar te komen: schakel
professionele hulp (politie) in.
In deze fase kun je ook het ongevalsmechanisme proberen te achterhalen -> wat is er
gebeurd met het slachtoffer, hoeveel slachtoffers, hoogenergetisch trauma? Dit kan je iets
vertellen over welke letsel(s) de patiënt mogelijk kan hebben.
Hoogenergetisch trauma: één van de ongevallen waarbij het ongevalsmechanisme een
belangrijke rol speelt is het hoogenergetisch trauma, ofwel het HET. Bij dit soort ongevallen
is er sprake van een grote energieoverdracht op het slachtoffer of op het voertuig waarin het
slachtoffer zich bevindt. Veelvoorkomende voorbeelden hiervan zijn:
• Val van 2-3x hoger dan de lichaamslengte van het slachtoffer;
• Aanrijding van een voetganger met een snelheid groter dan 10 km/h;
• Aanrijding in een voertuig met een snelheid groter dan 35 km/h;
Andere tekenen die op een HET wijzen:
• Een ster in de voorruit, veroorzaakt door de inzittende;
• Vrijgekomen airbags bij een auto-ongeluk.
In de acute geneeskunde wordt onderscheid gemaakt tussen een HET en een
laagenergetisch trauma (LET). Het verschil is dat bij een hoogenergetisch trauma de
inwerkende energie vele malen groter is waardoor er meer en ernstigere schade optreedt.
Response:
Bij het protocolonderdeel Response wordt de reactie van het slachtoffer getest. Dit is
mogelijk door het slachtoffer aan te spreken en te vragen wat er is gebeurd (op die manier
4
E-learning
Q1
,Inhoudsopgave
Protocol DRS. cABCDE (treat first what kills first, do not further harm) ........................................................... 3
De vijf basisregels van de EHBO ...................................................................................................................... 3
Verdieping van het DRS. cABCDE protocol ...................................................................................................... 4
Danger: ............................................................................................................................................................... 4
Response: ............................................................................................................................................................ 4
Shout for help: .................................................................................................................................................... 5
Catastrofaal bloedverlies: ................................................................................................................................... 5
Airway & C-spine ................................................................................................................................................ 6
Breathing: ........................................................................................................................................................... 8
Circulation:........................................................................................................................................................ 14
Disability: .......................................................................................................................................................... 17
Exposure ........................................................................................................................................................... 26
Hulp inschakelen .......................................................................................................................................... 31
2
,E-learning VAG
29/09/2022
Bijbehorende filmpjes te zien op YouTube kanaal ‘vaardigheden acute geneeskunde)
Protocol DRS. cABCDE (treat first what kills first, do not further harm)
Danger (D)
• Het beoordelen van gevaar en zorgen voor een veilige situatie
Response (R)
• Controleren of het slachtoffer reageert, kort uitvragen wat er is gebeurd en wat de
klachten zijn
Shout for help (S)
• Iemand erbij halen die je kan helpen
Catastrofaal bloedverlies (c)
• Stelpen levensbedreigend bloedverlies
Airway (+ C-spine) (A)
• Zorgen voor een vrije ademweg. Indien er verdenking bestaat op (nek)wervelletsel
immobiliseren.
Breathing (B)
• Controle van de ademhaling en het herkennen van stoornissen aan de luchtwegen
Circulation (C)
• Controle van de circulatie en het herkennen van stoornissen aan de bloedsomloop
Disability (D)
• Uitgebreide controle van stoornissen in neurologische functies, en het ontdekken van
stoornissen die aanleiding geven tot neurologische problemen
Exposure (E)
• Voorkomen van onderkoeling, anamnese en lichamelijk onderzoek, een laatste check
en behandeling van kleine letsels
De vijf basisregels van de EHBO
1. Let op gevaar
Let eerst op gevaar voor jezelf, vervolgens voor omstanders, daarna op gevaar voor
het slachtoffer
2. Ga na wat er is gebeurd en wat het slachtoffer mankeert
Hier vraag je het ongevalsmechanisme uit en achterhaal je het 'hoe' en 'waarom'. Vaak
kan er een inschatting gedaan worden over de mogelijke verwondingen van het
slachtoffer.
3. Stel het slachtoffer gerust en zorg voor beschutting
Straal rust uit. Praat met het slachtoffer. Bescherm tegen de weersomstandigheden en
probeer privacy van het slachtoffer te waarborgen door omstanders op afstand te
houden.
4. Zorg voor deskundige hulp
Waar nodig schakel je professionele hulp in. Dit kan variëren van de huisarts, het bellen
van een ambulance via 112, of met een patiënt naar de SEH gaan.
3
, 5. Help het slachtoffer op de plaats waar hij ligt
Indien er gevaar is voor het slachtoffer, mag je hem verplaatsen. Anders laat je het
slachtoffer liggen op de plaats waar hij ligt. Onnodige verplaatsing kan de toestand
verergeren.
Verdieping van het DRS. cABCDE protocol
Danger:
Volgorde: eigen veiligheid -> veiligheid omstanders -> veiligheid slachtoffer
Voor het beoordelen van de situatie is het belangrijk om goed te kijken (direct zichtbaar
gevaar), ruiken (schadelijke gassen of stoffen) en luisteren (vreemde geluiden). Daarnaast is
het belangrijk om te beseffen dat het slachtoffer en/of omstanders zelf ook gevaar kunnen
opleveren. Denk hierbij niet alleen aan fysieke agressie vanuit het slachtoffer maar ook aan
besmettelijke ziektes die het slachtoffer bij zich kan dragen. Probeer altijd contact met bloed
van het slachtoffer te vermijden, bij voorkeur door het dragen van handschoenen.
Er zijn grofweg drie manieren tot handelen indien een gevaarlijk situatie zich voordoet.
1. Het slachtoffer kan uit een onveilige situatie worden gehaald (evt. met de Rautek
manoeuvre);
2. De hulpverlener kan zelf (of met hulp) het gevaar afwenden en de gevaarlijke situatie
beëindigen, zonder zelf in gevaar te komen;
3. Het is niet mogelijk om het gevaar weg te nemen zonder zelf in gevaar te komen: schakel
professionele hulp (politie) in.
In deze fase kun je ook het ongevalsmechanisme proberen te achterhalen -> wat is er
gebeurd met het slachtoffer, hoeveel slachtoffers, hoogenergetisch trauma? Dit kan je iets
vertellen over welke letsel(s) de patiënt mogelijk kan hebben.
Hoogenergetisch trauma: één van de ongevallen waarbij het ongevalsmechanisme een
belangrijke rol speelt is het hoogenergetisch trauma, ofwel het HET. Bij dit soort ongevallen
is er sprake van een grote energieoverdracht op het slachtoffer of op het voertuig waarin het
slachtoffer zich bevindt. Veelvoorkomende voorbeelden hiervan zijn:
• Val van 2-3x hoger dan de lichaamslengte van het slachtoffer;
• Aanrijding van een voetganger met een snelheid groter dan 10 km/h;
• Aanrijding in een voertuig met een snelheid groter dan 35 km/h;
Andere tekenen die op een HET wijzen:
• Een ster in de voorruit, veroorzaakt door de inzittende;
• Vrijgekomen airbags bij een auto-ongeluk.
In de acute geneeskunde wordt onderscheid gemaakt tussen een HET en een
laagenergetisch trauma (LET). Het verschil is dat bij een hoogenergetisch trauma de
inwerkende energie vele malen groter is waardoor er meer en ernstigere schade optreedt.
Response:
Bij het protocolonderdeel Response wordt de reactie van het slachtoffer getest. Dit is
mogelijk door het slachtoffer aan te spreken en te vragen wat er is gebeurd (op die manier
4
