KG-KB 7 aantekeningen van ________________________________________________
gotiek
Door een langzame, maar gestage economische groei veranderde de steden
Europa geleidelijk van een agrarische in een meer verstedelijkte
samenleving. Vanaf het begin van de elfde eeuw steeg de
landbouwproductie. Tegelijk bloeide de handel op. Er kwamen er meer
handelsreizigers en hun reizen werden langer. Kleine stadjes langs de
handelsroutes groeiden en gingen meer en meer het omringende
platteland overheersten. Het werden centra van handel en nijverheid.
Door de toename van de handel en productie maakte de ruilhandel
plaats voor een geldeconomie. De grote steden en de vorsten gingen
munten slaan om het economisch verkeer te vergemakkelijken.
bidden, strijden en werken • geestelijken
• edelen
De agrarische samenleving van het jaar 1000 bestond uit drie groepen: • boeren
Die hadden allen een duidelijk omschreven taak: bidden, strijden, of werken. De groep die voor de anderen werkte; de boeren, was
verreweg het grootst. Er waren vrije boeren, maar ook horigen die diensten moesten leveren aan hun heer en niet de vrijheid hadden te
vertrekken of ander werk te zoeken.
Met de opkomst van de steden kwam er een vierde groep bij: • de burgerij
Ook de stedelijke samenleving ging uit drie groepen bestaan.
• een kleine bovenlaag van rijke kooplieden en regenten: het patriciaat;
• een middengroep van ambachtslieden, die veelal lid waren van een gilde,
• een laag van ongeschoolde arbeiders. Deze groep maakte in veel steden meer dan de helft van de bevolking uit.
De Middeleeuwse maatschappij was een standen-samenleving. De scheidslijnen tussen de standen waren scherp en duidelijk. De leden
van een stand hadden niet alleen een soortgelijk beroep en een soortgelijke status. Ze hadden ook ongeveer dezelfde afkomst en
levensstijl. Het was vanzelfsprekend dat je in de stand bleef waarin je geboren werd en je gedroeg volgens de regels die voor die stand
golden.
kenmerken: hoge smalle ramen,
bouwkunst spits toelopende bogen en gewelven.
kerkbouw bouwwerken maken een verticale indruk.
• kathedralen en kloosterkerken
• toepassing van spitsboog en kruisribgewelf
• de muur verliest haar dragende functie
(glas-in-loodramen), deze wordt overgenomen door:
- ribben
- dragende pijlers
- luchtbogen en steunberen
• opbouw schip:
- arcaden
- galerij boven het schip
- triforium
- ramen (glas-in-lood) gevat in stenen maaswerk
- plattegrond: kruisvorm met kooromgang en straalkapellen
profane bouw - wordt vanaf de 14de eeuw belangrijk
• raadhuizen (steen)
• stadshuizen (hout)
De Gotiek begon in Saint Denis bij Parijs.
UC ms de middeleeuwen gotische kunst 1150-1500 1
gotiek
Door een langzame, maar gestage economische groei veranderde de steden
Europa geleidelijk van een agrarische in een meer verstedelijkte
samenleving. Vanaf het begin van de elfde eeuw steeg de
landbouwproductie. Tegelijk bloeide de handel op. Er kwamen er meer
handelsreizigers en hun reizen werden langer. Kleine stadjes langs de
handelsroutes groeiden en gingen meer en meer het omringende
platteland overheersten. Het werden centra van handel en nijverheid.
Door de toename van de handel en productie maakte de ruilhandel
plaats voor een geldeconomie. De grote steden en de vorsten gingen
munten slaan om het economisch verkeer te vergemakkelijken.
bidden, strijden en werken • geestelijken
• edelen
De agrarische samenleving van het jaar 1000 bestond uit drie groepen: • boeren
Die hadden allen een duidelijk omschreven taak: bidden, strijden, of werken. De groep die voor de anderen werkte; de boeren, was
verreweg het grootst. Er waren vrije boeren, maar ook horigen die diensten moesten leveren aan hun heer en niet de vrijheid hadden te
vertrekken of ander werk te zoeken.
Met de opkomst van de steden kwam er een vierde groep bij: • de burgerij
Ook de stedelijke samenleving ging uit drie groepen bestaan.
• een kleine bovenlaag van rijke kooplieden en regenten: het patriciaat;
• een middengroep van ambachtslieden, die veelal lid waren van een gilde,
• een laag van ongeschoolde arbeiders. Deze groep maakte in veel steden meer dan de helft van de bevolking uit.
De Middeleeuwse maatschappij was een standen-samenleving. De scheidslijnen tussen de standen waren scherp en duidelijk. De leden
van een stand hadden niet alleen een soortgelijk beroep en een soortgelijke status. Ze hadden ook ongeveer dezelfde afkomst en
levensstijl. Het was vanzelfsprekend dat je in de stand bleef waarin je geboren werd en je gedroeg volgens de regels die voor die stand
golden.
kenmerken: hoge smalle ramen,
bouwkunst spits toelopende bogen en gewelven.
kerkbouw bouwwerken maken een verticale indruk.
• kathedralen en kloosterkerken
• toepassing van spitsboog en kruisribgewelf
• de muur verliest haar dragende functie
(glas-in-loodramen), deze wordt overgenomen door:
- ribben
- dragende pijlers
- luchtbogen en steunberen
• opbouw schip:
- arcaden
- galerij boven het schip
- triforium
- ramen (glas-in-lood) gevat in stenen maaswerk
- plattegrond: kruisvorm met kooromgang en straalkapellen
profane bouw - wordt vanaf de 14de eeuw belangrijk
• raadhuizen (steen)
• stadshuizen (hout)
De Gotiek begon in Saint Denis bij Parijs.
UC ms de middeleeuwen gotische kunst 1150-1500 1
