Hoofdstuk 9: De evolutie van cultuur
Een nieuw medium voor evolutie
Informatieverspreiding kan ook via een niet-genetisch medium verlopen.
Naast biologische evolutie is er culturele evolutie.
Volgens Richard Dawkins en andere wetenschappers gehoorzamen beide types van evolutie aan
soortgelijke principes en wetten.
Als we de evolutiebiologie en genetica als mode gebruiken om cultuur te bestuderen zijn wij vanuit
een evolutionair oogpunt niets anders dan tijdelijke dragers van genetische en culturele informatie.
De geboorte van de memetica
Volgens Dawkins: Een idee is net als een gen een replicator die zich in een populatie kan verspreiden.
Replicator = Een entiteit die in staat is kopieën van zichzelf te maken waardoor de informatie die in
de replicator besloten ligt intact blijft.
Genen zijn de eerste originele replicators, naarmate organismen zich ontwikkelden ontstond er een
tweede medium namelijk ideeën. Voor hen geldt hetzelfde als voor genen: Hun succes hangt af van
de mate waarin zij in staat zijn kopieën van zichzelf te maken. Als een idee wil overleven, moet het
zich voortplanten.
Een succesvol idee is net als een succesvol gen potentieel onsterfelijk.
Een succesvol idee is niet automatisch een goed idee. (BV; complottheorieën en kettingbrieven) Het
zegt alleen dat het idee goed kopieert.
Dawkin heeft de naam ‘memen’ bedacht voor de eenheden van culturele evolutie. Memen zijn
analoog aan genen. Genen zijn de replicators van het biologische domein, memen die van het
culturele domein.
Meme stamt af van het Griekse woord ‘mimema’ wat ‘nabootsing’ betekent.
Meem = Een element van cultuur dat kan worden doorgegeven via niet-genetische weg, vooral door
imitatie.
Bij mensen is het vooral taal die de verspreiding van memen mogelijk maakt.
Een meem kan dus meer zijn dan een idee of concept, het kan elk willekeurig element uit een cultuur
zijn.
Genen planten zich in de gene pool voort door van lichaam naar lichaam te verhuizen, memen
planten zich voort door in de meme pool van brein naar brein te springen. Hoe dit precies gebeurt is
niet van belang, zolang het maar op een niet-genetische weg verloopt.
Succesvolle memen dragen niet altijd bij aan de overlevingskansen.
Een nieuw medium voor evolutie
Informatieverspreiding kan ook via een niet-genetisch medium verlopen.
Naast biologische evolutie is er culturele evolutie.
Volgens Richard Dawkins en andere wetenschappers gehoorzamen beide types van evolutie aan
soortgelijke principes en wetten.
Als we de evolutiebiologie en genetica als mode gebruiken om cultuur te bestuderen zijn wij vanuit
een evolutionair oogpunt niets anders dan tijdelijke dragers van genetische en culturele informatie.
De geboorte van de memetica
Volgens Dawkins: Een idee is net als een gen een replicator die zich in een populatie kan verspreiden.
Replicator = Een entiteit die in staat is kopieën van zichzelf te maken waardoor de informatie die in
de replicator besloten ligt intact blijft.
Genen zijn de eerste originele replicators, naarmate organismen zich ontwikkelden ontstond er een
tweede medium namelijk ideeën. Voor hen geldt hetzelfde als voor genen: Hun succes hangt af van
de mate waarin zij in staat zijn kopieën van zichzelf te maken. Als een idee wil overleven, moet het
zich voortplanten.
Een succesvol idee is net als een succesvol gen potentieel onsterfelijk.
Een succesvol idee is niet automatisch een goed idee. (BV; complottheorieën en kettingbrieven) Het
zegt alleen dat het idee goed kopieert.
Dawkin heeft de naam ‘memen’ bedacht voor de eenheden van culturele evolutie. Memen zijn
analoog aan genen. Genen zijn de replicators van het biologische domein, memen die van het
culturele domein.
Meme stamt af van het Griekse woord ‘mimema’ wat ‘nabootsing’ betekent.
Meem = Een element van cultuur dat kan worden doorgegeven via niet-genetische weg, vooral door
imitatie.
Bij mensen is het vooral taal die de verspreiding van memen mogelijk maakt.
Een meem kan dus meer zijn dan een idee of concept, het kan elk willekeurig element uit een cultuur
zijn.
Genen planten zich in de gene pool voort door van lichaam naar lichaam te verhuizen, memen
planten zich voort door in de meme pool van brein naar brein te springen. Hoe dit precies gebeurt is
niet van belang, zolang het maar op een niet-genetische weg verloopt.
Succesvolle memen dragen niet altijd bij aan de overlevingskansen.
