Biologie samenvatting H1
Par. 1
- Gedrag is alles wat dieren of mensen doen of laten.
- Gedrag ontstaat als gevolg van inwendige en uitwendige prikkels: inwendige prikkels zijn
prikkels van binnenuit: naast hormonen bijvoorbeeld ook honger- en dorstgevoel.
Uitwendige prikkels komen van buitenaf. Inwendige en uitwendige prikkels vormen samen
de motiverende factoren.
- Bij drempelwaarde is de motivatie hoog genoeg om een bepaald gedrag te veroorzaken.
- Gedrag is op gebouwd uit gedragssystemen en gedragseenheden. Vaste volgordes van
gedragseenheden vormen gedragsketens.
Gedragsketen: een aantal gedragseenheden in een vaste volgorde. Dus afbijten kauwen
slikken is een gedragsketen.
Gedragssystemen: samenhangende groepen gedragsketens
Een aantal gedragssystemen vort samen het gedag.
Dus: gedragseenheid gedragsketen gedragssysteem het gedrag.
Par 2.
- Onderzoekers onderzoeken diergedrag objectief, zonder oordeel vooraf. Een subjectieve
benadering heet antropomorf. Antropomorfismen worden in sprookjes en fabels met
gevoelens beschreven.
- De tak van wetenschap die onderzoek doet naar diergedrag is de ethologie.
- Een sleutelprikkel is de doorslaggevende uitwendige prikkel die steeds een bepaald gedrag
veroorzaakt.
- Een versterkte sleutelprikkel is een supernormale prikkel.
- Inprenten is erfelijk gedrag. Het vindt alleen plaats in een bepaalde korte levensfase van
een dier, de gevoelige periode.
Par. 3
- Elke diersoort heeft een aparte ‘taal’. Zo’n taal bestaat uit prikkels waarmee dieren het
gedrag van soortgenoten beïnvloeden: signalen.
- Een vaste gedragsketen als voorbereiding op het eigenlijke gedrag (bv. voortplanting) is een
ritueel. Bij ritueel gedrag spelen signalen een belangrijke rol. Ritueel gedrag verlaagt de kans
op agressie. ?Ritueel gedrag dat leidt tot paringsgedrag heet balts.
- Als twee of meer gedragssystemen innerlijk met elkaar in conflict zijn, ontstaat
conflictgedrag. Vormen van conflictgedrag zijn:
Overspronggedrag: gedrag dat niet bij de situatie past. Een boos dier lost de
innerlijke conflict op door iets anders te doen, bv. likken aan zijn poot.
Ambivalent gedrag: gedrag dat elementen van twee tegenstellende
gedragssystemen afwisselt.
Omgericht gedrag: De agressie is gericht op iets anders. Bv. het dichtsmijten van
de kamerdeur.
Par. 1
- Gedrag is alles wat dieren of mensen doen of laten.
- Gedrag ontstaat als gevolg van inwendige en uitwendige prikkels: inwendige prikkels zijn
prikkels van binnenuit: naast hormonen bijvoorbeeld ook honger- en dorstgevoel.
Uitwendige prikkels komen van buitenaf. Inwendige en uitwendige prikkels vormen samen
de motiverende factoren.
- Bij drempelwaarde is de motivatie hoog genoeg om een bepaald gedrag te veroorzaken.
- Gedrag is op gebouwd uit gedragssystemen en gedragseenheden. Vaste volgordes van
gedragseenheden vormen gedragsketens.
Gedragsketen: een aantal gedragseenheden in een vaste volgorde. Dus afbijten kauwen
slikken is een gedragsketen.
Gedragssystemen: samenhangende groepen gedragsketens
Een aantal gedragssystemen vort samen het gedag.
Dus: gedragseenheid gedragsketen gedragssysteem het gedrag.
Par 2.
- Onderzoekers onderzoeken diergedrag objectief, zonder oordeel vooraf. Een subjectieve
benadering heet antropomorf. Antropomorfismen worden in sprookjes en fabels met
gevoelens beschreven.
- De tak van wetenschap die onderzoek doet naar diergedrag is de ethologie.
- Een sleutelprikkel is de doorslaggevende uitwendige prikkel die steeds een bepaald gedrag
veroorzaakt.
- Een versterkte sleutelprikkel is een supernormale prikkel.
- Inprenten is erfelijk gedrag. Het vindt alleen plaats in een bepaalde korte levensfase van
een dier, de gevoelige periode.
Par. 3
- Elke diersoort heeft een aparte ‘taal’. Zo’n taal bestaat uit prikkels waarmee dieren het
gedrag van soortgenoten beïnvloeden: signalen.
- Een vaste gedragsketen als voorbereiding op het eigenlijke gedrag (bv. voortplanting) is een
ritueel. Bij ritueel gedrag spelen signalen een belangrijke rol. Ritueel gedrag verlaagt de kans
op agressie. ?Ritueel gedrag dat leidt tot paringsgedrag heet balts.
- Als twee of meer gedragssystemen innerlijk met elkaar in conflict zijn, ontstaat
conflictgedrag. Vormen van conflictgedrag zijn:
Overspronggedrag: gedrag dat niet bij de situatie past. Een boos dier lost de
innerlijke conflict op door iets anders te doen, bv. likken aan zijn poot.
Ambivalent gedrag: gedrag dat elementen van twee tegenstellende
gedragssystemen afwisselt.
Omgericht gedrag: De agressie is gericht op iets anders. Bv. het dichtsmijten van
de kamerdeur.
