EFFECTIEF LEIDERSCHAP
SAMENVATTING BOEK
GEDRAG IN ORGANISATIES
MINOR HRM VOOR LEIDINGGEVENDEN 2023
,Aantekeningen uit het boek – hoofdstuk 1 (inleiding op gedrag in
organisaties)
Eind jaren 80 > nadruk lag bij opleidingen, bedrijfskunde op de technische aspecten van
management, zoals economie, accounting, financiën en kwantitatieve technieken.
Inzicht in gedrag van mensen > van belang voor de effectiviteit van managers.
Verbeteren van interpersoonlijke vaardigheden van managers > organisaties kunnen beter
presterende werknemers aantrekken en behouden.
GiO> bevorderen van de interpersoonlijke vaardigheden
Door GiO kan een organisatie tevens van een goede werkplek een geweldige werkplek maken >
werkt positief door op het saldo onder de streep.
Kans op een plezierige werkomgeving > groter als managers over goede interpersoonlijke
vaardigheden beschikken > gemakkelijker om gekwalificeerd personeel aan te trekken en te
behouden.
Bedrijven die bekend staan om een plezierige werksfeer > vaak ook uitstekende financiële
resultaten.
Door GiO > organisaties kunnen een groter bewustzijn creëren ten aanzien van hun
maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Wetenschappelijk onderzoek naar menselijk gedrag in arbeidssituaties > gedrag in organisaties.
Gedrag in organisaties > bestudeert de invloed die individuele factoren, groepsprocessen en
organisatiestructuren hebben op menselijk gedrag in organisaties.
GiO> toegepaste wetenschap (met als doel de effectiviteit van organisaties verbeteren).
Gedrag in organisaties is 1 van de pijlers waarop personeelswetenschap en
humanresourcemanagement rusten.
GiO houdt zich voornamelijk met de volgende onderwerpen bezig > motivatie, leiderschapsgedrag
en macht, interpersoonlijke communicatie, groepsstructuur en groepsprocessen,
attitudeontwikkeling en perceptie, persoonlijkheid emoties en waarden, veranderingsprocessen,
conflicten en onderhandelingen, werkstructurering.
Als toekomstig professional dien je je intuïtieve meningen aan te vullen met wetenschappelijke
kennis.
Gedrag doet zich niet toevallig voor. Er liggen wetmatigheden ten grondslag aan het gedrag van
individuen en groepen.
GiO > levert kennis die managers, HRM-adviseurs en andere professionals in staat stelt het gedrag
van de medewerkers en collega´s te begrijpen en te beïnvloeden.
Gedrag is over het algemeen voorspelbaar.
Systematisch onderzoek:
• Het onderzoeken van verbanden tussen verschijnselen
• Het onderscheiden van oorzaken en gevolgen
, • Conclusies baseren op wetenschappelijk bewijs (op gegeven die zijn verzameld onder
gecontroleerde omstandigheden en die op verantwoorde wijze zijn gemeten en
geïnterpreteerd.
Evidence-based management > maakt gebruik van de uitkomsten van systematische onderzoek
door beslissingen (mede) te baseren op de meeste recente wetenschappelijke bewijzen.
Systematisch wetenschappelijk onderzoek en EBM kunnen de intuïtieve kennis aanvullen en
verbeteren.
Een verstandige beslisser houdt rekening met extra informatie.
Om de volgende redenen analyseren > gebeurtenissen voorspellen, om te bepalen hoeveel risico er
op een bepaald moment wordt gelopen en om grote/kleine rampen te voorkomen.
Manager die data gebruikt om doelen te bepalen en om oorzaak-en gevolg theorieën op te stellen
en te toetsen > kan vaststellen welke werknemersactiviteiten relevant zijn voor de doelen. (Big data)
Managementaannamen corrigeren + prestaties verbeteren
Gebruikt om effectieve besluiten te nemen en om veranderingen in organisaties in goede banen te
leiden.
Gedrag in organisaties is een toegepaste gedragswetenschap en dus geënt op de bijdragen van
fundamentele gedragswetenschappen (psychologie, sociale psychologie, sociologie en antropologie)
Psychologie > Wetenschap die het gedrag van mensen wil meten, verklaren en soms ook
veranderen. Psychologen bestuderen individueel gedrag.
Leren, motivatie, persoonlijkheid, emoties, perceptie, opleiding, effectief leiderschap,
werktevredenheid, individuele besluitvorming, prestatiebeoordeling, attitudemeting, selectie
werknemers, taakstructurering, stress.
Sociale psychologie > Hoe mensen in groepen elkaars gedrag beïnvloeden. Doen vooral onderzoek
naar de implementatie en acceptatie van organisatieveranderingen.
Gedragsveranderingen, attitudeverandering, communicatie, groepsprocessen, groepsbesluitvorming
Sociologie > Mensen en hun gedrag in relatie tot hun sociale omgeving of cultuur. Onderzoekt de
menselijke omgeving en haar verschijnselen.
Formele organisatietheorie, organisatietechnologie, organisatiecultuur.
Antropologie > de wetenschap die verschillende samenlevingen vergelijkt om meer te weten te
komen over mensen en hun activiteiten.
De mens als verschijnsel is complex en divers, wat het moeilijk maakt eenvoudige, nauwkeurige en
generaliseerbare uitspraken over gedrag te formuleren,
Redelijke nauwkeurige verklaringen en voorspellingen voor menselijk gedrag mogelijk, op
voorwaarde dat aangegeven wordt onder welke omstandigheden een voorspelling geldig is.
Omstandigheden > contingentievariabelen.
De aantrekkelijkheid van de baan wordt bepaald door de kenmerken van het werk als door de
kenmerken van de persoon die het werk uitvoert.
, In economische moeilijke tijden > effectief management.
In goede tijden gaat het erom dat je begrijpt hoe je werknemers moet belonen, tevredenstellen en
vasthouden. In slechte tijden komen stress, besluitvorming en omgaan met moeilijke situaties op de
voorgrond te staan.
De wereld is een global village geworden > landsgrenzen zijn geen belemmeringen meer voor
bedrijven.
Door global village > taken van managers en professionals veranderen.
• Werken met mensen uit andere culturen.
• Omgaan met sociale tegenkrachten. Managementpraktijken moeten rekening houden met
de waarden van de verschillende landen waarbinnen een organisatie opereert. Dat betekent
dat men rekening moet houden met culturele diversiteit in de wereld.
• Verplaatsing van banen naar lagelonenlanden. Evenwicht vinden tussen de belangen van de
organisatie en de verantwoordelijkheid tegenover de gemeenschappen waarbinnen ze
opereert.
De beroepsbevolking past zich steeds aan de veranderende economie, levensverwachting,
geboortecijfers, sociaaleconomische omstandigheden en andere ingrijpende veranderingen aan.
Stijgende levensverwachting en dalende geboortecijfers hebben de dynamiek in organisaties
veranderd.
Sociaaleconomische verschuivingen ingrijpende gevolgen voor de demografie van de
beroepsbevolking.
Divers personeelsbestand > verschillen tussen mensen in bepaalde landen.
De bedrijfsleiding en haar HRM-adviseurs moeten de verschillen tussen mensen onderkennen en
inspelen op die verschillen zonder te discrimineren, zodat het personeelsverloop laag blijft en de
productiviteit hoog > secundaire arbeidsvoorwaarden aanpassen aan de uiteenlopende behoeften
van werknemers.
Wanneer positief ingehaakt wordt op diversiteit, zullen creativiteit en innovatie binnen de
organisatie toenemen en zal de besluitvorming de vruchten plukken van de diversiteit aan visies op
problemen.
Diversiteit niet goed gemanaged > kans op meer verloop, een moeizamere communicatie en meer
interpersoonlijke conflicten.
Organisaties die flexibel blijven, continu werken aan kwaliteitsverbetering en hun concurrenten voor
zijn met een constante stroom van innovatieve producten en diensten, zullen uiteindelijk als
overwinnaars uit de strijd tevoorschijn komen.
De moderne manager moet een ethisch gezond klimaat scheppen waarin mensen productief kunnen
werken en waar duidelijkheid heerst over welk gedrag goed of fout is.
GiO onderzoeksgebied positieve organisatiewetenschap heeft een ware groei doorgemaakt > houdt
zich bezig met de vraag hoe organisaties sterke kanten van mensen ontwikkelen, hoe ze werken aan
vitaliteit en veerkracht, en op welke manier ze het potentieel in mensen naar boven halen.
Juist bestuderen wat er goed is in organisaties in plaats van wat er mis is in organisaties.
SAMENVATTING BOEK
GEDRAG IN ORGANISATIES
MINOR HRM VOOR LEIDINGGEVENDEN 2023
,Aantekeningen uit het boek – hoofdstuk 1 (inleiding op gedrag in
organisaties)
Eind jaren 80 > nadruk lag bij opleidingen, bedrijfskunde op de technische aspecten van
management, zoals economie, accounting, financiën en kwantitatieve technieken.
Inzicht in gedrag van mensen > van belang voor de effectiviteit van managers.
Verbeteren van interpersoonlijke vaardigheden van managers > organisaties kunnen beter
presterende werknemers aantrekken en behouden.
GiO> bevorderen van de interpersoonlijke vaardigheden
Door GiO kan een organisatie tevens van een goede werkplek een geweldige werkplek maken >
werkt positief door op het saldo onder de streep.
Kans op een plezierige werkomgeving > groter als managers over goede interpersoonlijke
vaardigheden beschikken > gemakkelijker om gekwalificeerd personeel aan te trekken en te
behouden.
Bedrijven die bekend staan om een plezierige werksfeer > vaak ook uitstekende financiële
resultaten.
Door GiO > organisaties kunnen een groter bewustzijn creëren ten aanzien van hun
maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Wetenschappelijk onderzoek naar menselijk gedrag in arbeidssituaties > gedrag in organisaties.
Gedrag in organisaties > bestudeert de invloed die individuele factoren, groepsprocessen en
organisatiestructuren hebben op menselijk gedrag in organisaties.
GiO> toegepaste wetenschap (met als doel de effectiviteit van organisaties verbeteren).
Gedrag in organisaties is 1 van de pijlers waarop personeelswetenschap en
humanresourcemanagement rusten.
GiO houdt zich voornamelijk met de volgende onderwerpen bezig > motivatie, leiderschapsgedrag
en macht, interpersoonlijke communicatie, groepsstructuur en groepsprocessen,
attitudeontwikkeling en perceptie, persoonlijkheid emoties en waarden, veranderingsprocessen,
conflicten en onderhandelingen, werkstructurering.
Als toekomstig professional dien je je intuïtieve meningen aan te vullen met wetenschappelijke
kennis.
Gedrag doet zich niet toevallig voor. Er liggen wetmatigheden ten grondslag aan het gedrag van
individuen en groepen.
GiO > levert kennis die managers, HRM-adviseurs en andere professionals in staat stelt het gedrag
van de medewerkers en collega´s te begrijpen en te beïnvloeden.
Gedrag is over het algemeen voorspelbaar.
Systematisch onderzoek:
• Het onderzoeken van verbanden tussen verschijnselen
• Het onderscheiden van oorzaken en gevolgen
, • Conclusies baseren op wetenschappelijk bewijs (op gegeven die zijn verzameld onder
gecontroleerde omstandigheden en die op verantwoorde wijze zijn gemeten en
geïnterpreteerd.
Evidence-based management > maakt gebruik van de uitkomsten van systematische onderzoek
door beslissingen (mede) te baseren op de meeste recente wetenschappelijke bewijzen.
Systematisch wetenschappelijk onderzoek en EBM kunnen de intuïtieve kennis aanvullen en
verbeteren.
Een verstandige beslisser houdt rekening met extra informatie.
Om de volgende redenen analyseren > gebeurtenissen voorspellen, om te bepalen hoeveel risico er
op een bepaald moment wordt gelopen en om grote/kleine rampen te voorkomen.
Manager die data gebruikt om doelen te bepalen en om oorzaak-en gevolg theorieën op te stellen
en te toetsen > kan vaststellen welke werknemersactiviteiten relevant zijn voor de doelen. (Big data)
Managementaannamen corrigeren + prestaties verbeteren
Gebruikt om effectieve besluiten te nemen en om veranderingen in organisaties in goede banen te
leiden.
Gedrag in organisaties is een toegepaste gedragswetenschap en dus geënt op de bijdragen van
fundamentele gedragswetenschappen (psychologie, sociale psychologie, sociologie en antropologie)
Psychologie > Wetenschap die het gedrag van mensen wil meten, verklaren en soms ook
veranderen. Psychologen bestuderen individueel gedrag.
Leren, motivatie, persoonlijkheid, emoties, perceptie, opleiding, effectief leiderschap,
werktevredenheid, individuele besluitvorming, prestatiebeoordeling, attitudemeting, selectie
werknemers, taakstructurering, stress.
Sociale psychologie > Hoe mensen in groepen elkaars gedrag beïnvloeden. Doen vooral onderzoek
naar de implementatie en acceptatie van organisatieveranderingen.
Gedragsveranderingen, attitudeverandering, communicatie, groepsprocessen, groepsbesluitvorming
Sociologie > Mensen en hun gedrag in relatie tot hun sociale omgeving of cultuur. Onderzoekt de
menselijke omgeving en haar verschijnselen.
Formele organisatietheorie, organisatietechnologie, organisatiecultuur.
Antropologie > de wetenschap die verschillende samenlevingen vergelijkt om meer te weten te
komen over mensen en hun activiteiten.
De mens als verschijnsel is complex en divers, wat het moeilijk maakt eenvoudige, nauwkeurige en
generaliseerbare uitspraken over gedrag te formuleren,
Redelijke nauwkeurige verklaringen en voorspellingen voor menselijk gedrag mogelijk, op
voorwaarde dat aangegeven wordt onder welke omstandigheden een voorspelling geldig is.
Omstandigheden > contingentievariabelen.
De aantrekkelijkheid van de baan wordt bepaald door de kenmerken van het werk als door de
kenmerken van de persoon die het werk uitvoert.
, In economische moeilijke tijden > effectief management.
In goede tijden gaat het erom dat je begrijpt hoe je werknemers moet belonen, tevredenstellen en
vasthouden. In slechte tijden komen stress, besluitvorming en omgaan met moeilijke situaties op de
voorgrond te staan.
De wereld is een global village geworden > landsgrenzen zijn geen belemmeringen meer voor
bedrijven.
Door global village > taken van managers en professionals veranderen.
• Werken met mensen uit andere culturen.
• Omgaan met sociale tegenkrachten. Managementpraktijken moeten rekening houden met
de waarden van de verschillende landen waarbinnen een organisatie opereert. Dat betekent
dat men rekening moet houden met culturele diversiteit in de wereld.
• Verplaatsing van banen naar lagelonenlanden. Evenwicht vinden tussen de belangen van de
organisatie en de verantwoordelijkheid tegenover de gemeenschappen waarbinnen ze
opereert.
De beroepsbevolking past zich steeds aan de veranderende economie, levensverwachting,
geboortecijfers, sociaaleconomische omstandigheden en andere ingrijpende veranderingen aan.
Stijgende levensverwachting en dalende geboortecijfers hebben de dynamiek in organisaties
veranderd.
Sociaaleconomische verschuivingen ingrijpende gevolgen voor de demografie van de
beroepsbevolking.
Divers personeelsbestand > verschillen tussen mensen in bepaalde landen.
De bedrijfsleiding en haar HRM-adviseurs moeten de verschillen tussen mensen onderkennen en
inspelen op die verschillen zonder te discrimineren, zodat het personeelsverloop laag blijft en de
productiviteit hoog > secundaire arbeidsvoorwaarden aanpassen aan de uiteenlopende behoeften
van werknemers.
Wanneer positief ingehaakt wordt op diversiteit, zullen creativiteit en innovatie binnen de
organisatie toenemen en zal de besluitvorming de vruchten plukken van de diversiteit aan visies op
problemen.
Diversiteit niet goed gemanaged > kans op meer verloop, een moeizamere communicatie en meer
interpersoonlijke conflicten.
Organisaties die flexibel blijven, continu werken aan kwaliteitsverbetering en hun concurrenten voor
zijn met een constante stroom van innovatieve producten en diensten, zullen uiteindelijk als
overwinnaars uit de strijd tevoorschijn komen.
De moderne manager moet een ethisch gezond klimaat scheppen waarin mensen productief kunnen
werken en waar duidelijkheid heerst over welk gedrag goed of fout is.
GiO onderzoeksgebied positieve organisatiewetenschap heeft een ware groei doorgemaakt > houdt
zich bezig met de vraag hoe organisaties sterke kanten van mensen ontwikkelen, hoe ze werken aan
vitaliteit en veerkracht, en op welke manier ze het potentieel in mensen naar boven halen.
Juist bestuderen wat er goed is in organisaties in plaats van wat er mis is in organisaties.
