Waarnemen
1
,Inhoudsopgave
Casus 1: Perceptie meten ................................................................................................................................. 5
1. Hoe verwerken we informatie per zintuig? ............................................................................................... 5
2. Wat is perceptie? ...................................................................................................................................... 7
3. Hoe meten we perceptie? ....................................................................................................................... 11
4. Wat is de wet van Weber: just noticeable difference? ........................................................................... 13
5. Wat houdt Fechner’s law in? .................................................................................................................. 14
6. Wat houdt Steven’s power law in? ......................................................................................................... 14
7. Wat is de relatie tussen fysieke en waargenomen intensiteit? ............................................................... 15
8. Wat is een psychometrische functie en hoe meten we dat? ................................................................... 15
Casus 2: de Retina .......................................................................................................................................... 16
1. Wat is een receptief veld? ....................................................................................................................... 16
2. Waarom vuren er veel neurotransmitters in de surrounding en weinig in het centrum? (Figuur 1) ...... 16
3. Waarom hebben we 2 soorten bipolaire cellen? .................................................................................... 23
4. Wat is de functie van de verschillende soorten retinale cellen? ............................................................. 23
5. Leg figuur 3 uit? ...................................................................................................................................... 25
6. Wat zijn laterale en horizontale connecties? .......................................................................................... 25
......................................................................................................... 25
Casus 3: true colors ........................................................................................................................................ 28
1. Welke rol spelen kegeltjes in de waarneming van kleur? ....................................................................... 28
2. Welke rol spelen staafjes in de waarneming van kleur? ......................................................................... 31
3. Wat zijn de eigenschappen van kleur? .................................................................................................... 31
4. Wat houdt colour constancy in en welke hersengebieden spelen er een rol bij? .................................... 35
5. Hoe kunnen we de illusie van de jurk verklaren? .................................................................................... 37
6. Welke soorten kleurenblindheid zijn er en wat zijn mogelijke oorzaken? .............................................. 38
7. Hoe ontstaat een afterimage? ................................................................................................................ 40
...................................................................................... 40
8. Hoe werkt kleur in de cortex ................................................................................................................... 41
2
,Casus 4: on columns of pathways ................................................................................................................... 42
1. Wat is de functie van LGN, V1, V2 en MT?.............................................................................................. 42
2. Wat is de functie van laag- en oriëntatiekolommen? ............................................................................. 51
3. Wat is de functie van de 2 wegen? Wat is de werking en structuur van magno en parvo? ................... 54
4. Welke aandoeningen zijn er? .................................................................................................................. 58
Casus 5: From visual shapes to objects ........................................................................................................... 61
1. Hoe herkennen we object in het brein? .................................................................................................. 61
2. Wat zegt de gestaltpsychologie over het herkennen van object/illusies? .............................................. 65
3. Zijn er specifieke IT-neuronen voor bepaalde objecten? ......................................................................... 74
4. Wat houdt de components theory van Biedermann in? ......................................................................... 75
5. Wat is view-point invariance en hoe werkt het? ..................................................................................... 76
6. Waarom is het belangrijk dat je view-point invariance in sommige gevallen afleert? ........................... 76
7. Hoe verandert het leren lezen het brein? ................................................................................................ 76
Casus 6: Three dimensions ............................................................................................................................. 79
1. Hoe zie je diepte? .................................................................................................................................... 79
2. Welke dieptecues zijn er? ........................................................................................................................ 82
3. Hoe gaan we van 2D naar 3D in het brein? ............................................................................................ 89
4. Hoe werken je ogen samen? ................................................................................................................... 90
5. Welke breinprocessen worden gebruikt bij het zien van diepte? ............................................................ 92
Casus 7: Good vibrations ................................................................................................................................ 97
1. Wat is geluid? ......................................................................................................................................... 97
2. Wat is de Fourier analyse? .................................................................................................................... 103
3. Wat is de anatomie van het oor? .......................................................................................................... 103
4. Welke hersengebieden zijn van toepassing bij het horen, auditieve paden?........................................ 107
5. Wat zijn de verschillende neuronprocessen tijdens het horen? ............................................................ 108
6. Hoe ontstaat doofheid en welke behandelingen zijn er? ...................................................................... 113
7. Wat is hidden hearing loss? .................................................................................................................. 114
Casus 8: A scene made of sounds ................................................................................................................. 116
1. Wat is de auditieve scene?.................................................................................................................... 116
2. Met welke auditieve cues kan je geluiden plaatsen? ............................................................................ 117
3. Wat zijn de wat en waar paden? .......................................................................................................... 120
4. Hoe werkt lokaliseren van geluid en wat is het verschil tussen vertical en horizontal plane (welke rol
speelt de oorschelp in het lokaliseren van geluid)? ........................................................................................ 120
5. Welke auditieve illusies zijn er en hoe kan je ze uitleggen (Gestaltspsychologie)? ............................... 121
6. Welke hersengebieden spelen hier een rol in? ...................................................................................... 123
3
, ................... 124
Casus 9: spraak perceptie ............................................................................................................................. 125
1. Hoe komt spraak tot stand (de anatomie van de mond)? .................................................................... 125
2. Hoe kan je fonemen classificeren op het gebied van articulatie? ......................................................... 126
3. Hoe werken top-down en bottom-up processen bij het waarnemen van spraak? ............................... 127
4. Hoe beïnvloedt visie de perceptie van spraak (McGurk illusion)? ......................................................... 129
5. Wat is categorische perceptie en hoe beïnvloedt dit de waarneming van spraak? .............................. 130
6. Welke pathways zijn betrokken bij spraakperceptie (en welke hersengebieden)? ............................... 132
4
1
,Inhoudsopgave
Casus 1: Perceptie meten ................................................................................................................................. 5
1. Hoe verwerken we informatie per zintuig? ............................................................................................... 5
2. Wat is perceptie? ...................................................................................................................................... 7
3. Hoe meten we perceptie? ....................................................................................................................... 11
4. Wat is de wet van Weber: just noticeable difference? ........................................................................... 13
5. Wat houdt Fechner’s law in? .................................................................................................................. 14
6. Wat houdt Steven’s power law in? ......................................................................................................... 14
7. Wat is de relatie tussen fysieke en waargenomen intensiteit? ............................................................... 15
8. Wat is een psychometrische functie en hoe meten we dat? ................................................................... 15
Casus 2: de Retina .......................................................................................................................................... 16
1. Wat is een receptief veld? ....................................................................................................................... 16
2. Waarom vuren er veel neurotransmitters in de surrounding en weinig in het centrum? (Figuur 1) ...... 16
3. Waarom hebben we 2 soorten bipolaire cellen? .................................................................................... 23
4. Wat is de functie van de verschillende soorten retinale cellen? ............................................................. 23
5. Leg figuur 3 uit? ...................................................................................................................................... 25
6. Wat zijn laterale en horizontale connecties? .......................................................................................... 25
......................................................................................................... 25
Casus 3: true colors ........................................................................................................................................ 28
1. Welke rol spelen kegeltjes in de waarneming van kleur? ....................................................................... 28
2. Welke rol spelen staafjes in de waarneming van kleur? ......................................................................... 31
3. Wat zijn de eigenschappen van kleur? .................................................................................................... 31
4. Wat houdt colour constancy in en welke hersengebieden spelen er een rol bij? .................................... 35
5. Hoe kunnen we de illusie van de jurk verklaren? .................................................................................... 37
6. Welke soorten kleurenblindheid zijn er en wat zijn mogelijke oorzaken? .............................................. 38
7. Hoe ontstaat een afterimage? ................................................................................................................ 40
...................................................................................... 40
8. Hoe werkt kleur in de cortex ................................................................................................................... 41
2
,Casus 4: on columns of pathways ................................................................................................................... 42
1. Wat is de functie van LGN, V1, V2 en MT?.............................................................................................. 42
2. Wat is de functie van laag- en oriëntatiekolommen? ............................................................................. 51
3. Wat is de functie van de 2 wegen? Wat is de werking en structuur van magno en parvo? ................... 54
4. Welke aandoeningen zijn er? .................................................................................................................. 58
Casus 5: From visual shapes to objects ........................................................................................................... 61
1. Hoe herkennen we object in het brein? .................................................................................................. 61
2. Wat zegt de gestaltpsychologie over het herkennen van object/illusies? .............................................. 65
3. Zijn er specifieke IT-neuronen voor bepaalde objecten? ......................................................................... 74
4. Wat houdt de components theory van Biedermann in? ......................................................................... 75
5. Wat is view-point invariance en hoe werkt het? ..................................................................................... 76
6. Waarom is het belangrijk dat je view-point invariance in sommige gevallen afleert? ........................... 76
7. Hoe verandert het leren lezen het brein? ................................................................................................ 76
Casus 6: Three dimensions ............................................................................................................................. 79
1. Hoe zie je diepte? .................................................................................................................................... 79
2. Welke dieptecues zijn er? ........................................................................................................................ 82
3. Hoe gaan we van 2D naar 3D in het brein? ............................................................................................ 89
4. Hoe werken je ogen samen? ................................................................................................................... 90
5. Welke breinprocessen worden gebruikt bij het zien van diepte? ............................................................ 92
Casus 7: Good vibrations ................................................................................................................................ 97
1. Wat is geluid? ......................................................................................................................................... 97
2. Wat is de Fourier analyse? .................................................................................................................... 103
3. Wat is de anatomie van het oor? .......................................................................................................... 103
4. Welke hersengebieden zijn van toepassing bij het horen, auditieve paden?........................................ 107
5. Wat zijn de verschillende neuronprocessen tijdens het horen? ............................................................ 108
6. Hoe ontstaat doofheid en welke behandelingen zijn er? ...................................................................... 113
7. Wat is hidden hearing loss? .................................................................................................................. 114
Casus 8: A scene made of sounds ................................................................................................................. 116
1. Wat is de auditieve scene?.................................................................................................................... 116
2. Met welke auditieve cues kan je geluiden plaatsen? ............................................................................ 117
3. Wat zijn de wat en waar paden? .......................................................................................................... 120
4. Hoe werkt lokaliseren van geluid en wat is het verschil tussen vertical en horizontal plane (welke rol
speelt de oorschelp in het lokaliseren van geluid)? ........................................................................................ 120
5. Welke auditieve illusies zijn er en hoe kan je ze uitleggen (Gestaltspsychologie)? ............................... 121
6. Welke hersengebieden spelen hier een rol in? ...................................................................................... 123
3
, ................... 124
Casus 9: spraak perceptie ............................................................................................................................. 125
1. Hoe komt spraak tot stand (de anatomie van de mond)? .................................................................... 125
2. Hoe kan je fonemen classificeren op het gebied van articulatie? ......................................................... 126
3. Hoe werken top-down en bottom-up processen bij het waarnemen van spraak? ............................... 127
4. Hoe beïnvloedt visie de perceptie van spraak (McGurk illusion)? ......................................................... 129
5. Wat is categorische perceptie en hoe beïnvloedt dit de waarneming van spraak? .............................. 130
6. Welke pathways zijn betrokken bij spraakperceptie (en welke hersengebieden)? ............................... 132
4
