Neuroanatomie
I: terminologie
Sensor (perifeer) > afferente neuronen > ‘black box’ (zenuwen, hersenen) > efferente axonen >
effector
Afferent: 5 zintuigen
Efferent: somatomotor systeem (dwarsgesreept) en visceromotor systeem (klieren en glad
spierweefsel)
Laesie afferent > verlies van sensibiliteit
Laesie black box > complexe veranderingen van cognitieve functies
Laesie efferent > verlammingen
In perifere weefsels lopen de axonen van de efferente en afferente zenuwen samen in zenuwen, dus
als er dan wat stuk gaat is er verlies van sensibiliteit en motorfuncties. In het centrale zenuwstelsel
lopen de zenuwbanen van efferent en afferent dicht bij elkaar.
Een axon kan alleen leven als het in verbinding staat met het cellichaam. Als een zenuw door midden
wordt geknipt gaat het perifere deel (wat dan niet meer in verbinding staat met het cellichaam)
verloren.
Zenuwen bestaan uit axonen (dus niet zenuwcellen), neuronen in het perifere zenuwstelsel worden
ganglionen genoemd.
Somatisch gedeelte: somatomotor, somatosensibel
Autonoom gedeelte: visceromotor ((para)sympatisch), viscerosensibel
Onderverdeling hersenen:
- Telencephalon
o 2 cerebrale hemispheren
o Diencephalon (koppelstuk)
- Hersenstam
o Mesencephalon
, o Pons en cerebellum
o Medulla oblongata (lijkt op ruggenmerg)
Gleuf = sulcus/fissures
Winding = gyri
Tracts/fascicel = bundels axonen in het centraal zenuwstelsel, niet meer omgeven door bindweefsel
Neuron = dendriekboom, cellichaam, axon. Maar er wordt meestal alleen het cellichaam mee
bedoeld
II: neurocytology
Route actiepotentiaal
- Signaal komt binnen bij de dendrieten (zijn receptief afferent) en die geven het door aan het
cellichaam (=perikaryon)
- Het perikaryon bepaalt ter hoogte van de axonheuvel of het signaal doorgegeven wordt aan
de axonen (dus of er een actiepotentiaal gegenereerd wordt)
- Dmv neurotransmitters wordt het signaal over de axonen doorgegeven aan de telodendria
die eindigen in de terminalia (het eerste gedeelte van de synaps)
- Oiv het actiepotentiaal depolariseert de presynaps en gaat calcium de telodendria binnen
waardoor er vescicles met neurotransmitter gaan vormen die fuseren met het membraan en
calcium afgeven aan de synaptische spleet
- Neurotransmitters beïnvloeden elementen op het membraan van de postsynaps
(bijvoorbeeld ionkanaal) waardoor dat membraanpotentiaal verandert
- Er ontstaat een postsynaptischpotentiaal wat excitatoir of inhibatoir kan zijn. Dit potentiaal
kan wel uitdoven.
- De PSP worden gesummeerd in het cellichaam en op basis daarvan wordt bepaald of er een
volgend actiepotentiaal ter hoogte van de axonheuvel wordt gegenereerd
Actiepotentiaal:
- Is specifiek voor een cel
- Reist zonder uitdovingen langs het axon
- Saltatoire conductie: bij axonen die gemyeliseerd zijn springt het actiepotentiaal tussen de
myeline schedes door, van de knoop van Ranvier naar de volgende knoop van Ranvier
Zenuw: bestaat uit een bundel axonen
- Effector/motor: neuron zit in het centraal zenuwstelsel
- Afferent/sensor: pseudo bipolaire neuronen zitten in speciale zenuwknopen in het perifere
zenuwstelsel (wel vlakbij centraal)
Gliacellen: helpen de neuronen te onderhouden
Centraal zenuwstelsel:
- Astrocyten:
o Beheersen het interne milieu
o De buitenkant van het zenuwstelsel is bedekt met vliezen, de binnenkant van die
vliezen is bedekt met voetjes van de astrocyten
> glia limitans superficialis (om de subarachnoide ruimte, hersenen-liquor barrière)
> glia limitans perivascularis (om de kleinste vaatjes, bloed-hersenen barrière)
I: terminologie
Sensor (perifeer) > afferente neuronen > ‘black box’ (zenuwen, hersenen) > efferente axonen >
effector
Afferent: 5 zintuigen
Efferent: somatomotor systeem (dwarsgesreept) en visceromotor systeem (klieren en glad
spierweefsel)
Laesie afferent > verlies van sensibiliteit
Laesie black box > complexe veranderingen van cognitieve functies
Laesie efferent > verlammingen
In perifere weefsels lopen de axonen van de efferente en afferente zenuwen samen in zenuwen, dus
als er dan wat stuk gaat is er verlies van sensibiliteit en motorfuncties. In het centrale zenuwstelsel
lopen de zenuwbanen van efferent en afferent dicht bij elkaar.
Een axon kan alleen leven als het in verbinding staat met het cellichaam. Als een zenuw door midden
wordt geknipt gaat het perifere deel (wat dan niet meer in verbinding staat met het cellichaam)
verloren.
Zenuwen bestaan uit axonen (dus niet zenuwcellen), neuronen in het perifere zenuwstelsel worden
ganglionen genoemd.
Somatisch gedeelte: somatomotor, somatosensibel
Autonoom gedeelte: visceromotor ((para)sympatisch), viscerosensibel
Onderverdeling hersenen:
- Telencephalon
o 2 cerebrale hemispheren
o Diencephalon (koppelstuk)
- Hersenstam
o Mesencephalon
, o Pons en cerebellum
o Medulla oblongata (lijkt op ruggenmerg)
Gleuf = sulcus/fissures
Winding = gyri
Tracts/fascicel = bundels axonen in het centraal zenuwstelsel, niet meer omgeven door bindweefsel
Neuron = dendriekboom, cellichaam, axon. Maar er wordt meestal alleen het cellichaam mee
bedoeld
II: neurocytology
Route actiepotentiaal
- Signaal komt binnen bij de dendrieten (zijn receptief afferent) en die geven het door aan het
cellichaam (=perikaryon)
- Het perikaryon bepaalt ter hoogte van de axonheuvel of het signaal doorgegeven wordt aan
de axonen (dus of er een actiepotentiaal gegenereerd wordt)
- Dmv neurotransmitters wordt het signaal over de axonen doorgegeven aan de telodendria
die eindigen in de terminalia (het eerste gedeelte van de synaps)
- Oiv het actiepotentiaal depolariseert de presynaps en gaat calcium de telodendria binnen
waardoor er vescicles met neurotransmitter gaan vormen die fuseren met het membraan en
calcium afgeven aan de synaptische spleet
- Neurotransmitters beïnvloeden elementen op het membraan van de postsynaps
(bijvoorbeeld ionkanaal) waardoor dat membraanpotentiaal verandert
- Er ontstaat een postsynaptischpotentiaal wat excitatoir of inhibatoir kan zijn. Dit potentiaal
kan wel uitdoven.
- De PSP worden gesummeerd in het cellichaam en op basis daarvan wordt bepaald of er een
volgend actiepotentiaal ter hoogte van de axonheuvel wordt gegenereerd
Actiepotentiaal:
- Is specifiek voor een cel
- Reist zonder uitdovingen langs het axon
- Saltatoire conductie: bij axonen die gemyeliseerd zijn springt het actiepotentiaal tussen de
myeline schedes door, van de knoop van Ranvier naar de volgende knoop van Ranvier
Zenuw: bestaat uit een bundel axonen
- Effector/motor: neuron zit in het centraal zenuwstelsel
- Afferent/sensor: pseudo bipolaire neuronen zitten in speciale zenuwknopen in het perifere
zenuwstelsel (wel vlakbij centraal)
Gliacellen: helpen de neuronen te onderhouden
Centraal zenuwstelsel:
- Astrocyten:
o Beheersen het interne milieu
o De buitenkant van het zenuwstelsel is bedekt met vliezen, de binnenkant van die
vliezen is bedekt met voetjes van de astrocyten
> glia limitans superficialis (om de subarachnoide ruimte, hersenen-liquor barrière)
> glia limitans perivascularis (om de kleinste vaatjes, bloed-hersenen barrière)
