Inhoudsopgave
Lecture 1....................................................................................................................................................... 3
Punching clouds: hoofdstuk 1..............................................................................................................................6
Artikel Christenen en Laegreid.............................................................................................................................8
Artikel Anderson.................................................................................................................................................11
Lecture 2...................................................................................................................................................... 12
Artikel Hartley (2005).........................................................................................................................................17
Artikel de Vries (2015)........................................................................................................................................20
Artikel Vigoda-Gadot..........................................................................................................................................25
Lecture 3...................................................................................................................................................... 29
Punching clouds: hoofdstuk 2............................................................................................................................33
Punching clouds: hoofdstuk 3............................................................................................................................36
Artikel Cilliers......................................................................................................................................................38
Artikel Braithwate..............................................................................................................................................40
Lecture 4...................................................................................................................................................... 45
Artikel Ansell en Gash.........................................................................................................................................49
Artikel Crosby et al.............................................................................................................................................52
Artikel Moore.....................................................................................................................................................53
Lecture 5...................................................................................................................................................... 57
Punching clouds: hoofdstuk 4............................................................................................................................63
Punching clouds: hoofdstuk 5............................................................................................................................64
Artikel Arnold en Wade......................................................................................................................................65
Artikel Joosse en Teisman..................................................................................................................................67
Artikel Folke et al................................................................................................................................................68
Artikel Heylighen................................................................................................................................................69
Lecture 6...................................................................................................................................................... 71
Artikel Alford......................................................................................................................................................74
Artikel Boviard en Loeffler..................................................................................................................................76
Artikel Voorberg en Bekkers...............................................................................................................................77
Lecture 7...................................................................................................................................................... 79
Artikel Murphy...................................................................................................................................................83
Artikel Eppel.......................................................................................................................................................85
Artikel Magro en Wilson....................................................................................................................................85
Artikel Sorensen..................................................................................................................................................86
Artikel Ayres.......................................................................................................................................................88
,
,Samenvatting beleidsinnovatie
in complexe systemen
Week 1
Lecture 1
Gevolgen van een gefragmenteerde overheid:
- Overheden kijken alleen naar wat op eigen bord ligt
- Overheden wijzen naar elkaar als het gaat om nemen van verantwoordelijkheid
- Handelingsverlegenheid overheden zien dat het niet goed gaat maar weten niet
hoe ze het moeten aanpakken
- Maatregelen die het maatschappelijk vraagstuk niet dienen kiest niet de oplossing
die het beste werkt maar waar je het beste in bent
- Belemmert innovaties vaak standaardopties i.p.v. innovaties
De oorzaken van de gevolgen van een gefragmenteerde overheid
- Verantwoordelijke overheid neemt die niet
- Ander bemoeit zich ermee
- Ander doet iets waardoor overheid verantwoordelijkheid niet langer kan dragen
- Vraagstuk groter dan ieder verantwoordelijkheid apart
Mensen in het openbaar bestuur zijn ‘gevangen’ in hun eigen taken waardoor ze niet snel
taken nemen die buiten hun pakket vallen. Ze moeten niet hun eigen beleidsdoel centraal
stellen maar het maatschappelijk vraagstuk
Complexiteit komt voor in systemen qua inhoud, structuur en proces.
Er lopen allerlei processen door elkaar die in onderlinge interactie bijdragen aan het
resultaat.
- Sprake van resultaat of oordeelscomplexiteit wat ervan terecht komt wordt door
verschillende actoren beoordeeld
Kenmerken van complexiteit:
- Blijvend te kort aan kennis
- Niet oplosbaar
- Veel heterogene agenten (structuur), oorzaken en gevolgen (inhoud),
ontwikkelingsprocessen (proces)
- Grens tussen eigen systeem en ander systeem is a) niet helder, b) vaag, c) niet
stabiel
- Elke agent heeft ruimte beslissingen te nemen over wat hij zelf gaat doen
(zelforganisatie)
- Beslissingen ontwikkelen zich door de tijd heen (evolutie)
- Agenten interacteren met elkaar (co-evolutie)
- Interacties leidt tot uitkomsten ongelijk aan de som der delen (emergentie)
, Van veel vraagstukken wordt de complexiteit niet ingezien voorbeeld financiële crisis,
butterfly effect
- We begrepen niet dat financiële wereld één complex, vervlochten systeem is en
zagen de crisis van 2008 niet aankomen. We dachten dat het een kenbaar en
begrensd systeem was. Toen ‘Bearn Stearns’ omviel in 2008, zei minister Bos dat
deze crisis NL niet zou raken
- Besmetting in financiële netwerken: banken en landen zijn met elkaar verweven en
kunnen elkaar besmetting als de besmetting verspreid, ben je te laat
Belangrijke inzichten uit literatuur/artikelen
Christensen en Laegreid
- Organisaties zijn geen eenmalig en consistent ontworpen instrument, maar
inconsistente emergente systemen
- Door tijd heen worden ze overspoelt door nieuwe ideeën over hoe te organiseren
(PA, NPM, NPG, projectmatig werken, hiërarchisch werken, programmatisch werken,
multi-level werken)
- Deze golven van vernieuwing sedimenteren in organisaties zonder dat oude lagen
zomaar verdwijnen
- Dat maakt organisaties structureel en cultureel tot hybride en complexe systemen
Anderson:
- Organisaties vertonen non-lineair gedrag
- Verklaringen ervoor
o Agenten hanteren elk eigen vereenvoudigde denkschema’s
o Omdat elke agent eigen schema’s heeft leidt dat tot waaiers aan agent-gedrag
dat inwerkt op elkaar en leidt tot non-lineair gedrag van de organisatie
- Redenen om organisaties te besturen als netwerken, waar het geheel van handelen
niet gelijk is aan som der delen
o Organisaties ontwikkelen zich door co-evolutie tussen agenten
o En bewegen zich op grens van orde en chaos (=complexiteit)
o Innovaties ontstaan door recombinatie van agenten of elementen die
daarvoor nog niet verbonden zijn
Chaos en orde
Orde en chaos moeten aanwezig zijn je
hebt chaos nodig om te innoveren, als een
systeem op orde zit, zit alles vast
Complexe systeemkenmerken:
- Er zijn wel oorzaken aan te wijzen
voor gevolgen
- Maar we weten niet of die oorzaken
morgen dezelfde gevolgen hebben
- Of de gevolgen ook niet andere
oorzaken hebben
- Of er morgen niet andere oorzaken
ontstaan
Lecture 1....................................................................................................................................................... 3
Punching clouds: hoofdstuk 1..............................................................................................................................6
Artikel Christenen en Laegreid.............................................................................................................................8
Artikel Anderson.................................................................................................................................................11
Lecture 2...................................................................................................................................................... 12
Artikel Hartley (2005).........................................................................................................................................17
Artikel de Vries (2015)........................................................................................................................................20
Artikel Vigoda-Gadot..........................................................................................................................................25
Lecture 3...................................................................................................................................................... 29
Punching clouds: hoofdstuk 2............................................................................................................................33
Punching clouds: hoofdstuk 3............................................................................................................................36
Artikel Cilliers......................................................................................................................................................38
Artikel Braithwate..............................................................................................................................................40
Lecture 4...................................................................................................................................................... 45
Artikel Ansell en Gash.........................................................................................................................................49
Artikel Crosby et al.............................................................................................................................................52
Artikel Moore.....................................................................................................................................................53
Lecture 5...................................................................................................................................................... 57
Punching clouds: hoofdstuk 4............................................................................................................................63
Punching clouds: hoofdstuk 5............................................................................................................................64
Artikel Arnold en Wade......................................................................................................................................65
Artikel Joosse en Teisman..................................................................................................................................67
Artikel Folke et al................................................................................................................................................68
Artikel Heylighen................................................................................................................................................69
Lecture 6...................................................................................................................................................... 71
Artikel Alford......................................................................................................................................................74
Artikel Boviard en Loeffler..................................................................................................................................76
Artikel Voorberg en Bekkers...............................................................................................................................77
Lecture 7...................................................................................................................................................... 79
Artikel Murphy...................................................................................................................................................83
Artikel Eppel.......................................................................................................................................................85
Artikel Magro en Wilson....................................................................................................................................85
Artikel Sorensen..................................................................................................................................................86
Artikel Ayres.......................................................................................................................................................88
,
,Samenvatting beleidsinnovatie
in complexe systemen
Week 1
Lecture 1
Gevolgen van een gefragmenteerde overheid:
- Overheden kijken alleen naar wat op eigen bord ligt
- Overheden wijzen naar elkaar als het gaat om nemen van verantwoordelijkheid
- Handelingsverlegenheid overheden zien dat het niet goed gaat maar weten niet
hoe ze het moeten aanpakken
- Maatregelen die het maatschappelijk vraagstuk niet dienen kiest niet de oplossing
die het beste werkt maar waar je het beste in bent
- Belemmert innovaties vaak standaardopties i.p.v. innovaties
De oorzaken van de gevolgen van een gefragmenteerde overheid
- Verantwoordelijke overheid neemt die niet
- Ander bemoeit zich ermee
- Ander doet iets waardoor overheid verantwoordelijkheid niet langer kan dragen
- Vraagstuk groter dan ieder verantwoordelijkheid apart
Mensen in het openbaar bestuur zijn ‘gevangen’ in hun eigen taken waardoor ze niet snel
taken nemen die buiten hun pakket vallen. Ze moeten niet hun eigen beleidsdoel centraal
stellen maar het maatschappelijk vraagstuk
Complexiteit komt voor in systemen qua inhoud, structuur en proces.
Er lopen allerlei processen door elkaar die in onderlinge interactie bijdragen aan het
resultaat.
- Sprake van resultaat of oordeelscomplexiteit wat ervan terecht komt wordt door
verschillende actoren beoordeeld
Kenmerken van complexiteit:
- Blijvend te kort aan kennis
- Niet oplosbaar
- Veel heterogene agenten (structuur), oorzaken en gevolgen (inhoud),
ontwikkelingsprocessen (proces)
- Grens tussen eigen systeem en ander systeem is a) niet helder, b) vaag, c) niet
stabiel
- Elke agent heeft ruimte beslissingen te nemen over wat hij zelf gaat doen
(zelforganisatie)
- Beslissingen ontwikkelen zich door de tijd heen (evolutie)
- Agenten interacteren met elkaar (co-evolutie)
- Interacties leidt tot uitkomsten ongelijk aan de som der delen (emergentie)
, Van veel vraagstukken wordt de complexiteit niet ingezien voorbeeld financiële crisis,
butterfly effect
- We begrepen niet dat financiële wereld één complex, vervlochten systeem is en
zagen de crisis van 2008 niet aankomen. We dachten dat het een kenbaar en
begrensd systeem was. Toen ‘Bearn Stearns’ omviel in 2008, zei minister Bos dat
deze crisis NL niet zou raken
- Besmetting in financiële netwerken: banken en landen zijn met elkaar verweven en
kunnen elkaar besmetting als de besmetting verspreid, ben je te laat
Belangrijke inzichten uit literatuur/artikelen
Christensen en Laegreid
- Organisaties zijn geen eenmalig en consistent ontworpen instrument, maar
inconsistente emergente systemen
- Door tijd heen worden ze overspoelt door nieuwe ideeën over hoe te organiseren
(PA, NPM, NPG, projectmatig werken, hiërarchisch werken, programmatisch werken,
multi-level werken)
- Deze golven van vernieuwing sedimenteren in organisaties zonder dat oude lagen
zomaar verdwijnen
- Dat maakt organisaties structureel en cultureel tot hybride en complexe systemen
Anderson:
- Organisaties vertonen non-lineair gedrag
- Verklaringen ervoor
o Agenten hanteren elk eigen vereenvoudigde denkschema’s
o Omdat elke agent eigen schema’s heeft leidt dat tot waaiers aan agent-gedrag
dat inwerkt op elkaar en leidt tot non-lineair gedrag van de organisatie
- Redenen om organisaties te besturen als netwerken, waar het geheel van handelen
niet gelijk is aan som der delen
o Organisaties ontwikkelen zich door co-evolutie tussen agenten
o En bewegen zich op grens van orde en chaos (=complexiteit)
o Innovaties ontstaan door recombinatie van agenten of elementen die
daarvoor nog niet verbonden zijn
Chaos en orde
Orde en chaos moeten aanwezig zijn je
hebt chaos nodig om te innoveren, als een
systeem op orde zit, zit alles vast
Complexe systeemkenmerken:
- Er zijn wel oorzaken aan te wijzen
voor gevolgen
- Maar we weten niet of die oorzaken
morgen dezelfde gevolgen hebben
- Of de gevolgen ook niet andere
oorzaken hebben
- Of er morgen niet andere oorzaken
ontstaan
