15.2
Groene chemie is het toepassen van duurzame ontwikkelingen in de chemische industrie. De
productieprocessen zijn gebaseerd op de principes van groene chemie:
- veiliger zijn,
- minder grondstoffen en energie gebruiken
- zoveel mogelijk gebruikmaken van energie en grondstoffen die duurzaam zijn
- minder vervuiling geven.
Atoomeconomie is het massapercentage atomen van de beginstoffen dat in het gewenste
eindproduct komt:
𝑚𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡
atoomeconomie = 𝑚 𝑥 100% m: molecuulmassa
𝑏𝑒𝑔𝑖𝑛𝑠𝑡𝑜𝑓𝑓𝑒𝑛
De atoomeconomie is een theoretisch getal dat je voor elke
reactie kunt berekenen. In de praktijk verloopt een reactie nooit
voor 100%. Daarom moet er ook gekeken worden naar het
rendement. Het rendement is de praktische opbrengst van de
theoretische opbrengst:
𝑝𝑟𝑎𝑘𝑡𝑖𝑠𝑐ℎ𝑒 𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡
rendement: 𝑥 100%
𝑡ℎ𝑒𝑜𝑟𝑒𝑡𝑖𝑠𝑐ℎ𝑒 𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡
De theoretische opbrengst is de massa van het product die
volgens een kloppende reactievergelijking zou ontstaan bij een aflopende reactie. De praktische
opbrengst is de massa van het product, zoals die bij een bepaalde synthese(reactie) in een
chemische fabriek wordt gevormd.
In de E-factor van een synthese wordt de informatie uit de atoomeconomie en het rendement
gecombineerd. E-factor is de hoeveelheid afval per kg product. De E-factor is klein voor een
synthese waarin weinig niet-bruikbare bijproducten zijn. Als de atoomeconomie en het rendement
100% zijn, dan is er geen afval en is de E-factor = 0.je gebruikt bij de E-factor altijd de praktische
opbrengst van het gewenst product.
𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎𝑏𝑒𝑔𝑖𝑛𝑠𝑡𝑜𝑓𝑓𝑒𝑛 − 𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑐𝑢𝑡
𝐸= 𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡
Niet alleen de hoeveelheid afval die ontstaat bij een proces is belangrijk, maar ook het soort
afval. Daarom is er een vervuilingsfactor Q. O-factor is de mate waarin een stof vervuilend is. Bv.
Water Q=0 Niet schadelijke zouten zoals NaCl Q=1
Giftige producten Q=100...1000
Om de veiligheid bij het werken met stoffen te bevorderen is voor veel stoffen een grenswaarde
vastgesteld. De grenswaarde is de maximale toegestane hoeveelheid van een stof in de lucht op
de werkplek en wordt gegeven in mg/m3 of in ppb(aantal μg van de stof er 109 μg lucht(= 1 kg
lucht)). In Binas T97A vind je de grenswaarden met een TGG(tijdgewogen gemiddelde) van acht
uur. Het gemiddelde van 8 uur mag niet worden overschreden.
Grenswaarde omrekenen van mg/m3 naar ppb:
𝑔𝑟𝑒𝑛𝑠𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑠𝑡𝑜𝑓 𝑖𝑛 𝑚𝑔/𝑚3
grenswaarde in ppb = 𝑥 109
𝑑𝑖𝑐ℎ𝑡ℎ𝑒𝑖𝑑 𝑣𝑎𝑛 𝑙𝑢𝑐ℎ𝑡 𝑖𝑛 𝑚𝑔/𝑚3
15.3
Voor elk proces geldt de wet van behoud van energie. Energie gaat niet verloren, maar wordt
omgezet in een andere vorm zoals licht, warmte of elektriciteit. Dit noem je de energiebalans. Bij
elk proces treedt een energie-effect op. Voor elk proces geldt dat het energie-effect gelijk is aan
het verschil in chemische energie, ΔE, van de reactieproducten en de beginstoffen:
Groene chemie is het toepassen van duurzame ontwikkelingen in de chemische industrie. De
productieprocessen zijn gebaseerd op de principes van groene chemie:
- veiliger zijn,
- minder grondstoffen en energie gebruiken
- zoveel mogelijk gebruikmaken van energie en grondstoffen die duurzaam zijn
- minder vervuiling geven.
Atoomeconomie is het massapercentage atomen van de beginstoffen dat in het gewenste
eindproduct komt:
𝑚𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡
atoomeconomie = 𝑚 𝑥 100% m: molecuulmassa
𝑏𝑒𝑔𝑖𝑛𝑠𝑡𝑜𝑓𝑓𝑒𝑛
De atoomeconomie is een theoretisch getal dat je voor elke
reactie kunt berekenen. In de praktijk verloopt een reactie nooit
voor 100%. Daarom moet er ook gekeken worden naar het
rendement. Het rendement is de praktische opbrengst van de
theoretische opbrengst:
𝑝𝑟𝑎𝑘𝑡𝑖𝑠𝑐ℎ𝑒 𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡
rendement: 𝑥 100%
𝑡ℎ𝑒𝑜𝑟𝑒𝑡𝑖𝑠𝑐ℎ𝑒 𝑜𝑝𝑏𝑟𝑒𝑛𝑔𝑠𝑡
De theoretische opbrengst is de massa van het product die
volgens een kloppende reactievergelijking zou ontstaan bij een aflopende reactie. De praktische
opbrengst is de massa van het product, zoals die bij een bepaalde synthese(reactie) in een
chemische fabriek wordt gevormd.
In de E-factor van een synthese wordt de informatie uit de atoomeconomie en het rendement
gecombineerd. E-factor is de hoeveelheid afval per kg product. De E-factor is klein voor een
synthese waarin weinig niet-bruikbare bijproducten zijn. Als de atoomeconomie en het rendement
100% zijn, dan is er geen afval en is de E-factor = 0.je gebruikt bij de E-factor altijd de praktische
opbrengst van het gewenst product.
𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎𝑏𝑒𝑔𝑖𝑛𝑠𝑡𝑜𝑓𝑓𝑒𝑛 − 𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑐𝑢𝑡
𝐸= 𝑚𝑎𝑠𝑠𝑎𝑔𝑒𝑤𝑒𝑛𝑠𝑡 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑐𝑡
Niet alleen de hoeveelheid afval die ontstaat bij een proces is belangrijk, maar ook het soort
afval. Daarom is er een vervuilingsfactor Q. O-factor is de mate waarin een stof vervuilend is. Bv.
Water Q=0 Niet schadelijke zouten zoals NaCl Q=1
Giftige producten Q=100...1000
Om de veiligheid bij het werken met stoffen te bevorderen is voor veel stoffen een grenswaarde
vastgesteld. De grenswaarde is de maximale toegestane hoeveelheid van een stof in de lucht op
de werkplek en wordt gegeven in mg/m3 of in ppb(aantal μg van de stof er 109 μg lucht(= 1 kg
lucht)). In Binas T97A vind je de grenswaarden met een TGG(tijdgewogen gemiddelde) van acht
uur. Het gemiddelde van 8 uur mag niet worden overschreden.
Grenswaarde omrekenen van mg/m3 naar ppb:
𝑔𝑟𝑒𝑛𝑠𝑤𝑎𝑎𝑟𝑑𝑒 𝑣𝑎𝑛 𝑑𝑒 𝑠𝑡𝑜𝑓 𝑖𝑛 𝑚𝑔/𝑚3
grenswaarde in ppb = 𝑥 109
𝑑𝑖𝑐ℎ𝑡ℎ𝑒𝑖𝑑 𝑣𝑎𝑛 𝑙𝑢𝑐ℎ𝑡 𝑖𝑛 𝑚𝑔/𝑚3
15.3
Voor elk proces geldt de wet van behoud van energie. Energie gaat niet verloren, maar wordt
omgezet in een andere vorm zoals licht, warmte of elektriciteit. Dit noem je de energiebalans. Bij
elk proces treedt een energie-effect op. Voor elk proces geldt dat het energie-effect gelijk is aan
het verschil in chemische energie, ΔE, van de reactieproducten en de beginstoffen:
